Ik las met veel plezier het opiniestuk van Kamerlid Veli Yüksel (CD&V). Elke constructieve discussie over het departement waar ik al 42 jaar dien, verwelkom ik. Maar dat plezier ging echter ook gepaard met grote verbazing over de uitspraken.

De situatie waarin Defensie zich vandaag bevindt is natuurlijk niet (alleen) het resultaat van het beleid van de laatste vier jaren, maar van het beleid gespreid over de laatste decennia. De regionale concentratie die we vandaag kennen is bvb het resultaat van beslissingen uit de vorige regeerperiode, de zogenaamde 'Voltooiing van de Transformatie'. In deze vorige decennia heeft Defensie steeds getrouw de opeenvolgende besparingsplannen uitgevoerd, maar werden deze nooit gevolgd door de beloofde investeringen. Daarom werd er jaar na jaar onvoldoende gerekruteerd, weinig tot niet geïnvesteerd in nieuw materieel en de bestaande infrastructuur niet onderhouden.

Het personeel op orde zetten wordt voor Defensie de inzet van de volgende regeerperiode.

Verbazing is er ook omdat de situatie materieel/personeel absoluut fout ingeschat wordt. Zoals ik al stelde tijdens een debat aan de UGent vorig jaar in november waar Mr. Yüksel ook aanwezig was, beseffen weinigen de diepte van uitholling van ons Defensieapparaat. Vandaag, ondanks de grote onderbezetting van de eenheden qua personeel, kamp ik toch nog gelijktijdig met een tekort aan materieel, in het bijzonder pantservoertuigen. Een van mijn grote uitdagingen de volgende jaren is het nieuw aangeworven personeel voldoende materieel ter beschikking te stellen opdat ze zouden kunnen trainen en in operaties gaan. Pas na 2025, met de aankomst van de aangekochte voertuigen, zal er een echte structurele verbetering zijn.

Een laatste verbazing is dat de defensie-inspanning die, dacht ik, solidair door deze Regering gebracht werd, geminimaliseerd wordt. In de laatste twee jaar werd anderhalf keer meer investeringen goedgekeurd dan in de periode 1990-2016. Bovendien worden meer dan 2000 vacatures geopend dit jaar. Dat is ook decennia geleden. Dit zijn zeker lichtpunten tegenover de onzekerheden zoals de pensioendiscussie en de ziekteregeling die ons nog steeds boven het hoofd hangen. Dit minimaliseren, en het terugbrengen van een deel van het beleid naar één persoon, geeft een bijzonder wrange nasmaak. De mannen en vrouwen van Defensie die elke dag het beste van zichzelf geven, mogen niet de inzet zijn van partijpolitieke spelletjes.

Ik ben natuurlijk blij dat er ook politieke medestanders zijn om onze regionale spreiding in de toekomst terug te vergroten. Dat is tenminste al één onzekerheid die opgelost lijkt. In de praktijk is het natuurlijk een feit dat zulk een regionale spreiding ook een resultaat zal zijn van verschillende evenwichten die binnen het land en de politiek zullen moeten gevonden worden. En voor alle duidelijkheid, voor een nieuwe eenheid ten Westen van de Schelde zal geen personeel moeten verhuizen. We hebben er genoeg die ten Oosten van de Schelde werken die met plezier hun mobiliteitsprobleem op deze manier willen oplossen.

En wat die uniformen betreft, daar is de inhaalbeweging ook nog zeker niet voltooid. Ondanks de personeelstekorten hebben we nog genoeg volk om de uniformen die we hebben aan te trekken. Dat is ook nog een werk van vele jaren. Want dit moet ook duidelijk zijn: het personeel op orde zetten zal de inzet van de volgende regeerperiode zijn. Maar men mag zich geen illusies maken: de inspanning om al ons personeel voldoende uit te rusten en iedereen een conforme werkplek te geven zullen we gelijktijdig moeten aanhouden.

© BelgiumDefense

Tenslotte, voor zij die zouden twijfelen, ik geloof nog rotsvast in de toekomst van ons departement. Het verdedigen van onze normen en waarden, vereisen dit. De mannen en vrouwen in ons departement, net zoals beide hier op de foto, verdienen dit. Een jonge mannelijke sergeant, twintiger, die met de lokale chefs spreekt en onderhandelt en zijn vrouwelijke collega sergeant, zelfde leeftijd, die met de vrouwelijke leden van deze lokale gemeenschap contact legt in de woestijn in Mali. Dat kan alleen bij ons. Een maatschappelijk zinvol beroep uitoefenen gekoppeld aan avontuur. Je zou voor minder bij Defensie solliciteren.

Marc Thys is generaal-majoor bij het Belgisch leger.