'Ouders die vrij kunnen kiezen wanneer ze vakantie nemen, maar één kind hebben zonder een speciale zorgbehoefte en onbeperkte financiële middelen, ondervinden doorgaans geen probleem om de zomer te plannen' zegt Lutgard Vrints, medewerker van de studiedienst van de Gezinsbond. Maar voor de meeste ouders is de lange zomervakantie een ingewikkelde puzzel. 'Denk aan gezinnen met meerdere kinderen, aan ouders met onregelmatige uren, ouders met kinderen met een zorgbehoefte, ouders die het financieel moeilijk hebben en ouders die niet de hulp kunnen inroepen van de ultieme back-up: de grootouders', verduidelijkt Vrints. Want grootouders zijn, aldus de Gezinsbond, voor acht op de tien ouders in Vlaanderen minstens een deel van de opvangoplossing in de zomervakantie. Al is het maar de vraag of die grootouders, als iedereen langer moet werken, die rol kunnen blijven vervullen.
...

'Ouders die vrij kunnen kiezen wanneer ze vakantie nemen, maar één kind hebben zonder een speciale zorgbehoefte en onbeperkte financiële middelen, ondervinden doorgaans geen probleem om de zomer te plannen' zegt Lutgard Vrints, medewerker van de studiedienst van de Gezinsbond. Maar voor de meeste ouders is de lange zomervakantie een ingewikkelde puzzel. 'Denk aan gezinnen met meerdere kinderen, aan ouders met onregelmatige uren, ouders met kinderen met een zorgbehoefte, ouders die het financieel moeilijk hebben en ouders die niet de hulp kunnen inroepen van de ultieme back-up: de grootouders', verduidelijkt Vrints. Want grootouders zijn, aldus de Gezinsbond, voor acht op de tien ouders in Vlaanderen minstens een deel van de opvangoplossing in de zomervakantie. Al is het maar de vraag of die grootouders, als iedereen langer moet werken, die rol kunnen blijven vervullen. De Gezinsbond voerde vorig jaar een enquête uit naar de ervaringen van ouders over de vakantieopvang in Vlaanderen. Een terugkerende klacht van ouders met twee of meer kinderen was dat die vakantieopvang hen het equivalent van een maandsalaris kost. Ook bleek het regelen van de vakantieopvang een bijna exclusieve taak van de moeders, die daar doorgaans al maanden vooraf mee bezig zijn. Maar hoewel informatie over wat er allemaal in de aanbieding is soms te wensen overlaat, is de keuze qua vakantieopvang in Vlaanderen best ruim en divers. Er zijn speelpleinen, jeugdbewegingen, kampen zonder en kampen mét overnachting, onthaalouders en ga zo maar door. Vooral kampen zonder overnachting blijken populair: zeven op de tien ouders maken er in de zomer gebruik van. Ook AFYA, de jeugddienst van de Gezinsbond, organiseert dit soort kampen zonder overnachting. Katrijn Mellemans, coördinator van AFYA, ziet dat dit jaar met name zomerkampen gebaseerd op de populaire escaperooms erg in trek zijn. Een escaperoom is een activiteit waarbij mensen zich laten opsluiten in een ruimte en aan de hand van puzzels en raadsels binnen een bepaalde tijd een uitweg moeten zien te vinden. 'Een escaperoomkamp is dus ideaal voor kinderen die houden van puzzelen, raadsels oplossen, codes kraken, logische verbanden leggen en speuren', zegt Mellemans. Ook kampen rond het thema techniek en multimedia zitten bij AFYA in de lift, naast klassiekers die het altijd goed doen, zoals pony- en paardenkampen. Van kampen met overnachtingen maken drie op de tien Vlaamse ouders tijdens de zomervakantie gebruik, aldus de Gezinsbond. Kazou-vzw, de vakantieorganisatie van de Christelijke Mutualiteit, is een grote speler in die niche. Als eerste ziekenfonds begon de CM 71 jaar geleden al met het aanbieden van vakantiekampen voor kinderen van 7 tot 18 in binnen- en buitenland. In principe staan de kampen open voor iedereen, maar CM-leden genieten aanzienlijke kortingen. Intussen hebben andere ziekenfondsen een soortgelijke dienstverlening, al blijft Kazou wel de grootste organisator en winnen de Kazou-vakanties nog jaar na jaar aan populariteit. 'Steeds meer ouders boeken sneller en vroeger', zegt Kazou-woordvoerder Seppe Van Pottelbergh. Inschrijven voor de Kazou-zomerkampen kon naar jaarlijkse gewoonte vanaf het tweede weekend van januari. Dat veroorzaakte ook dit jaar weer een stormloop op de website en de telefooncentrales, omdat ouders bang zijn - en terecht - dat de kampen van hun voorkeur anders vol zitten. '2018 is een echt recordjaar', zegt Van Pottelbergh. 'Na vijf dagen hadden wij in januari al hetzelfde aantal inschrijvingen voor de zomerkampen als het totale aantal inschrijvingen in 2017, namelijk ruim 38.000 kinderen en jongeren. Op dit moment zit Kazou aan meer dan 40.000 boekingen voor deze zomer, 2000 meer dan vorig jaar, en het hoogste cijfer in tien jaar. En dat terwijl het aanbod qua vakantieopvang, zowel door overheden als door commerciële organisaties, de voorbije tien jaar in Vlaanderen sterk is toegenomen.' Op dit moment zijn de Kazou-vakanties voor 90 à 95 procent volgeboekt, legt de woordvoerder uit. 'Maar er is in alle leeftijdscategorieën en alle vakantieweken, ook in de drukbezette weken aan het begin en het eind van de zomervakantie, nog wel ergens plek.' Maar ook al is het aanbod in Vlaanderen tamelijk ruim, het vertoont heel wat manco's. Zo is er veel te weinig vakantieopvang voor kleuters. Ook klagen veel ouders over de betaalbaarheid, de kwaliteit, het plaatsgebrek en de openingsuren van de vakantieopvang. Ouders die in shifts werken of die kinderen van verschillende leeftijden op verschillende plekken op hetzelfde moment moeten zien af te halen, komen al snel in de problemen. De Gezinsbond pleit ervoor, aldus studiedienstmedewerker Lutgard Vrints, 'om een basisaanbod te creëren waar iedereen terecht kan. Het moet gaan om een lokale opvangoplossing voor iedereen, die kwaliteitsvol en betaalbaar is, dat wil zeggen, afhankelijk van het inkomen van de ouders. Vakantieopvang is immers een recht. Als je als overheid van ouders verwacht dat ze gaan werken, moet je voor voldoende opvang zorgen voor de kinderen tijdens de schoolvakanties.' Met die verduidelijking, voegt Vrints eraan toe, dat het kind altijd centraal hoort te staan. 'Wij voelen absoluut niets voor het politieke denkspoor dat af en toe de kop opsteekt, namelijk dat werkende ouders altijd absolute voorrang moeten krijgen in de vakantieopvang. Er zijn veel gezinnen waar opvang nuttig kan zijn, en alle kinderen hebben recht op vrije tijd en plezier met leeftijdgenootjes.' Het Vlaams Parlement buigt zich momenteel - 'eindelijk', aldus Vrints - over een wettelijk kader voor de 'opvang en vrije tijd van schoolkinderen', waarvan vakantieopvang een onderdeel is. 'We houden ons hart een beetje vast, omdat we nog altijd weinig zicht hebben op hoe dat decreet eruit zal zien', aldus Vrints. De Gezinsbond hoopt in elk geval dat de Vlaamse overheid zichzelf 'minimumnormen op het gebied van vakantieopvang zal opleggen, zoals ze dat ook doet met de baby- en peuteropvang.' Uit de enquête van de Gezinsbond bleek overigens dat de overgrote meerderheid van de ouders, ook al doen ze hun werk heel graag, nog het allerliefst zelf wat meer tijd met de kinderen tijdens de zomervakantie zou doorbrengen. En ook de kinderen zelf zijn af en toe graag eens thuis in hun vakantie.