Een perfecte storm. Zo wordt de opvangcrisis van de laatste weken geduid. Na een grote instroom, een achterstand in de uitstroom en een nijpend gebrek aan opvangplaatsen, kreeg opvang- en aanmeldcentrum het Klein Kasteeltje in Brussel te maken met lange wachtrijen.
...

Een perfecte storm. Zo wordt de opvangcrisis van de laatste weken geduid. Na een grote instroom, een achterstand in de uitstroom en een nijpend gebrek aan opvangplaatsen, kreeg opvang- en aanmeldcentrum het Klein Kasteeltje in Brussel te maken met lange wachtrijen. Volgens ngo Vluchtelingenwerk Vlaanderen kregen honderden mensen, in grote mate mannen, niet de kans om hun asielaanvraag in te dienen. Opvangdienst Fedasil kan die cijfers evenwel niet bevestigen. In elk geval bracht een deel van de afgewezen personen een of meerdere nachten op straat door. Groen-Kamerlid Eva Platteau sprak woensdag van 'chaos'. Daarbovenop kreeg staatssecretaris voor Asiel en Migratie Sammy Mahdi (CD&V) te maken met syndicale onrust bij Fedasil. Het personeel legde twee keer op evenveel weken tijd het werk neer als protest tegen de druk. Donderdag bleek dat Fedasil zicht heeft op vier nieuwe centra op korte termijn. Onder meer Defensie springt mee in de bres. De plaatsen zijn broodnodig: de huidige capaciteit van ruim 27.000 plekken is verzadigd. Ook rampspoed bleef Fedasil niet gespaard. Door de pandemie had de dienst sowieso al minder plek ter beschikking. De overstromingen in Wallonië zetten een streep door meer dan 1000 plaatsen. De reddingsoperatie in Afghanistan leidde dan weer tot 400 extra personen.In juli besliste de regering om 5.400 bufferplaatsen te zoeken voor Fedasil. Maar onder meer door lokale tegenstand verloopt die zoektocht niet van een leien dakje. 'We zijn slachtoffer van keuzes uit het verleden, toen er te weinig werd ingezet op bufferplaatsen', zegt Vooruit-Kamerlid Ben Segers.Rood en groen zijn extra gevoelig voor berichten over kinderen en zwangere vrouwen die wandelen werden gestuurd aan het Klein Kasteeltje. Hoe dan ook blijven socialisten en groenen achter Mahdi's aanpak staan. 'Al had de regering misschien sneller kunnen anticiperen', zegt Platteau. 'Mahdi doet erg zijn best om op het terrein op zoek te gaan naar bufferplaatsen, maar in Vlaanderen is het klimaat ten aanzien van migratie heel negatief.'Vooruit en Groen steunen de staatssecretaris in zijn zoektocht naar extra personeel, bijvoorbeeld om de achterstand bij het Commissariaat-generaal voor de Vluchtelingen en de Staatlozen (CGVS) in te halen. 'Dat is een werk van lange adem', zegt Segers. 'Deze regering moet een grote achterstand proberen in te halen.'Ondertussen werkt Mahdi aan heel wat flankerende maatregelen. Die zijn onder meer gericht tegen secundaire migratie, waarbij mensen binnen de Europese Unie meerdere asielaanvragen indien in verschillende landen. Eerder deze week tekenden België, Nederland en Luxemburg een akkoord rond het sneller terugsturen van asielzoekers die in de Benelux-landen al in een procedure zitten.Op Europees vlak ijvert Mahdi voor een nieuw Migratiepact waarin de migratieregels beter gestroomlijnd moeten worden.De regering besliste ook om het grootste deel van het hervestigingsprogramma voor vluchtelingen on hold te zetten. 'De hervestiging wordt de komende maanden beperkt tot een tiental zeer urgente transfers', aldus Mahdi afgelopen woensdag. Via zulke programma's worden vluchtelingen gezocht en overgebracht naar ons land. Volgens cijfers van het CGVS zijn er dit jaar alleen al 944 personen overgekomen in het kader van hervestiging. De landen van herkomst zijn Syrië (906), Soedan (17), Eritrea (11), Somalië (4) en Ethiopië (6).Volgens datzelfde CGVS wordt door de huidige opvangcrisis de transfer van iets meer dan 300 personen naar 2022 verschoven. 'Het blijft wel de bedoeling dat deze personen zo snel als mogelijk naar België kunnen reizen', zegt een woordvoerder.Vooruit kan leven met die beslissing, Groen 'betreurt' ze. Eva Platteau: 'Wij vinden het niet opportuun om zo'n programma zomaar on hold te zetten. Hervestiging zorgt voor een legale migratieroute voor mensen van wie je weet dat ze de vluchtelingstatus echt gaan krijgen.' Groen en Ecolo dienden recent nog een resolutie in waarin ze de regering oproepen om binnen de EU te pleiten voor veilige en legale vluchtroutes voor Afghaanse asielzoekers, 'met name via hervestiging, humanitaire visa en gezinshereniging'.Het kabinet-Mahdi wijst erop dat het weinig zin heeft om mensen over te brengen als er geen plaats is. Bovendien deed de huidige regering al een extra inspanning om niet nagekomen engagementen voor het overbrengen van vluchtelingen van 2019 en 2020 in te halen.