De bijzondere Kamercommissie Congo-Koloniaal Verleden of Congocommissie werd in de zomer van 2020 samengesteld met als opdracht het koloniaal verleden van België en de impact van dat verleden in kaart te brengen en om te kijken of (en hoe) het veroorzaakte leed kan hersteld worden. Vorige maand heeft een groep van tien experten een lijvig rapport van bijna 700 pagina's afgeleverd. De experten hebben dat rapport vandaag toegelicht in de commissie. Dat rapport moet volgens historica Sarah Van Beurden "het beginpunt zijn van een proces en geen eindpunt" en "een wetenschappelijke leidraad voor politieke besluitvorming". Volgens de experten moet het vervolg "een inclusief en participatief proces zijn". De slachtoffers en nakomelingen van het koloniale verleden niet betrekken, zou volgens de experten een nieuw onrecht betekenen. De experten vragen ook aan de commissie om voldoende tijd te nemen en om in alle transparantie te werken. Een van de grote conclusies van de betrokken historici is dat het voor België "hoog tijd is dat de Belgische historische verantwoordelijkheid, in al zijn facetten, voor het massale geweld en groot en ondraaglijk onrecht dat het kolonialisme was, luid en duidelijk erkend wordt". Bij de publicatie van het rapport was er een en ander te doen over het expliciete pleidooi voor herstelbetalingen van één van de experten, meer bepaald van Anne Wetsi Mpoma. Een andere experte, juriste Martien Schotsmans, nuanceerde vandaag dat herstel zeker niet mag herleid worden tot het betalen van financiële schadevergoedingen alleen. "Er kan geen herstel zijn zonder waarheidsvinding, de erkenning van het onrecht, oprechte verontschuldigingen en het engagement om de gevolgen recht te zetten. Het herstel moet ook uitgewerkt worden met de slachtoffers zelf", aldus Schotsmans. Aan politieke kant lijkt er alvast weinig animo te zijn voor zo'n herstelbetalingen. "Het erkennen van schuld is belangrijk. Maar de Belgen van vandaag treft geen schuld. Van herstelbetalingen kan dan ook geen sprake zijn. Dat zou de racistische gedachte van 'ze willen alleen maar geld' alleen maar bevestigen", zei Open Vld-Kamerlid Goedele Liekens. Ook voor Tomas Roggeman (N-VA) kan het niet zijn dat "de staatskas en dus de gewone belastingbetaler" vandaag zou moeten opdraaien voor bepaalde fouten uit het verleden. Met herstelbetalingen zou men "de doos van Pandora openen", waarschuwt ook Vlaams Belang-Kamerlid Kurt Ravyts. Verschillende Kamerleden hadden ook opmerkingen over het "gefragmenteerde" en "onsamenhangende" karakter van het rapport en over het gebrek aan consensus tussen de experten. Daarnaast bevat het rapport ook een aantal lacunes, blinde vlekken waar de experten zich van bewust zijn. Het gaat dan om het gebrek aan informatie over het koloniale verleden in Rwanda en Burundi. Ook over de rol van de katholieke kerk is er meer duidelijkheid nodig. Er wacht de Congocommissie dus nog een pak werk en een deel van dat werk moet gebeuren in een politiek en maatschappelijk mijnenveld. "De verdeeldheid toont hoe moeilijk het zal worden. Als er zelfs onder historici geen eensgezindheid kan gevonden worden", merkt CD&V-politica Els Van Hoof op. Vicky Reynaert (Vooruit) wilde vandaag/maandag nog geen 'knipperlichten' signaleren, maar betreurt wel dat het rapport nog niet geleid heeft tot een maatschappelijk debat. "Dat debat is nochtans nodig om te komen tot een draagvlak in de samenleving", klonk het. (Belga)

De bijzondere Kamercommissie Congo-Koloniaal Verleden of Congocommissie werd in de zomer van 2020 samengesteld met als opdracht het koloniaal verleden van België en de impact van dat verleden in kaart te brengen en om te kijken of (en hoe) het veroorzaakte leed kan hersteld worden. Vorige maand heeft een groep van tien experten een lijvig rapport van bijna 700 pagina's afgeleverd. De experten hebben dat rapport vandaag toegelicht in de commissie. Dat rapport moet volgens historica Sarah Van Beurden "het beginpunt zijn van een proces en geen eindpunt" en "een wetenschappelijke leidraad voor politieke besluitvorming". Volgens de experten moet het vervolg "een inclusief en participatief proces zijn". De slachtoffers en nakomelingen van het koloniale verleden niet betrekken, zou volgens de experten een nieuw onrecht betekenen. De experten vragen ook aan de commissie om voldoende tijd te nemen en om in alle transparantie te werken. Een van de grote conclusies van de betrokken historici is dat het voor België "hoog tijd is dat de Belgische historische verantwoordelijkheid, in al zijn facetten, voor het massale geweld en groot en ondraaglijk onrecht dat het kolonialisme was, luid en duidelijk erkend wordt". Bij de publicatie van het rapport was er een en ander te doen over het expliciete pleidooi voor herstelbetalingen van één van de experten, meer bepaald van Anne Wetsi Mpoma. Een andere experte, juriste Martien Schotsmans, nuanceerde vandaag dat herstel zeker niet mag herleid worden tot het betalen van financiële schadevergoedingen alleen. "Er kan geen herstel zijn zonder waarheidsvinding, de erkenning van het onrecht, oprechte verontschuldigingen en het engagement om de gevolgen recht te zetten. Het herstel moet ook uitgewerkt worden met de slachtoffers zelf", aldus Schotsmans. Aan politieke kant lijkt er alvast weinig animo te zijn voor zo'n herstelbetalingen. "Het erkennen van schuld is belangrijk. Maar de Belgen van vandaag treft geen schuld. Van herstelbetalingen kan dan ook geen sprake zijn. Dat zou de racistische gedachte van 'ze willen alleen maar geld' alleen maar bevestigen", zei Open Vld-Kamerlid Goedele Liekens. Ook voor Tomas Roggeman (N-VA) kan het niet zijn dat "de staatskas en dus de gewone belastingbetaler" vandaag zou moeten opdraaien voor bepaalde fouten uit het verleden. Met herstelbetalingen zou men "de doos van Pandora openen", waarschuwt ook Vlaams Belang-Kamerlid Kurt Ravyts. Verschillende Kamerleden hadden ook opmerkingen over het "gefragmenteerde" en "onsamenhangende" karakter van het rapport en over het gebrek aan consensus tussen de experten. Daarnaast bevat het rapport ook een aantal lacunes, blinde vlekken waar de experten zich van bewust zijn. Het gaat dan om het gebrek aan informatie over het koloniale verleden in Rwanda en Burundi. Ook over de rol van de katholieke kerk is er meer duidelijkheid nodig. Er wacht de Congocommissie dus nog een pak werk en een deel van dat werk moet gebeuren in een politiek en maatschappelijk mijnenveld. "De verdeeldheid toont hoe moeilijk het zal worden. Als er zelfs onder historici geen eensgezindheid kan gevonden worden", merkt CD&V-politica Els Van Hoof op. Vicky Reynaert (Vooruit) wilde vandaag/maandag nog geen 'knipperlichten' signaleren, maar betreurt wel dat het rapport nog niet geleid heeft tot een maatschappelijk debat. "Dat debat is nochtans nodig om te komen tot een draagvlak in de samenleving", klonk het. (Belga)