Twee arresten van het Poolse Grondwettelijk Hof vormen volgens de Commissie een inbreuk op zowel de primauteit van het Europees recht en de uniforme toepassing ervan in de hele Europese Unie, als het in de Europese verdragen verankerde recht op juridische bescherming. Tot tweemaal toe oordeelde het Hof dat die verdragen niet compatibel zijn met de Poolse grondwet. Een eerste arrest viel op 14 juli. Het Grondwettelijk Hof oordeelde toen dat het Europees Hof van Justitie zijn boekje te buiten was gegaan omdat het Polen voorlopige maatregelen had opgelegd om het correcte functioneren van de rechterlijke macht te garanderen. Het Hof in Luxemburg kan zulke vrijwaringsmaatregelen niet opleggen zonder de Poolse grondwet met de voeten te treden, luidde het. Het tweede arrest dateert van 7 oktober en kreeg de meeste weerklank. Het Grondwettelijk Hof oordeelde toen dat delen van het recht van de EU niet compatibel zijn met de Poolse grondwet. Er ontstond in Europa een storm van kritiek tegen het door de Poolse regeringspartij PiS (Recht en Rechtvaardigheid) "gepolitiseerde" Hof, dat met zijn arrest de primauteit van het EU-recht openlijk in vraag stelde. Nochtans is die voorrang van het EU-recht op het nationaal recht, tenminste in die domeinen waarover Europa zeggenschap heeft, een van de hoekstenen van de EU. "Dit arrest heeft grote gevolgen voor de mensen in Polen, want het ondermijnt de bescherming van de onafhankelijkheid van rechters", zei bijvoorbeeld Commissievoorzitter Ursula von der Leyen. "En zonder die onafhankelijkheid staan de rechten van de mensen op het spel." De Poolse premier Mateusz Morawiecki ging dan weer vol vuur het arrest van het Poolse Hof verdedigen in het Europees Parlement in Straatsburg. De Commissie heeft de voorbije weken pogingen ondernomen om met Warschau in dialoog te gaan over de kwestie, "maar de situatie verbetert niet", zegt commissaris voor Justitie Didier Reynders woensdag op Twitter. "De fundamenten van het recht van de Europese Unie, vooral de primauteit van het EU-recht, moeten worden gerespecteerd." Daarom is de Commissie nu dus een inbreukprocedure gestart. Dat betekent dat de Polen twee maanden de tijd hebben om te antwoorden op de ingebrekestelling die de Commissie hen nu stuurt. Als de zaak niet opgelost raakt, kan de Commissie de zaak tot voor het Europees Hof van Justitie brengen. De Commissie stelt zich ook "ernstige vragen" bij de onafhankelijkheid en onpartijdigheid van het Grondwettelijk Hof. Dat Hof beantwoordt zelfs niet meer aan de vereisten van wat een rechtbank hoort te zijn, luidt het scherp. Het is niet de eerste keer dat de Commissie en Polen botsen over de rechtsstaat, maar de vastgestelde problemen worden wel steeds ernstiger. Zo werd al in 2017 een artikel 7-procedure gestart om Polen weer op het rechte pad te brengen. Die procedure kan het land een schorsing van zijn stemrecht in de Europese ministerraden opleveren, maar de zaak zit precies op dat niveau geblokkeerd. Voor het Europees Hof van Justitie moest Polen in juli van dit jaar wel al twee keer in het zand bijten. Dat Hof oordeelde toen dat het sanctieregime voor Poolse rechters in strijd is met het EU-recht. Het legde Polen ook voorlopige maatregelen op omdat de kaduke werking van de rechterlijke macht het hele justitiële systeem dreigt aan te tasten. Maar omdat het Grondwettelijk Hof die maatregelen afwees en Polen ze dus niet uitvoerde, legde het EU-Hof het land een boete van 1 miljoen euro per dag op, tot de maatregelen wel worden nageleefd - voorlopig zonder effect. Het sanctieregime voor Poolse rechters zit intussen opnieuw bij het Hof in Luxemburg, nadat de Commissie heeft vastgesteld dat Warschau ook dit arrest niet uitvoert. (Belga)

Twee arresten van het Poolse Grondwettelijk Hof vormen volgens de Commissie een inbreuk op zowel de primauteit van het Europees recht en de uniforme toepassing ervan in de hele Europese Unie, als het in de Europese verdragen verankerde recht op juridische bescherming. Tot tweemaal toe oordeelde het Hof dat die verdragen niet compatibel zijn met de Poolse grondwet. Een eerste arrest viel op 14 juli. Het Grondwettelijk Hof oordeelde toen dat het Europees Hof van Justitie zijn boekje te buiten was gegaan omdat het Polen voorlopige maatregelen had opgelegd om het correcte functioneren van de rechterlijke macht te garanderen. Het Hof in Luxemburg kan zulke vrijwaringsmaatregelen niet opleggen zonder de Poolse grondwet met de voeten te treden, luidde het. Het tweede arrest dateert van 7 oktober en kreeg de meeste weerklank. Het Grondwettelijk Hof oordeelde toen dat delen van het recht van de EU niet compatibel zijn met de Poolse grondwet. Er ontstond in Europa een storm van kritiek tegen het door de Poolse regeringspartij PiS (Recht en Rechtvaardigheid) "gepolitiseerde" Hof, dat met zijn arrest de primauteit van het EU-recht openlijk in vraag stelde. Nochtans is die voorrang van het EU-recht op het nationaal recht, tenminste in die domeinen waarover Europa zeggenschap heeft, een van de hoekstenen van de EU. "Dit arrest heeft grote gevolgen voor de mensen in Polen, want het ondermijnt de bescherming van de onafhankelijkheid van rechters", zei bijvoorbeeld Commissievoorzitter Ursula von der Leyen. "En zonder die onafhankelijkheid staan de rechten van de mensen op het spel." De Poolse premier Mateusz Morawiecki ging dan weer vol vuur het arrest van het Poolse Hof verdedigen in het Europees Parlement in Straatsburg. De Commissie heeft de voorbije weken pogingen ondernomen om met Warschau in dialoog te gaan over de kwestie, "maar de situatie verbetert niet", zegt commissaris voor Justitie Didier Reynders woensdag op Twitter. "De fundamenten van het recht van de Europese Unie, vooral de primauteit van het EU-recht, moeten worden gerespecteerd." Daarom is de Commissie nu dus een inbreukprocedure gestart. Dat betekent dat de Polen twee maanden de tijd hebben om te antwoorden op de ingebrekestelling die de Commissie hen nu stuurt. Als de zaak niet opgelost raakt, kan de Commissie de zaak tot voor het Europees Hof van Justitie brengen. De Commissie stelt zich ook "ernstige vragen" bij de onafhankelijkheid en onpartijdigheid van het Grondwettelijk Hof. Dat Hof beantwoordt zelfs niet meer aan de vereisten van wat een rechtbank hoort te zijn, luidt het scherp. Het is niet de eerste keer dat de Commissie en Polen botsen over de rechtsstaat, maar de vastgestelde problemen worden wel steeds ernstiger. Zo werd al in 2017 een artikel 7-procedure gestart om Polen weer op het rechte pad te brengen. Die procedure kan het land een schorsing van zijn stemrecht in de Europese ministerraden opleveren, maar de zaak zit precies op dat niveau geblokkeerd. Voor het Europees Hof van Justitie moest Polen in juli van dit jaar wel al twee keer in het zand bijten. Dat Hof oordeelde toen dat het sanctieregime voor Poolse rechters in strijd is met het EU-recht. Het legde Polen ook voorlopige maatregelen op omdat de kaduke werking van de rechterlijke macht het hele justitiële systeem dreigt aan te tasten. Maar omdat het Grondwettelijk Hof die maatregelen afwees en Polen ze dus niet uitvoerde, legde het EU-Hof het land een boete van 1 miljoen euro per dag op, tot de maatregelen wel worden nageleefd - voorlopig zonder effect. Het sanctieregime voor Poolse rechters zit intussen opnieuw bij het Hof in Luxemburg, nadat de Commissie heeft vastgesteld dat Warschau ook dit arrest niet uitvoert. (Belga)