1. Gij zult uw woning analyseren

First things first: voor je effectief verbouwt, is een grondige check-up van de huidige staat van je woning nodig. Zijn de technische voorzieningen, zoals centrale verwarming, water, elektriciteit, nog in orde? Wat met de toestand van ramen en vloeren, muren en het dak? Op die check-up kan je de eerste plannen voor je verbouwingen baseren. Daarvoor een architect of aannemer inschakelen is geen slecht idee: zij zien vaak in een oogopslag welke van je enthousiaste verbouwplannen mogelijk zijn.
...

First things first: voor je effectief verbouwt, is een grondige check-up van de huidige staat van je woning nodig. Zijn de technische voorzieningen, zoals centrale verwarming, water, elektriciteit, nog in orde? Wat met de toestand van ramen en vloeren, muren en het dak? Op die check-up kan je de eerste plannen voor je verbouwingen baseren. Daarvoor een architect of aannemer inschakelen is geen slecht idee: zij zien vaak in een oogopslag welke van je enthousiaste verbouwplannen mogelijk zijn. Welke papieren bij een renovatie nodig zijn, hangt af van de aard van de bouwwerken. Grosso modo is een bouwvergunning nodig voor structurele veranderingen die de stabiliteit van je woning kunnen beïnvloeden, de woonruimte opnieuw indelen of de woonfunctie van je huis veranderen. In grote lijnen zijn de voorwaarden voor elk gewest dezelfde, maar op sommige vlakken zijn er verschillen. Ook per gemeente kunnen extra voorwaarden gelden: klop daar aan voor alle info. Een goede voorbereiding is de sleutel: kijk samen met de bank wat financieel mogelijk is en zorg voor deelbudgetten voor elke aan te pakken ruimte om het overzicht te bewaren. Een buffer voor onverwachte kosten is een must - zeker bij hele oude huizen duiken al eens onvoorziene praktische problemen op. Door vooraf een reservebudget vast te leggen - idealiter tussen 5 en 10 procent van je renovatiebudget - vermijd je financiële zorgen op cruciale momenten. Dak-, vloer- of muurisolatie leveren je niet alleen minder CO2-uitstoot en een lagere energiefactuur op, een deel van de investering kan je via premies recupereren. Naast de premies voor Vlaanderen, Wallonië en Brussel die voor iedereen gelden, voorzien sommige gemeentes ook eigen, bijkomende premies. In Wallonië is een energieaudit verplicht om aanspraak op premies te kunnen maken. Laat je die uitvoeren door een erkende auditeur, dan krijg je ook daar een premie voor. Premies, voordelige leningen, steunmaatregelen... Voor wie verbouwt, loont het de moeite om na te gaan welke keuzes financiële voordelen opleveren. In Vlaanderen zijn er de renteloze renovatielening en de EPC-labelpremie voor verbouwingen aan woningen met slechte energieprestaties. Afhankelijk van het type woning en/of energielabel leen je renteloos tot 60.000 euro of kan je rekenen op een premie tot 5000 euro als je binnen de vijf jaar de EPC-waarde van je woning verbetert. De keuze om te verbouwen in de plaats van bouwen levert in elk geval zowel in Vlaanderen als Wallonië al iets op: tot 31 december 2022 betaal je voor de verbouwwerken van een meer dan tien jaar oude woning 6 procent btw in de plaats van 21 procent. Doe-het-zelvers trekken hier aan het kortste eind: materialen die je zelf koopt, vallen onder het normale btw-tarief van 21 procent.