Het is niet de eerste keer dat de rechters in Luxemburg een hervorming van de Poolse justitie neersabelen. Denk aan de verlaging van de pensioenleeftijd van de rechters bij het Hooggerechtshof en bij andere rechtbanken. Er loopt ook nog een procedure met betrekking tot het sanctiesysteem voor rechters en de instelling van een disciplinaire kamer bij het Hooggerechtshof. De zaak waarover vandaag een uitspraak werd gedaan, heeft te maken met de nationale raad voor de rechtspraak (KRS). Hij draagt bij de president kandidaten voor benoeming als hoogste rechter in burgerlijke en strafzaken voor. Verschillende kandidaten die enkele jaren geleden niet weerhouden werden, hebben beroep tegen de beslissing van de KRS ingesteld. Die rechter heeft de zaak nu voorgelegd aan het Europees Hof. Het probleem dat tijdens de procedure opdook, is dat de wet die de werkzaamheden van de KRS regelt onder invloed van de heersende conservatieve regeringspartij PiS gewijzigd werd, zodat een beroepsprocedure niet meer mogelijk is. De rechter die naar het EU-Hof is gestapt, is daardoor wettelijk niet meer bevoegd om een uitspraak te doen over dit soort beroepen en kan in feite geen antwoord meer krijgen op de vragen die hij aan het EU-Hof heeft gesteld. In een omstandig arrest zegt dat Hof nu dat een beroepsprocedure wel degelijk mogelijk moet zijn als er twijfel kan ontstaan bij de onafhankelijkheid en partijdigheid van de KRS en de rechters die het benoemt. Critici zeggen al langer dat de KRS niet langer onafhankelijk is, maar gecontroleerd wordt door de PiS. Als de verwijzende Poolse rechter inderdaad zou besluiten dat er problemen zijn bij de benoemingsprocedure die de KRS hanteert, moet hij de wetswijzigingen negeren. Op basis van het principe dat het Europees recht nu eenmaal voorrang heeft op het nationale recht, moet hij de beroepsprocedures die bij hem aanhangig zijn gemaakt dan alsnog behandelen, argumenteren de rechters in Luxemburg. In een reactie op het arrest zegt de Poolse regering dat het Hof zijn bevoegdheden overschrijdt. "Dit is een nieuwe poging om de EU via de rechters aan het Hof te federaliseren (...) en een einde te stellen aan de soevereiniteit van de lidstaten", zegt viceminister van Justitie Sebastian Kaleta. "Hoe kun je dit anders benoemen als het Hof van Justitie de opdracht geeft de grondwet te omzeilen in een zaak die een zuiver nationale aangelegenheid is?" (Belga)

Het is niet de eerste keer dat de rechters in Luxemburg een hervorming van de Poolse justitie neersabelen. Denk aan de verlaging van de pensioenleeftijd van de rechters bij het Hooggerechtshof en bij andere rechtbanken. Er loopt ook nog een procedure met betrekking tot het sanctiesysteem voor rechters en de instelling van een disciplinaire kamer bij het Hooggerechtshof. De zaak waarover vandaag een uitspraak werd gedaan, heeft te maken met de nationale raad voor de rechtspraak (KRS). Hij draagt bij de president kandidaten voor benoeming als hoogste rechter in burgerlijke en strafzaken voor. Verschillende kandidaten die enkele jaren geleden niet weerhouden werden, hebben beroep tegen de beslissing van de KRS ingesteld. Die rechter heeft de zaak nu voorgelegd aan het Europees Hof. Het probleem dat tijdens de procedure opdook, is dat de wet die de werkzaamheden van de KRS regelt onder invloed van de heersende conservatieve regeringspartij PiS gewijzigd werd, zodat een beroepsprocedure niet meer mogelijk is. De rechter die naar het EU-Hof is gestapt, is daardoor wettelijk niet meer bevoegd om een uitspraak te doen over dit soort beroepen en kan in feite geen antwoord meer krijgen op de vragen die hij aan het EU-Hof heeft gesteld. In een omstandig arrest zegt dat Hof nu dat een beroepsprocedure wel degelijk mogelijk moet zijn als er twijfel kan ontstaan bij de onafhankelijkheid en partijdigheid van de KRS en de rechters die het benoemt. Critici zeggen al langer dat de KRS niet langer onafhankelijk is, maar gecontroleerd wordt door de PiS. Als de verwijzende Poolse rechter inderdaad zou besluiten dat er problemen zijn bij de benoemingsprocedure die de KRS hanteert, moet hij de wetswijzigingen negeren. Op basis van het principe dat het Europees recht nu eenmaal voorrang heeft op het nationale recht, moet hij de beroepsprocedures die bij hem aanhangig zijn gemaakt dan alsnog behandelen, argumenteren de rechters in Luxemburg. In een reactie op het arrest zegt de Poolse regering dat het Hof zijn bevoegdheden overschrijdt. "Dit is een nieuwe poging om de EU via de rechters aan het Hof te federaliseren (...) en een einde te stellen aan de soevereiniteit van de lidstaten", zegt viceminister van Justitie Sebastian Kaleta. "Hoe kun je dit anders benoemen als het Hof van Justitie de opdracht geeft de grondwet te omzeilen in een zaak die een zuiver nationale aangelegenheid is?" (Belga)