Het is dat het in de huidige omstandigheden nog niet echt mogelijk is om quizavonden te organiseren. Was dat wel het geval, dan zou Nathalie Muylle in menig parochiecentrum vast een enorme hoofdbreker zijn. De CD&V-minister van Werk, Economie en Consumenten, belast met Armoedebestrijding, Gelijke Kansen en Personen met een beperking zit al sinds 2004 in het federale parlement en is ondertussen al ruim acht maanden federaal minister, maar is nog geen bekende naam.
...

Het is dat het in de huidige omstandigheden nog niet echt mogelijk is om quizavonden te organiseren. Was dat wel het geval, dan zou Nathalie Muylle in menig parochiecentrum vast een enorme hoofdbreker zijn. De CD&V-minister van Werk, Economie en Consumenten, belast met Armoedebestrijding, Gelijke Kansen en Personen met een beperking zit al sinds 2004 in het federale parlement en is ondertussen al ruim acht maanden federaal minister, maar is nog geen bekende naam. Dat heeft natuurlijk alles te maken met de bijzondere manier waarop ze minister werd. Het gebeurde na een kleine stoelendans, waarbij afscheidnemend CD&V-voorzitter Wouter Beke de federale regering in lopende zaken verliet om Vlaams minister van Welzijn te worden. De finale beslissing over zijn opvolger werd pas laat in de nacht van 2 op 3 oktober afgeklopt, na een tumultueus partijcongres. Het was halftwee toen Muylle telefoon kreeg van Beke, met een dringende vraag: of ze het zag zitten om hem op te volgen als federaal minister van Economie? 'Wat is uw antwoord: ja of ja?' zo citeert Muylle haar voormalige partijvoorzitter. 'De ochtend erna kreeg ik om negen uur een rondleiding op het kabinet', vertelt Muylle. 'Wouter stelde me voor aan de kabinetsmedewerkers, legde me uit wat mijn bevoegdheden waren, en na een halfuur was hij weg, om zijn eed in het Vlaams Parlement te gaan afleggen.' Hoewel de federale regering op dat moment in lopende zaken was, wachtte Muylle heel wat werk. 'In de eerste week van mijn ministerschap ging Thomas Cook failliet en was het meteen alle hens aan dek. En vergeet ook niet dat we nog steeds de brexit voorbereiden.' U hield zich als parlementslid vooral bezig met volksgezondheid. Had u snel door dat het coronavirus zo'n grote impact zou hebben? Nathalie Muylle: We zijn allemaal op het verkeerde been gezet. Toen we halverwege februari onze eerste vergadering hadden, was de teneur dat het allemaal wel zou meevallen. Viroloog Marc Van Ranst zei op die vergadering nog dat het 'een griepje' was. Toen begin maart in de Commissie Economie gesuggereerd werd dat er een wereldwijde recessie op komst was, heb ik gezegd dat we mensen niet nodeloos angst moesten aanjagen. We hadden op dat moment niet het minste vermoeden dat we in lockdown zouden gaan. Hoe groot is de economische schade? Muylle: Ze is enorm. Op de piek van de lockdown hadden we maar liefst 1,2 miljoen mensen in tijdelijke werkloosheid. Ik stel wel vast dat het systeem gewerkt heeft. Veel sectoren hebben ervoor geopteerd om hun personeelsleden enkele dagen per week werkloos te maken, zodat ze konden blijven draaien en geen mensen hoefden te ontslaan. In april zat 20 procent van de 1,2 miljoen tijdelijk werklozen voltijds thuis, in mei was het nog maar 7 procent van de 900.000 tijdelijk werklozen. Dat zijn bemoedigende cijfers. Dat neemt niet weg dat de toestand ernstig is. We zullen dit jaar eindigen met een economische krimp van 9 procent. Zelfs tijdens de oliecrisissen van de jaren tachtig verloren we in een jaar tijd maximaal 1,5 procent. Het zal drie jaar duren om weer op hetzelfde niveau als voor de coronacrisis te raken. We zijn drie jaar kwijt. Hebt u zicht op hoe het nu gaat? Herleeft de economie sinds de heropening? Muylle: De eerste signalen uit de horeca zijn goed. Er zijn redenen om optimistisch te zijn. We zullen dit jaar collectief 2 procent minder inkomen hebben, maar we hebben de voorbije maanden maar liefst 9 procent minder uitgegeven. Bent u zelf al weer op restaurant gegaan? Muylle: Ik ben gisteravond (donderdag 11 juni, nvdr) voor het eerst sinds de lockdown gaan eten, met mijn echtgenoot. Het restaurant in kwestie had het stijlvol aangepakt, met plexiglas langs beide kanten van de tafel. In Brussel, maar ook in Brugge en aan de kust, is het grootste probleem van de horeca dat het toerisme is stilgevallen. Onze voornaamste opdracht als overheid is ervoor te zorgen dat mensen weer geld uitgeven. Daarvoor heb je vertrouwen nodig, en snel. Hoe zal het economische herstel er volgens u uitzien? Muylle: Het hangt van veel factoren af. We zijn een exportland, dus we zijn afhankelijk van wat de buurlanden doen. Als ik zie wat Nederland en Duitsland vandaag doen, stelt het me gerust. Ik denk dat onze belangrijkste opdracht erin bestaat om de angst bij mensen weg te nemen. Je ziet dat veel mensen bang zijn, zowel om gezondheidsredenen als vanwege de economische omstandigheden. Sommige sectoren zullen zwaar getroffen worden. Voor de reis- en evenementensector verwachten we dat het tot april 2021 zal duren voordat er herstel zal zijn. De Nationale Bank voorspelde vorige week dat deze crisis 190.000 banen zal kosten. Zijn we die jobs voorgoed kwijt? Muylle: Ik heb Pierre Wunsch (directeur van de Nationale Bank, nvdr) gevraagd hoe hij aan dat cijfer komt. Wat blijkt? In die cijfers zijn onze laatste maatregelen niet eens opgenomen. Zijn berekening houdt geen rekening met de verlenging van de tijdelijke werkloosheid tot eind augustus, onze maatregelen rond arbeidsduurvermindering en tijdskrediet, of de steunmaatregelen voor sectoren die het moeilijk hebben.U vindt het te pessimistisch? Muylle: Zal deze crisis een impact hebben? Absoluut. Maar het slaat nergens op om vandaag met krantenkoppen te goochelen over 190.000 vernietigde jobs. Als je vergelijkt met wat andere landen hebben gedaan, wijkt België nauwelijks af van de buurlanden. Hadden we het anders gedaan met een regering met volle bevoegdheden? Ik betwijfel dat ten zeerste. Er kwam kritiek dat België de tijdelijke werkloosheid wel heel breed toegankelijk maakte. Muylle: Nederland en Frankrijk hebben véél meer mensen toegelaten dan wij. Wij hebben heel goed afgebakend naar wie onze steun gaat. Dat sterkt mij in de overtuiging dat we het niet zo slecht hebben gedaan. Ook de 'bazooka' van steunmaatregelen die minister van Financiën Alexander De Croo (Open VLD) uitvaardigde, lijkt voorlopig zijn doel te missen. Muylle: Ik stel vast dat de kritiek evolueert in de tijd. Aanvankelijk vroegen de werkgevers me om de tijdelijke werkloosheid niet te lang toe te laten, zodat ze snel weer kunnen hernemen. Vandaag vragen ze me om tijdelijke werkloosheid toe te laten tot 1 januari 2021.We hebben de voorbije maanden vooral veel geld uitgegeven. Het moeilijke deel komt nu. Muylle: Ik heb het geluk gehad dat ik tijdens mijn studententijd het vak overheidsfinanciën heb gekregen, van professor Wim Moesen. Hij drukte ons daarbij voortdurend op het hart dat een overheid spaarzaam moet zijn in goede tijden, en investeren in kwade tijden. Dat is nu precies wat we moeten doen: vertrouwen geven door als overheid te investeren. Ik zie nu al dat verscheidene lokale besturen beknibbelen op hun infrastructuurprojecten. Dat is geen goede reactie. We moeten gericht investeren in zaken als energietransitie, innovatie en digitalisering. Een deel van de economische maatregelen zal ook van de regio's moeten komen. Pierre Wunsch meldde vorige week ook dat het geld om maatregelen te nemen eigenlijk al op is. Muylle: Dat is ontzettend naïef. Hij zit te veel in oude denkschema's en staat te veel op de rem. We hebben investeringen nodig om het consumentenvertrouwen te herstellen en economische groei te krijgen. Nederland en Duitsland gaan het doen, dan kunnen wij niet anders dan volgen. We zullen het voorzichtiger moeten doen, maar het zal wel moeten gebeuren. Ik ben blij dat hij zijn uitspraken ondertussen al genuanceerd heeft. (afgemeten) Hij werd vast verkeerd geciteerd. Bent u tijdens de coronacrisis ook gefrustreerd geraakt door de Belgische staatsstructuur? U was een van de vijf Belgische ministers van Mondmaskers. Muylle: Mag ik eens uitleggen hoe dat komt? Ik heb alleen de overheidsopdracht voor de filters ondertekend, omdat die toevallig was opgesteld door de FOD Economie. Dat had perfect door de FOD Volksgezondheid kunnen gebeuren, maar het was nu eenmaal zo afgesproken. Ik hoef niet op de groepsfoto. Veel van uw collega-ministers vertellen dat de problematische bevoegdheidsverdeling de aanpak van deze crisis bemoeilijkt heeft. Muylle: Het is duidelijk dat het departement Volksgezondheid te verdeeld is geraakt. Dat moet met een nieuwe staatshervorming opgelost worden. Ik moet zeggen dat het op het departement Economie goed meevalt. Als federaal minister heb je relatief weinig directe economische bevoegdheden, en moet je dus samenwerken met de regio's. Dat is wonderwel gelukt, ondanks de ideologische verschillen tussen de verschillende ministers. U kreeg al eerder het verwijt dat u een ACV-lijstje aan het afvinken was. Muylle: Dat is echt onzin. Het voorstel om de minimumleeftijd voor landingsbanen te verlagen komt zowel van werkgevers als van werknemers. Stel dat je 57 jaar bent, en je werkt bij een bedrijf in moeilijkheden. Dan kun je voor een bepaalde periode halftijds blijven werken, waarbij je een vergoeding krijgt. Soms worden zulke werknemers opnieuw voltijds aangenomen zodra het wat beter gaat. In het kader van de brexitbesprekingen heeft het Verbond van Belgische Ondernemingen (VBO) zelfs gesmeekt om arbeidsduurvermindering en tijdskrediet toe te laten, voor het geval het tot een harde brexit zou komen. Is het niet vooral een manier van werkgevers om vakbonden tevreden te stellen op kosten van de belastingbetaler? Muylle: Maar wat is het best? Iemand van 58 jaar die ontslagen wordt en een werkloosheidsuitkering ontvangt: wie betaalt dat? Dan is het toch veel beter dat je zo iemand aan het werk houdt? We willen toch niet elke 58-jarige ontslaan? Die maatregel is er gekomen in het kader van sociaal overleg, in de Groep van Tien. Ik voer niemands verlanglijstje uit. Zou u de SWT-regeling - het systeem van vervroegd pensioen - tijdelijk willen uitbreiden om ouderen die hun job verliezen op te vangen? Muylle: Dat ben ik niet van plan. Waarom niet? Muylle: Ik pas de bestaande wetgeving toe. Als Brussels Airlines morgen met een akkoord komt waarbij SWT een deel van de oplossing is binnen de bestaande wetgeving, is er geen probleem. Maar ik zal de regeling niet verder uitbreiden. Andere herstelmaatregelen kregen ook de nodige kritiek. Bent u eigenlijk tevreden met de btw-verlaging in de horeca? Muylle: Mag ik erop wijzen dat dat niet mijn bevoegdheid is? (denkt na) Het is een ondersteuningsmaatregel die mensen op korte termijn stimuleert om geld uit te geven. Voor mij was het belangrijk dat die maatregel tijdelijk is, en dat hij alleen geldt op voeding en niet-alcoholische dranken. Het zal aan een volgende regering zijn om te beslissen wat er verder mee gebeurt. Maar het helpt vooral de zaken die het nu al goed doen. Muylle: In combinatie met het systeem van tijdelijke werkloosheid is het ook goed voor zaken die het nu moeilijk hebben. Vergeet niet dat we ervoor gezorgd hebben dat alle zaken gelijktijdig konden opengaan, zonder restricties. Het scenario dat we oorspronkelijk met de horeca hadden opgesteld was veel strenger. Ook van de horecabonnen die werkgevers nu aan hun werknemers kunnen geven zijn weinig experts overtuigd. Muylle: Ik vind zulke cheques geen structurele oplossing. Maar tegelijk is het geld dat onmiddellijk terug in de economie terechtkomt. Het is ook niet zo dat iedereen ze krijgt. Het is enkel mogelijk binnen een cao, en de cheque zal buiten de loonnorm vallen. Wat iedereen wel krijgt, is een gratis Rail Pass. Hoe zijn jullie daar in hemelsnaam bij gekomen? Muylle: Je zit met tien partijen aan tafel, er zijn veel voorstellen, je zoekt een evenwicht. En dan stelt een bepaalde partij dat voor. Het was zeker niet mijn voorstel, maar ik wil er ook niet schamper over doen. We zullen deze zomer vooral aan toerisme in eigen streek doen. De trein brengt je naar plekken waar je kunt consumeren. Het is niet onverstandig om dat te stimuleren. Leggen al die voorbeelden niet een dieper probleem bloot? Econoom Ive Marx noemde België in De Standaard een lobbycratie. Muylle: Je merkt dat vooral in het parlement. Deze regering krijgt het verwijt dat ze voor Sinterklaas speelt, maar de laatste drie weken zie je dat het vooral het parlement is dat vatbaar is om gretig op voorstellen in te gaan. Neem nu het voorstel om de btw op zeep te verlagen naar 6 procent. Dat kost de staatskas 124 miljoen euro, terwijl niemand daarop zit te wachten. Maakt u zich zorgen over Brussels Airlines? Muylle: (denkt na) Er zijn twee delen: het steunpakket voor Lufthansa en de herstructurering van het bedrijf. Wat dat laatste betreft, ben ik positief. Aanvankelijk sprak men over 300 à 400 naakte ontslagen, maar ondertussen lijkt het een pak lager te zullen liggen. U hebt Carsten Spohr ontmoet, de ceo van Lufthansa. Hoe was dat? Muylle: Meneer Spohr was... (pauzeert) correct. Hij is natuurlijk een zakenman, die duidelijk heeft gemaakt dat er een groeipad moet zijn voor het bedrijf. Hij heeft vooral aangekondigd dat hij van de Belgische regering geen lessen te krijgen heeft. Muylle: Ach, dat is wat men er achteraf van gemaakt heeft. Ik onthoud vooral dat hij gelooft in Brussel, en dat hij hier wil investeren. Ik heb er vertrouwen in. Brussels Airlines is eigendom van Lufthansa. Waarom moet de Belgische overheid te hulp komen? Muylle: Het gaat over veel werkgelegenheid. We kunnen het ons niet permitteren om een belangrijke hub als de luchthaven niet te ondersteunen. Trouwens, ik hoor even vaak dat de overheid de boel beter helemaal zou overnemen en Brussels Airlines zou moeten nationaliseren. Dat komt niet enkel uit extreemlinkse hoek, maar ook van captains of industry. (fijntjes) Zelfs de huidige MR-voorzitter vindt dat kennelijk een goed idee. U bent ook minister van Gelijke Kansen. Beschouwt u zichzelf als een product van de quota voor vrouwen op politieke lijsten? Muylle: Ik heb een haat-liefdeverhouding met quota. Ik ben er zelf een product van: ik heb in 2000 een plaats op de lijst gekregen dankzij de regel dat één kandidaat op de drie een vrouw moest zijn. Ook het huidige ritssysteem heeft mij zeker gestimuleerd. Maar tegelijk heb ik een probleem met quota voor raden van bestuur van bedrijven. Finaal wil je toch op basis van verdienste gekozen worden, en niet op basis van je geslacht. Al kan ik enkel erkennen dat je soms quota nodig hebt om bepaalde processen in gang te zetten. Moet de volgende federale CD&V-lijsttrekker in West-Vlaanderen een vrouw zijn? Muylle: (luide lach) En wie zegt dat er verkiezingen komen? Blijft u minister in een volgende regering? Muylle: Ik doe deze job graag, maar ik hang er niet aan vast. Er wacht nog veel werk in mijn stad, Roeselare, en ik wil ook buiten de politiek nog dingen verwezenlijken. Ik ga niet zitten huilen in een hoekje als ik geen minister kan blijven.