De opvolger van voorzitster Gwendolyn Rutten moet volgens Verhofstadt eenheid brengen in de partij. Hij spreekt zich niet uit over een voorkeurskandidaat, maar verzet zich tegen een ruk naar rechts, zoals Vincent Van Quickenborne eerder had gesuggereerd. Wie pleit voor rechts liberalisme 'loopt nationalisten en conservatieven achterna', klinkt het, en riskeert dat de partij splitst. Liberalisme 'behoeft geen adjectieven', klinkt het, 'die zorgen alleen voor verdeeldheid'.

De ideoloog pleit voor een progressief verhaal en wijst op het 'indrukwekkend palmares' dat het liberalisme na de voorbije 200 jaar kan voorleggen. 'Nog nooit waren zoveel mensen vrij, nog nooit kenden we zo'n welvaart, nog nooit was de armoede zo laag, nog nooit volgden zoveel mensen onderwijs, nog nooit leefden we zo vreedzaam', somt Verhofstadt op in zijn boek De Liberale Ideologie, dat hij woensdag in Gent voorstelt.

Verhofstadt maakt zich zorgen over de nationalistische opstoot die de VS beleeft onder president Trump en het protectionisme dat de brexit teweegbrengt. 'We zien een opbod ten aanzien van vreemdelingen en minderheden', klinkt het. 'Men probeert een homogene identiteit op te leggen, markten af te schermen, grenzen en deuren te sluiten. Politici willen solidariteit afbouwen en privacy ontmantelen.'

Ook bij ons ziet Verhofstadt een nationalistische reflex, onder meer in het verzet tegen het VN-Migratiepact. N-VA heeft daar een zorgwekkende koerswijziging doorgevoerd, klinkt het. 'Bart De Wever en Theo Francken hebben gezorgd voor een banalisering van extreemrechts', vindt Verhofstadt. Die stelt zich ook vragen bij de 'identitaire politiek' van het Vlaams Belang in de Vlaamse startnota. De Vlaamse canon omschrijft hij als 'absurd'.

Verhofstadt roept jongeren op om een liberale tegenbeweging te starten die liberale principes voorop stelt. 'De tijdsgeest moet je niet nalopen, de tijdsgeest maak je zelf', vindt hij. Het manifest 'De liberale ideologie, Voorbij het links-rechts denken' wordt woensdag voorgesteld in het Liberaal Archief in Gent.