Van alle lamento's die de afgelopen weken werden aangeheven, was het onzinnigste nog wel dat de verkiezingscampagne over niets zou gaan. Het is een feit dat geen enkele partij erin is geslaagd om met één thema alle andere partijen te overschaduwen. Maar een verkiezingscampagne is geen stationsroman: het is niet omdat verschillende thema's om aandacht vragen, dat het politiek debat flets of inhoudsloos zou zijn. Wie teleurgesteld is in deze campagne, heeft gewoon niet goed gekeken. En al zeker niet goed gelezen.
...

Van alle lamento's die de afgelopen weken werden aangeheven, was het onzinnigste nog wel dat de verkiezingscampagne over niets zou gaan. Het is een feit dat geen enkele partij erin is geslaagd om met één thema alle andere partijen te overschaduwen. Maar een verkiezingscampagne is geen stationsroman: het is niet omdat verschillende thema's om aandacht vragen, dat het politiek debat flets of inhoudsloos zou zijn. Wie teleurgesteld is in deze campagne, heeft gewoon niet goed gekeken. En al zeker niet goed gelezen. De grote tv-debatten met politieke zwaargewichten zijn daarbij niet altijd de beste gids, en dat ligt aan de politici zelf. Te veel geroep, te veel debatfiches, en geen enkel kopstuk dat het in zijn hoofd haalt om zelfs maar een seconde naar de tegenstanders te luisteren. Maar wie elders zocht, kreeg zijn informatie meteen en overvloedig. De berekeningen van het Planbureau waren niet compleet, maar wel zeer nuttig. De diverse eindafrekeningen van de regering-Michel werpen belangrijke vragen op over de recepten van centrumrechts. Als de Gentse econoom Gert Peersman bijvoorbeeld in Knack moest vaststellen dat er te weinig jobs zijn gecreëerd, maar dat de prijzen wel de hoogte zijn ingeschoten, dan is dat een debat dat we de komende jaren nog vaak zullen moeten voeren. Factchecks, dubbelinterviews, beleidsanalyses: je moest al je best doen om eraan te ontkomen. Wie dat wil, kan deze week nog diep in het debat duiken, onder meer in de verkiezingsbijlage in Knack van deze week en op de Stemwijzer van Knack.be. Als de theorie klopt dat eigenaars van de dominante thema's de verkiezingen winnen dan zou dat goed nieuws moeten zijn voor de N-VA en de Open VLD (economie), Groen (klimaat) en nog eens de N-VA en Vlaams Belang (migratie). Maar de balans van de twee centrumrechtse Vlaamse partijen is op het vlak van economie ondermaats: in vergelijking met het buitenland presteren we matig, en er is ook nog dat gat in de begroting waar zo veel mogelijk over gezwegen wordt. Bovendien wordt onder het kopje 'economie' de laatste tijd ook al eens vaker gedacht aan de herverdeling van de opbrengsten van die economie. Zo gooien de SP.A, Groen, de PVDA en de CD&V roet in het eten van de minder herverdelende optimisten van de Open VLD en de N-VA. Het is best mogelijk dat het centrumrechtse beleid een tweede kans krijgt, en al helemaal in Vlaanderen, maar de kans dat zowel de N-VA als de Open VLD het bij de kiezer beter doet dan in 2014 is eerder klein. Groen zal het wellicht wél beter doen dan in 2014, al zullen de bomen ook deze keer niet tot in de hemel groeien. Dat is vreemd, want de partij van Meyrem Almaci had zowat alles mee. Niet alleen was de zorg om klimaat en milieu de laatste jaren nooit zo groot als vandaag, maar Kristof Calvo had ook nog eens het geluk dat de N-VA hem als ultieme tegenstander in de markt heeft gezet. Toch is het lang niet zeker dat Groen een monsteroverwinning boekt. Het klimaatthema piekte te vroeg en Groen slaagde er maar niet in om assertief zijn gelijk te halen. 'Een softe, brave, wat kabouterachtige campagne', noemt politoloog Bart Maddens het verderop in dit nummer. Dat ligt helemaal anders bij Vlaams Belang, dat waarschijnlijk de grootste winnaar wordt van de komende verkiezingen. De partij die in 2014 met een score van 5,9 procent zo goed als dood werd verklaard is terug, with a vengeance. De mix van onrealistische maar militante antimigratiestandpunten, linkse recepten voor de lagere middenklasse, een zeer agressieve campagne op sociale media en een salonfähiger partijvoorzitter zou wel eens kunnen leiden tot een verdubbeling van het vorige resultaat, als het al niet meer wordt. De winst van Vlaams Belang gaat wellicht slechts ten dele ten koste van de N-VA, die al lang het monopolie op migratie heeft verloren. Maar dat een partij met een lijsttrekker als Dries Van Langenhove, een haatdragend opstootje dat naam maakte met racistische en seksistische internetmemes, straks flinke winstcijfers mag verwachten, zou alle andere politici tot bescheidenheid moeten aanzetten. En de partij die er zo trots op is dat ze extreemrechts met succes heeft bekampt nog wel het meest. Gaat zondag het levenswerk van Bart De Wever teloor?