Met de regelmaat van de klok komen er onheilstijdingen over ons onderwijs aangewaaid. De inspectie buist nu de helft van de secundaire scholen, en de wijsneuzen van het Ministerie van Onderwijs kwamen deze week na enkele Leuvense professoren ook met een even vernietigend rapport vol zelfbeklag, maar zonder schuldbekentenis.

De lat werd in het onderwijs zo laag gelegd dat je al een limbodanser moet zijn om eronderdoor te kruipen.

Men experimenteert er nu met eerstegraadsscholen en een vierjarige bovenbouw, en met dialoogscholen als multiculturele capitulatie. We experimenteren ons onderwijs kapot. In het schooljaar 2016-17 haakten 806 directeurs van basisscholen af wegens de administratieve rompslomp, en op 20 maart kregen we de grootste onderwijsbetoging te zien van de laatste halve eeuw. De tijd voor leesinstructie is ondertussen gedaald van 146 naar 84 uur, en op 10 jaar tijd is er meer dan een half jaar achterstand gecreëerd in begrijpend lezen. Uit een PIRLS-studie blijkt dat we qua leesvaardigheid teruggevallen zijn tot de 32ste plaats, de scherpste daling wereldwijd, Nederland staat op de twintigste plaats en Rusland voert dit klassement aan. In 2003 stonden we nog op de derde plaats. Voor wiskunde stonden we toen zelfs bovenaan het klassement. En volgens de Thomas More-studie is ook de technische leesvaardigheid achteruitgegaan. Uit de PISA-studie bij 15-jarigen en uit de LVS-toetsen bij basisschoolkinderen blijkt dat we ook flink gezakt zijn voor wiskunde, en het systeem van outputfinanciering heeft zelfs onze universitaire diploma's gedegradeerd. Van alle landen in het PISA-onderzoek hebben onze kinderen het laagste ambitieniveau. Van 1 op 3 sterke leerlingen ging het naar 1 op 5.

Op een paar decennia tijd zijn we er in geslaagd om een van de beste onderwijssystemen van de 38 OESO-landen (Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling, nvdr.) onderuit te laten halen tot een middelmatig niveau. De grote voorsprong die Vlaanderen begin deze eeuw nog had op Wallonië in leesvaardigheid, is gehalveerd. Niet omdat de Walen talenknobbels geworden zijn, verre van, maar omdat ook het Vlaams Katholiek Onderwijs in vrije val gegaan is. Het Gemeenschapsonderwijs (GO!) stond al langer onderaan de ladder. Het enige antwoord van Lieven Boeve, directeur van de Katholieke onderwijszuil, was het schrappen van... een lesuur Nederlands.

De maniakale focus op gelijke kansen van kleurenblinde politici en allerhande pedagogen, sociologen en onderwijsegalitairen is volgens mij een grote oorzaak van die negatieve spiraal. Koukleumende kampeertoestanden aan de schoolpoort - ze bestaan nog - zijn nog het gevolg van het inschrijvingsrecht van ex-Open-VLD-minister Marleen Vanderpoorten, voor wie diversiteit belangrijker was dan onderwijs. Het Gelijke Onderwijs Kansenbeleid van Frank Vandenbroucke (SP.A) met allerhande financieringsparameters rond de sociale toestand en de multiculturaliteit van de leerlingenpopulatie heeft de ontwaarding van diploma's in de hand gewerkt. Gelijke kansen moesten gelijke uitkomsten worden voor de profeten van de gelijkheid zoals de socialistische onderwijsminister Pascal Smet (SP.A).

Onderwijs moet echter in de eerste plaats dienen om te onderwijzen en niet als herverdelingsmechanisme of diversiteitsmotor, nu lijkt het wel omgekeerd. Vroeger schreef je op je examenblad dat één plus één twee is, en je kreeg tien op tien. Vandaag mag je invullen dat het drie is, en je krijgt als het ware al vijf op tien, evenals een sterretje omdat je al je naam hebt ingevuld. Leraars mogen geen eisen meer stellen aan de leerlingen, ze mogen niet meer evalueren met punten maar moeten grijpen naar paaiende sterretjes. Lessen moeten opgeleukt worden, binnen de interessesfeer van de leerling, pure theorie is uit den boze. Er mag ook niet meer gestraft worden, maar door straffeloosheid werd de voedingsbodem voor dwaasheid gevoed. Iemand bij zijn nekvel grijpen werd taboe. Helikopterouders hebben meer invloed bij de inrichtende macht dan de leraarskamer. Sommige klassen werden vergaderbakjes van leerlingen met rugzakjes, van dyslexie tot gewelddadig gedrag en spraakproblemen. Het nobel idee van het M-decreet waardoor leerlingen met een beperking in een gewone klas les mogen volgen, belastte niet alleen het leerprogramma maar vooral de leraars, ten koste van de kwaliteit.

Preoccupatie voor minderheidsgroepen zorgde naar mijn mening voor kwaliteitsverlies door een voortdurende nivellering omlaag: weg met het aso, weg met de klassieke talen... We kregen domein- , dialoog- en doorstroomscholen en een matrix van studiedomeinen. Mede door de strijd voor de leerling tussen de onderwijsnetten werd de lat zo laag gelegd dat je al een geoefend limbodanser moet zijn om eronderdoor te kruipen, en een koppige ezel om er niet over te willen stappen. Pretpedagogie werd de heilsleer terwijl leraars alleen maar les willen geven en verlost willen worden van hun administratieve lasten. Feiten werden herleid tot weetjes, en leerlingen mogen niet meer gepijnigd worden met grammaticale regeltjes, terwijl onderwijs moet gaan over cognitieve vaardigheden zoals rekenen en lezen. De eindtermen zijn de laatste twee decennia nochtans niet gewijzigd, alleen de pedagogische trajecten en de leerplannen om de eindtermen te bereiken werden veranderd tot een wanverhouding tussen kennis, vaardigheden, attitudes en andere dubieuze hersenspinsels. De handboeken werden zelfs nooit geëvalueerd.

Excelleren aan de universiteit werd ook stilaan taboe. Ze worden immers gefinancierd op basis van het aantal leerlingen dat een einddiploma behaalt, niet op basis van kwaliteit. De multiculturele diversiteitsbalans is ook daar doorgeslagen. UA-rector Van Goethem wil ingangsexamens bijvoorbeeld niet bindend maken omdat universiteiten anders 'witte' bastions zouden worden. Zo worden de intellectuele normen gedevalueerd in naam van de diversiteit. Volgens mij werd om tegemoet te komen aan de achterstand van buitenlandse nieuwkomers het onderwijs door ideologische dogmaboeren herleid tot een speelplein van multiculturele promotie en politieke correctheid.

Ons land spendeert 5,3 % van haar bruto binnenlands product aan onderwijs, in de OESO-landen is dat gemiddeld amper 4,5 %. Vlaanderen investeerde in 2002 circa 7,2 miljard euro in het onderwijs. In 2019 is dat opgelopen tot 13,9 miljard euro. Dit is een derde van de Vlaamse begroting. Drie vierde daarvan gaat naar de Katholieke Koepel. Lieven Boeve, onderwijspaus van de Guimardstraat, is de echte minister van onderwijs en CD&V-er Hilde Crevits is zijn handpop.

Met de dialoogscholen zette Boeve de laatste stap naar de zelfdestructie van zijn katholiek onderwijs.

Ook aan onderwijzers is er in wezen geen gebrek: voor 1,17 miljoen leerlingen staat er 1 personeelslid per 8,4 kinderen klaar. Net zoals het loon ligt dit ver boven het OESO-gemiddelde. Verder staat onze leerkrachten ook minder uren in de klas dan hun collega's in andere landen, in het lager secundair gemiddeld 22 uren per week. Alleen worden ze verkeerd ingezet en met planlast, verschillende leerlijnen en diverse moedertalentalen overstelpt. Jonge onderwijzers moeten per week soms meer pendelen tussen verschillende scholen om hun uurrooster vol te krijgen dan handelsreizigers tussen hun klanten. De vakantieperiode betekent voor hen werkloosheid. Eén op de drie stopt voor het vierde schooljaar voor de klas. Ze geven soms meer opvoedingsondersteuning dan les, en treden zelfs op als vervangouder voor onhygiënische kinderen. Zorgleerkrachten, zorgcoördinatoren en kinderverzorgsters zijn nu courante onderwijsjobs. Zo'n 327 scholen hebben geen gediplomeerde turnleraar, maar in een basisschooltje met 34 leerlingen in mijn eigen gemeente moet men aparte godsdienstleraars betalen voor respectievelijk drie katholieke koters, voor twee protestantse, en nog een extra voor twee kinderen die niet-confessionele zedenleer volgen, evenals een imam voor welgeteld één moslim. Met de dialoogscholen zette Boeve de laatste stap naar de zelfdestructie van zijn katholiek onderwijs.

Na vijftien jaar afbraak is het tijd voor verandering. Onze klimaatbrossers gaan nu met Uber naar de Starbucks om met gratis internet op hun iPhone, die ze bij Amazon hebben gekocht, op facebook te klagen over het kapitalisme. We kunnen ze om te beginnen al eventjes bijlessen laten volgen in economie, klimaatgeschiedenis, fysica en aardrijkskunde.