Advocate Larmuseau: ‘Deal met 3M zal Vlaanderen honderden miljoenen kosten aan waterzuivering’

© belga

De saneringsovereenkomst met chemiebedrijf 3M zal Vlaanderen honderden miljoenen kosten aan waterzuivering.

Dat zegt advocate Isabelle Larmuseau, gespecialiseerd in milieurecht. De Vlaamse regering vergist zich, volgens Larmuseau. In 2027 zal de kwaliteit van grondwater en oppervlaktewater wel degelijk op punt moeten staan.

Europa eist dat alle grondwater en waterlopen in Vlaanderen tegen 2027 ‘in goede toestand’ zijn. Dat is echter niet haalbaar, blijkt uit de stroomgebiedbeheerplannen van de regering. Deze plannen zullen er toe leiden dat voor 8 procent van de waterlopen de nodige werken zullen zijn uitgevoerd om tot een goede kwaliteit te komen én dat de fauna en flora weer is hersteld. Voor 25 procent bijkomende waterlopen zullen de werken wel al zijn uitgevoerd, maar zal er nog extra tijd nodig zijn voor natuurlijk herstel van de fauna en flora, is te horen bij de Vlaamse Milieumaatschappij.

Voor de overige waterlopen, zowat tweederde, hoopt Vlaanderen op uitstel. Maar dat zal het niet krijgen, zegt Larmuseau. ‘Er wordt een denkfout gemaakt’, stelt de advocate. ‘Om van Europa uitstel te kunnen krijgen, mag er intussen geen verdere achteruitgang zijn. Maar die is er in Vlaanderen wel, door PFAS. Er wordt nog steeds PFAS geloosd in water en lucht en bovendien wordt er verontreinigd grondwater opgepompt in de werven rond de 3M-fabriek. Het probleem met de kwaliteit van het grondwater wordt er afgewenteld op het oppervlaktewater, ook dat mag niet van Europa.’

Niet de vervuiler maar de belastingbetaler betaalt

Vlaanderen heeft dus nog precies vijf jaar om alle grondwater en waterlopen in orde te krijgen. ‘En daar zal de belastingbetaler voor opdraaien’, zegt Larmuseau. ‘In de saneringsovereenkomst met 3M ziet Vlaanderen immers af van verdere claims om het water te saneren dat door de fabriek is verontreinigd.’

Uit het advies van de inspectie Financiën bij de saneringsovereenkomst blijkt alvast dat de kosten moeilijk in te schatten zijn. ‘De vraag rijst voornamelijk of de schadevergoeding van 100.000.000 euro die aan de Vlaamse overheid betaald wordt, volstaat om de kosten die de Vlaamse overheid moet opnemen, te dekken”, schrijft de inspectie. ‘Dit is moeilijk in te schatten, hoewel de gegevens die bij het dossier gevoegd zijn, onder andere door het departement Mobiliteit en Openbare Werken, doen vermoeden dat vooral omwille van de kosten voor het saneren van het vervuild slib dit bedrag niet zal volstaan.’
Bij een dading moeten alle partijen geven en nemen, merkt de inspectie verder op. De regering moet daarom afwegen of het aanvaarden van een mogelijk verlies opweegt tegen de risico’s van een gerechtelijke procedure. De inspectie gaf over het algemeen wel een gunstig advies bij de overeenkomst.


Als de waterkwaliteit in 2027 niet op punt staat, kan ons land Europese boetes opgelegd krijgen, besluit Isabelle Larmuseau. ‘Het ergste is evenwel de dreigende vergunningenstop, naar analogie met wat we nu meemaken in het kader van de stikstofcrisis.’

Partner Content