Een elfjarig meisje dat zachtjes fluistert in de camera en kijkers 'triggert' met haar video's: het YouTube-kanaal van de West-Vlaamse Nanou Philips doet heel wat wenkbrauwen fronsen. Maar met ruim 27.000 geabonneerden en tot 150.000 views per filmpje weet het meisje een zeer gevoelige snaar te raken. Philips specialiseerde zich de voorbije maanden in zogenaamde ASMR-filmpjes: Autonomous Sensory Meridian Response. In totaal zouden er volgens YouTube 45 miljoen van die video's online staan, en ze hebben één ding gemeen: kijkers krijgen er 'hersentintelingen' of zelfs 'breinorgasmes' van, aangename sensaties in hun hoofd(huid) en hersenen. Ze worden ontspannen, gelukkig en slaperig door te kijken naar mensen die fluisteren, met papier knisperen, met hun nagels tikken of een mandarijn pellen.

© Bart Schoofs

Fans van het genre hoeven zich natuurlijk niet te beperken tot YouTube. Ook in het echte leven kun je ASMR-ervaringen uitwisselen, schrijft de Amerikaan Craig Richard in zijn boek Het geheim van ASMR. De man is professor aan de Shenandoah University en verdiept zich al enige tijd in het fenomeen. ASMR heeft volgens hem niets dan voordelen. Het zou ontspannend zijn, stress en angsten verminderen, slapeloosheid tegengaan en zelfs helpen tegen depressies. Maar wat die hersentintelingen nu precies opwekt, is heel persoonlijk. De ene ASMR-fan heeft genoeg aan een meisje dat zachtjes fluistert op YouTube, de andere wordt helemaal gek (op een goede manier) van de kapper die zijn hoofdhuid masseert en nog een andere krijgt een breinorgasme door te kijken hoe iemand een pakje openmaakt. Wat dus ook wil zeggen dat u zelf ASMR-sessies kunt organiseren. Daarvoor geeft Richard in zijn boek tientallen tips. Al waarschuwt hij overijverige fluisteraars: ook al heeft ASMR niets met seksuele gevoelens te maken, toch is wederzijdse toestemming cruciaal. Niet iedereen zit te wachten op uw geknisper in zijn oor.

Een yoghurtroes

Volgens Richard bestaat een geslaagde sessie uit minstens tien verschillende 'triggers'. Alles begint bij een goede fluisterstem. Want iedereen kan fluisteren, maar niet iedereen kan dat op de ASMR-manier. Volgens Richard is het opletten voor de 'gebroken fluister' (typisch voor beginnelingen), de 'ruwe fluister' (klinkt geforceerd) en de 'kwade fluister' (denk: de slechterik uit een horrorfilm). Ook wát u fluistert, is cruciaal. In zijn boek geeft Richard een lijstje met typische 'triggerwoorden', zoals 'yoghurt' en 'xylofoon'. Dat heeft alles met klankencombinaties te maken. En hoe minder betekenis, hoe beter. Voorlezen uit de telefoongids wordt aanbevolen. Dat heeft bovendien een 'heerlijke bonus': telkens als u de pagina omslaat, klinkt er geknisper. Ook krassen met uw nagels, kreuken met aluminiumfolie of zelfs smakken kan sommige mensen triggeren. Maar zoals gezegd kunt u ook ASMR toepassen door uw partner aan te raken (haren vlechten is een klassieker) of te laten toekijken hoe u 'kalmerende activiteiten' uitvoert. Kalligrafie is een topper, make-up aanbrengen ook.

© Bart Schoofs

U vraagt zich natuurlijk af hoe wetenschappelijk dit allemaal is. Volgens professor neurologie Steven Laureys (Universiteit Luik) is ASMR zeker een interessant fenomeen. 'Sommige wetenschappers zullen dit misschien afdoen als n'importe quoi, maar dat lijkt me fout. Ik denk dat we hier zeker iets uit kunnen leren. Maar voorlopig is het wetenschappelijke onderzoek naar ASMR nog veel te beperkt om te stellen dat dit evidence based is. Er zijn al een twintigtal studies uitgevoerd, en daaruit blijkt onder meer dat het mensen kan helpen om in slaap te vallen, en ook dat er een verband zou zijn met pijnvermindering. Maar wat er precies gebeurt in de hersenen wanneer iemand naar zo'n YouTube-filmpje kijkt, daarover weten we voorlopig nog te weinig.'

Craig Richard, Het geheim van ASMR. Ontspan je hersenen door je zintuigen, AnkhHermes, 216 blz., 22,50 euro.

Reageren op dit artikel kan u door een e-mail te sturen naar lezersbrieven@knack.be. Uw reactie wordt dan mogelijk meegenomen in het volgende nummer.