'Het wordt een gewone Jan in dialoog met de studenten.' Zonder voorbereiding verscheen de Vlaamse minister-president ten tonele voor de goed gevulde aula van de Gentse universiteit. Deels uit luiheid, maar ook omwille van de authenticiteit. 'Ik stel me een stuk kwetsbaarder op.' De formule in Gent verschilt radicaal met die die onder andere N-VA-voorzitter Bart De Wever hanteerde in 2015, toen de Antwerpse burgemeester de publieke opinie in vuur en vlam zette met zijn betoog voor de nood aan wijzigingen aan de Conventie van Genève. Later deze week beantwoordt Jambon ook vragen van burgers tijdens het VRT-programma De Zevende Dag.
...

'Het wordt een gewone Jan in dialoog met de studenten.' Zonder voorbereiding verscheen de Vlaamse minister-president ten tonele voor de goed gevulde aula van de Gentse universiteit. Deels uit luiheid, maar ook omwille van de authenticiteit. 'Ik stel me een stuk kwetsbaarder op.' De formule in Gent verschilt radicaal met die die onder andere N-VA-voorzitter Bart De Wever hanteerde in 2015, toen de Antwerpse burgemeester de publieke opinie in vuur en vlam zette met zijn betoog voor de nood aan wijzigingen aan de Conventie van Genève. Later deze week beantwoordt Jambon ook vragen van burgers tijdens het VRT-programma De Zevende Dag.Is de aanpak-Jambon een manier om de zogenaamde kloof tussen burger en politiek te dichten, parallel met maatregelen als het afschaffen van de opkomstplicht bij de gemeenteraadsverkiezingen? Het kan. Jambon voelde zich in zijn sas, zichtbaar op zijn gemak en rechttoe rechtaan.Een groot contrast met de sarcastische Jambon van het Doorbraak-diner of de bijtende Jambon ('Da gade gij niet bepalen') van in het Vlaams Parlement. De Vlaams-nationalist was rustig en bedachtzaam - al maakte hij wel een grote uitschuiver door het preventiebeleid aan te duiden als federale bevoegdheid. Quod non. Een N-VA'er kan het allicht verkopen als een gevolg van de kaduke zesde staatshervorming, waarin een kat haar jongen niet kan terugvinden en een minister-president zijn bevoegdheden vergeet.BeerschotEcht moeilijk kreeg hij het evenwel nooit in Gent. De meeste studenten stelden veelal brave of voorspelbare vragen, zoals die over het uitblijven van de begrotingstabellen bij het parlementair debat en de werking van de VDAB. Zelfs bij de vraag over de neutraliteit in scholen en achter loketten - zeg maar het hoofddoekenverbod - kon Jambon moeiteloos het antwoord uit zijn mouw schudden. 'Ik zal er alles aan doen dat uw kansen dezelfde zijn als de studenten links en rechts van u', zo drukte hij een studente met een hoofddoek op het hart. 'U doet inspanningen voor een diploma, het is aan de maatschappij om ervoor te zorgen dat u gelijke kansen krijgt in een maatschappij waar godsdienstvrijheid totaal is. Niemand wordt vervolgd omwille van een godsdienstige overtuiging.'Waarbij hij meteen toevoegde dat de overheidsdiensten zich neutraal moeten opstellen. Er is geen plaats voor N-VA-parafernalia, geen Beerschot- of Antwerp-t-shirts, geen religieuze tekens. Zo herhaalde Jambon opnieuw het gekende standpunt van zijn politieke rechterzijde: geloof staat niet verheven boven andere 'obediënties', zoals sport en partijpolitiek. Of het beoogde algemeen decretaal kader voor dat hoofddoekenverbod juridisch zal standhouden, wordt evenwel nog een ander paar mouwen.Vlaamse onafhankelijkheidMet zijn antwoorden bewees Jambon dat de Vlaamse minister-president in de eerste plaats een primus inter pares is, maar wel eentje met een duidelijke kleur. Net zoals het Vlaamse regeerakkoord, dat zeer geel kleurt, en wel meer dan het regeerakkoord van de regering-Bourgeois, toen de N-VA flink meer zetels had dan nu. Dat bleek ook uit zijn antwoord op de vraag waarom de Vlaamse formatie zo lang aansleepte ('Een minderheidsregering met het Vlaams Belang was denkbaar'), de klimaatprotesten ('Een van de oplossingen ligt in technologie en daarvoor moet je op de schoolbanken zitten') en de Vlaamse onafhankelijkheid ('We kunnen aan efficiëntie winnen door een niveau tussen Vlaanderen en Europa uit te schakelen'). Zelfs de vraag rond de Vlaamse identiteit overleefde Jambon zonder kleerscheuren. Hij roerde de inclusief-nationalistische trom. Ja, identiteit is meerlagig als een lasagne. En ja, de identiteit is in beweging. 'Een diverser wordende maatschappij kleurt ook onze identiteit', zei hij. Een uitspraak die al snel werd beschimpt door een Vlaams Belang-parlementslid als Sam Van Rooy.Dat de VRT en de Vlaamse canon ons 'gemeenschappelijk verleden' en onze 'manier van leven' moeten uitdragen, staat als een paal boven water. 'Maar', zo voegde Jambon eraan toe, 'de VRT moet niet elke dag de Vlaamse Leeuw spelen en in de canon zullen de witte én de zwarte bladzijden worden toegelicht.'Het leverde de N-VA'er af en toe een open doekje op. Net zoals zijn reactie op het Spaanse verdict tegen de Catalaanse gevangenen, schat Jambon goed in hoever hij kan gaan. Dat dat niet meteen op wieltjes loopt, bewees het eerder genoemde Doorbraak-diner. Maar het feit dat een CD&V-topper als Hilde Crevits zijn boodschap aan de Spanjaarden volmondig ondersteunt, spreekt boekdelen. De hele Vlaamse regering kon zich achter zijn boodschap aan Madrid scharen: 'De uitspraak van het Spaanse Hooggerechtshof tegen Catalaanse politici is buiten proportie. Een politiek conflict los je op door dialoog rond de politieke onderhandelingstafel.'KibbelkabinetNu is het afwachten in welke mate Jambons woorden ook zullen wegen binnen het gevoerde beleid. Binnenkort komen de ministers met hun beleidsbrieven, waarin de voornemens in het regeerakkoord geconcretiseerd moeten worden. De excellenties hebben daar overigens meer tijd voor gevraagd en gekregen. Hoe dan ook lijkt minister-president Jambon de lijn van vicepremier Jambon door te trekken. Nooit wollig, to the point en af en toe flirtend met het randje. De minister-president is op dit moment de meest visibele N-VA'er met een uitvoerende functie. Zal hij zijn ministers ook laten scoren? De regeringspartijen doen er alles aan om een nieuw kibbelkabinet te vermijden. Tegelijk geeft Jambon aan dat debatten over fundamentele zaken, die niet voorzien zijn in het regeerakkoord, voor hem niet uitgesloten zijn. 'Maar het is mijn taak als captain dat de spelregels gerespecteerd worden.' Met een voorlopig stuurloos federaal schip, vaart kapitein Jambon in elk geval voorop.