'Twaalf jaar na mijn ongeval word ik voor de tweede keer geamputeerd', zegt Alex Cosemans van Amptraide, een patiëntenorganisatie voor mensen die een amputatie ondergingen. 'Zes jaar lang heb ik me ingezet voor een betere terugbetaling van knieprothesen, maar het model dat het best bij mij past, ontbreekt op de lijst. Niet alleen worden goede producten geweerd, we hebben ook bedenkingen bij de prijs van sommige knieën die wél worden terugbetaald.'
...

'Twaalf jaar na mijn ongeval word ik voor de tweede keer geamputeerd', zegt Alex Cosemans van Amptraide, een patiëntenorganisatie voor mensen die een amputatie ondergingen. 'Zes jaar lang heb ik me ingezet voor een betere terugbetaling van knieprothesen, maar het model dat het best bij mij past, ontbreekt op de lijst. Niet alleen worden goede producten geweerd, we hebben ook bedenkingen bij de prijs van sommige knieën die wél worden terugbetaald.'Amptraide mocht toch aanschuiven bij de werkgroep van het Riziv die zich over de terugbetaling van prothesen buigt?Alex Cosemans: We waren zelfs de eerste patiëntenvereniging die daar de kans toe kreeg. Vanaf 2016 hebben we alle vergaderingen bijgewoond, maar die gingen haast uitsluitend over de terugbetalingsprocedure: wie controleert wie wanneer, hoe vaak en op welke manier?Ik heb echt opgekeken van de haast openlijke machtsstrijd tussen de ziekenfondsen en de Belgische Beroepsvereniging voor Orthopedische Technologieën (BBOT). Eind 2019, toen de procedure eindelijk rond was en de budgetten aan bod kwamen, werden wij plots uit de werkgroep gezet. Toen besefte ik dat we daar al die tijd alleen maar waren gedoogd. Sterker nog: ze gebruikten ons als excuustruus. In de verslagen staat keer op keer: 'met het akkoord van de patiëntenverenigingen'. We zijn helemaal niet zo opgezet met het resultaat. We hebben sterk de indruk dat de belangen van de drie grote fabrikanten het hebben gehaald op de patiëntenbelangen. Als ervaringsdeskundigen zijn wij het best geplaatst om te beoordelen bij welke hulpmiddelen we het meest baat hebben. Maar uiteindelijk hebben ze over onze hoofden heen beslist.Is het dan geen goede zaak dat sinds 1 maart niet meer alleen mechanische maar ook elektronische knieprothesen worden terugbetaald?Cosemans: Natuurlijk wel. We hebben daar meer dan twintig jaar op moeten wachten. Tot voor kort werden alleen mechanische knieprothesen terugbetaald. Die bestaan, simpel gezegd, uit een scharnier dat open- en dichtgaat. Op vlak terrein kun je daar nog wel mee stappen, maar bij de minste oneffenheid riskeer je te vallen. Het gevolg was dat veel mensen voor een rolstoel kozen of uit eigen zak - al dan niet via benefietacties - een dure autoadaptieve knie bekostigden. Die regelt de weerstand bij buigen en strekken terwijl je stapt, waardoor het valrisico tot zeven keer kleiner is. Wat is het probleem dan?Cosemans: Grosso modo zijn er twee soorten autoadaptieve knieën: met of zonder microprocessor. De kniegewrichten zonder microprocessor, die goedkoper zijn, worden in het Riziv-akkoord stiefmoederlijk behandeld. De beste modellen worden niet terugbetaald. Hetzelfde geldt voor een unieke prothese voor mensen met een korte stomp, zoals ik. We hebben bovendien ernstige bedenkingen bij de prijzen van sommige modellen. Zo kost de C-leg, een knieprothese met microprocessor, de Belgische sociale zekerheid liefst 10.000 euro meer dan in Frankrijk of Nederland. En dat terwijl het budget voor orthopedie beperkt is en er nog erg veel noden zijn. Mensen wier onderbeen geamputeerd is, wachten bijvoorbeeld nog op de terugbetaling van elektronische voeten.Nee, we zijn allerminst tevreden met dit dure akkoord dat onze keuzevrijheid beperkt. En dus zullen we onze strijd voortzetten.