In het najaar van 2006 zag ik Mefisto for ever van Tom Lanoye en Guy Cassiers in het Toneelhuis. Losjes gebaseerd op Mephisto van Klaus Mann gaat het verhaal over een beroemde theateracteur die in het Duitsland van de jaren dertig samenwerkt met de nazi's en zijn kunst dus corrumpeert. Die voorstelling ging in première net voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2006, en het was - uiteraard - de bedoeling van de makers om ons een spiegel voor te houden. Het Vlaams Belang haalde in 2004 een kwart van de stemmen, en Filip Dewi...

In het najaar van 2006 zag ik Mefisto for ever van Tom Lanoye en Guy Cassiers in het Toneelhuis. Losjes gebaseerd op Mephisto van Klaus Mann gaat het verhaal over een beroemde theateracteur die in het Duitsland van de jaren dertig samenwerkt met de nazi's en zijn kunst dus corrumpeert. Die voorstelling ging in première net voor de gemeenteraadsverkiezingen van 2006, en het was - uiteraard - de bedoeling van de makers om ons een spiegel voor te houden. Het Vlaams Belang haalde in 2004 een kwart van de stemmen, en Filip Dewinter was in Antwerpen de grote uitdager van Patrick Janssens. Ook in 2006 - dertien jaar geleden - waren de jaren dertig al terug. Maar Dewinter verloor die verkiezingen in Antwerpen grandioos. Ik zag Mefisto for ever een week na de gemeenteraadsverkiezingen, en die voorstelling viel helemaal plat. Aanzwellend, dreigend muziekje: is de tijd van Mefisto vandaag wél aangebroken? In de kranten werd er nogal paniekerig verslag over gedaan: dankzij het Cultuurpact mag Vlaams Belang binnenkort weer mannetjes benoemen in de raad van bestuur van onze cultuurhuizen. De journalisten werden daarin aangevuurd door Vlaams Belang. Chris Janssens, een van de klonen van Tom Van Grieken die de fractie van het Vlaams Parlement leidt, had er duidelijk zin in. 'Ik denk dat het heel belangrijk is om je stempel te drukken omdat we zien dat de reactie op de zogenoemde verrechtsing vanuit het cultuur- en medialandschap heel verkrampt is', kondigde hij aan in De Afspraak. Dat gaat - ik zal u maar gelijk geruststellen, want cultuurminnend Vlaanderen schiet inderdaad nogal snel in een kramp - natuurlijk niet gebeuren. Het Vlaams Belang heeft helemaal niet de macht om iets door te duwen in cultuurhuizen, laat staan het talent. Toen de N-VA die raden van bestuur betrad, werd er ons al een kulturkampf in het vooruitzicht gesteld, maar ook daar is niets van in huis gekomen.Maar zou het ook zo'n ramp zijn als, pakweg, een van onze drie stadstheaters onder een rechtse, conservatieve leiding komt te staan? Ik wil wel weten wat rechtse kunstenaars van de wereld-in-verandering maken. Het zou het cultuurlandschap in ieder geval wat diverser maken dan het vandaag is. En wat is het ergste wat er kan gebeuren? Dat hun voorstellingen rotslecht zijn, en dan zullen ze ook meteen lachwekkend slecht zijn. Eindelijk zal zelfs misschien gebeuren waar al sinds ver voor 2006 lacherig voor wordt gewaarschuwd: vendelzwaaien in de Bourla. Ik wil het wel eens meemaken, en voor het betere theaterwerk wijken we dan wel naar elders uit.