Begin januari kwamen de socialisten met een welvaartsplan, met daarin onder meer de verlaging van de btw op elektriciteit en een verhoging van het minimumloon.

Vandaag/donderdag komt daar ook het fraudeplan bij.SP.A wil van fraudebestrijding 'opnieuw een speerpunt maken in de volgende regering', en heeft een reeks voorstellen klaar.

'Onder de regering Michel I werd vooral lippendienst bewezen aan fraudebestrijding', vinden de socialisten. Ze baseren zich daarvoor op cijfers van de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO): 'België deed het in de loop van 2011-2014 beter dan de rest van Europa, sinds 2014 lopen we weer flink achterop', klinkt het.

Voor de regering Michel aan de slag ging zwaaide PS-premier Elio Di Rupo de plak, met SP.A in de regering én huidig voorzitter John Crombez als staatssecretaris voor fraudebestrijding. 'Nochtans was de internationale context de voorbije jaren erg gunstig, bijvoorbeeld door de uitrol van de automatische uitwisseling van bankinlichtingen en belastingrulings tussen landen. Maar in plaats van dat als hefboom te gebruiken, is de regering zoveel mogelijk op de rem gaan staan.'

Om België opnieuw naar de kopgroep te loodsen, moet de volgende regeringsploeg focussen op drie werven: transparantie, organisatie en rechtvaardigheid. Binnen dat eerste luik stellen de socialisten onder meer voor om het bankgeheim volledig af te schaffen en derde-partijrapportering voor alle inkomsten uit financieel vermogen - net als voor die uit arbeid en vervangingsinkomens - mogelijk te maken.

Elektronisch betalen moet dan weer zoveel mogelijk aangemoedigd worden, want cash betalingen voeden de ondergrondse economie. Bijvoorbeeld in de vrije zorgberoepen is de mogelijkheid om elektronisch te betalen 'nog te beperkt', klinkt het.

Daarnaast moet de volgende regering werk maken van een forse reorganisatie. Zo moet er een Eengemaakt Agentschap Fraudebestrijding bij de fiscale en sociale controlediensten komen. Dat agentschap moet autonoom zijn, bestaan uit een bijzondere fiscale en een bijzondere sociale inspectie en ondergebracht zijn bij één regeringslid, namelijk de minister of staatssecretaris bevoegd voor fraudebestrijding.

De fiscus moet dan weer versterkt worden met een cel 'superrijken', specifiek gericht op belastingontwijking en -ontduiking door grote vermogens, een aanbeveling van de OESO.

Gedaan met minnelijke schikking

Tot slot wil de SP.A ook inzetten op een groter rechtvaardigheidsgevoel. 'Mensen aanvaarden niet dat multinationals en grote vermogens zelf bepalen hoeveel belasting ze betalen dankzij constructies, terwijl wie werkt disproportioneel hoog wordt belast op inkomen uit arbeid', klinkt het.

Om die gedachtegang een halt toe te roepen, willen de socialisten alle grote fraudezaken voor het gerecht brengen. Gedaan met de verruimde minnelijke schikking - ook bekend als afkoopwet - dus. Om belastingontwijking door multinationals tegen te gaan moet de bezetting van de cel 'verrekenprijzen' van de FOD Financiën - minstens verdubbelen. De termijn waarbinnen ze kunnen onderzoeken en geld belastingen terugvorderen, moet daarnaast verlengd worden tot 10 jaar en de sancties voor multinationals die belastingen ontwijken moeten omhoog.

Het fraudeplan past volledig in het zekerheids-mantra waarmee SP.A straks naar de verkiezingen gaat. De socialisten gaan voor 'de zekerheid dat een overheid alles in het werk stelt om valsspelers tegen te houden', klinkt het.

Ook het klimaatdebat komt trouwens terug in het fraudeplan. Want 'het is omdat enkele vermogenden en multinationals veel te weinig belastingen betalen, dat een overgrote meerderheid er te veel betaalt. Zo is er minder geld voorhanden voor de zaken waar vandaag nood aan is: investeringen in zorg, onderwijs, een deftig pensioen of - niet onbelangrijk in tijden waarin klimaatmaatregelen vereist zijn - in een sterk, stipt en betrouwbaar openbaar vervoer.'