In de Verenigde Staten van Amerika is het nog steeds levensgevaarlijk om een zwarte jongeman te zijn. Simpelweg op het verkeerde moment door de verkeerde straat lopen, kan je het leven kosten. Dat is de conclusie die je noodgedwongen moet trekken uit het proces tegen George Zimmerman, de buurtwachter die vorig jaar in Sanford (Florida) de ongewapende zwarte tiener Trayvon Martin doodschoot.

George Zimmerman werd door een jury in Florida vrijgesproken van moord. Formeel-juridisch is daar niet veel op aan te merken. Maar dat iets in orde is volgens de nauwe letter van de wet, betekent niet dat het ook rechtvaardig is.

Een combinatie van lakse wapenwetten, niet klein te krijgen vooroordelen en één overijverige would-be-politieman tonen aan dat de mythe van het post-raciale Amerika niet bestaat. Als Trayvon Martin blank was geweest, had hij nog geleefd.

Politieagentje spelen

Nogmaals de feiten. Op de avond van 26 februari 2012 was Trayvon Martin tijdens de rust van het All-Star Game van de NBA op weg naar het huis van zijn vader. Hij was net even naar de winkel gelopen en zou bij zijn vader thuis naar de tweede helft van de wedstrijd gaan kijken. Martin was niet gewapend. Hij had niet meer bij zich dan een blikje ice tea en een zakje snoep. Hij deed, kortom, niks verkeerd.

Alles zou goed gegaan zijn, ware het niet dat Martin George Zimmerman op zijn pad vond. Zimmerman had een voorgeschiedenis. Een aantal mensen in de buurt vonden het goed dat hij als zelfbenoemde kapitein van de buurtwacht een oogje in het zeil hield. Anderen vonden hem een bazige bemoeial die te pas en te onpas met een wapen op zak politieagentje liep te spelen.

Sanford ligt in een hard door de economische crisis getroffen deel van Florida. Er was leegstand in de wijk en er werd vaak ingebroken. Zimmerman had sinds 2006 niet minder dan 46 keer de politie gebeld. Meestal om verdachte zwarten te signaleren.

Dat wist ook Ibrahim Rashada, een zwarte wijkbewoner die voor luchtvaartmaatschappij US Airways werkt. Hij vertelde aan de krant The Miami Herald dat hij omwille van Zimmerman zo weinig mogelijk zijn huis uitkwam. "Ik paste bij het stereotype dat hij rondmailde", zei Rashada: "'Een zwarte heeft dit gedaan, een zwarte heeft dat gedaan.' Dus ik dacht: 'Laat ik maar gewoon in mijn huis zitten. Ik wil niet dat er iemand achter me aan zit.'"

'Een griezelige blanke'
Ook toen hij Trayvon Martins pad kruiste, belde Martin het noodnummer 911 van de politie. "This guy looks like he's up to no good", zei hij aan de 911-operator: 'Deze kerel heeft kwaad in de zin.' En even later: 'These assholes always get away', ofte: 'Die klootzaken komen altijd weg.' Hij gebruikte weliswaar niet het beruchte N-woord dat rijmt op 'bigger', maar een tekeningetje moet je daar niet bij maken: voor Zimmerman was Martin verdacht omwille van zijn huidskleur.

Vastbesloten dat Martin deze keer niet weg zou komen, begon Zimmerman hem te volgen met zijn auto. Dat deed hij tegen het advies in van de noodlijn, waar de operator hem zei dat hij dat niet moest doen. Vervolgens stapte hij uit, ook al nadat de 911-operator hem gezegd had om te blijven zitten en op de politie te wachten, en begon hij Martin te voet te volgen.

Over wat er vervolgens gebeurde, bestaat geen volledige duidelijkheid. Martin zei aan Rachel Jeantel, het vriendinnetje waarmee hij aan de gsm hing, dat hij gevolgd werd door 'a creepy-ass cracker' - een griezelige blanke, dus, en dat laatste is een scheldwoord.

Vervolgens kwam het tot een confrontatie. Eén van beide partijen schreeuwde om hulp. Zimmerman claimt dat hij overmeesterd werd door de 25 kilo lichtere, tien jaar jongere Martin, die hem vervolgens met zijn hoofd tegen de straatstenen bonkte. De wetsdokter stelde tijdens het proces dat de lichte verwondingen die Zimmerman opliep aan zijn achterhoofd niet overeenstemden met dat soort geweld.

In ieder geval eindigde het incident toen Zimmerman het 9 millimeter-pistool dat hij legaal bij zich droeg trok en Martin door het hart schoot. Volgens hem was dat zelfverdediging.

Een obsceniteit van formaat

Wat er tijdens die laatste paar minuten precies gebeurd is, zullen we nooit weten. Je kan het proces, zoals in de Amerikaanse media nu gebeurt, eindeloos herkauwen, maar dat heeft geen zin. Of Zimmerman tijdens de allerlaatste seconden volgens de kleine lettertjes van de wet nu wel of niet uit zelfverdediging handelde, is niet de grond van de zaak.

Het punt is: Zimmerman ging achter Trayvon Martin aan omdat hij zwart was. Hij lokte de confrontatie zelf uit. Voor Zimmerman was de met een pakje snoep gewapende Martin vanaf de eerste seconde al een misdadiger, omdat hij als zwarte door de buurt wandelde. Nogmaals: was Martin blank geweest, dan had hij nog geleefd. Als Zimmerman zwart was geweest, dan zou hij nu achter de tralies zitten. Het is een verhaal dat zo oud is als Amerika. Wie iets anders gelooft, heeft zijn kop wel heel diep in het zand zitten. Al is ze technisch in orde, die vrijspraak is dus een obsceniteit van formaat. Dat krijg je als je slechte wetten hebt.

Met de dood tot gevolg

Florida is een van de vele staten in de VS waar ze een zogenaamde 'Stand your ground'-wet hebben. Die van Florida bepaalt dat wie het gevoel heeft dat zijn leven of zijn fysieke integriteit bedreigd wordt ten allen tijde het recht heeft om zich te verdedigen met dodelijk geweld.

Dat wil zeggen: weg met het principe dat je jezelf terugtrekt als je kan, weg met de regel dat je proportioneel geweld gebruikt en jezelf dus niet met een vuurwapen verdedigt tegen een zakje zuurtjes en weg met het idee dat het er wel degelijk toe doet wie begonnen is.

Zo krijg je dus situaties als die met Zimmerman en Martin, waarin een man met een wapen op zak doelbewust een confrontatie uitlokt, dat wapen gebruikt met de dood tot gevolg, vervolgens doodleuk verklaart dat hij wel moest omdat hij dacht dat zijn leven in gevaar was en ongestraft wegwandelt.

Komt daar nog eens bij dat de bewijslast in Florida bij het slachtoffer ligt. Elders zou de schutter moeten bewijzen dat hij wel degelijk uit zelfverdediging handelde. Niet zo in Florida. Daar moet de tegenpartij bewijzen dat de schutter geen enkele reden had om voor zijn leven te vrezen.

Begin daar maar eens aan, zeker als je weet dat er geen enkele getuige is die het hele incident gezien heeft en de enige andere persoon die weet hoe de vork echt aan de steel zat - Trayvon Martin, dus - het niet kan navertellen.

Een doodgewone Amerikaanse tiener

De les die de slimme geweldenaar is Florida daaruit leert, is dat je, zo gauw je er redelijk zeker van bent dat er geen getuigen in de buurt zijn, beter als eerste schiet. Als je maar hard genoeg staande houdt dat je leven in gevaar was, kan men je nauwelijks wat maken.

En zo zijn we dus weer eens bij de lakse wapenwetten in de VS. Deze zaak is het zoveelste argument tegen de kromme logica van de vuurwapenfanaten dat meer wapens op straat voor meer veiligheid zorgen. Het tegendeel is waar. Je weet het natuurlijk nooit zeker, want ook in een ouderwets vuistgevecht kan het flink mislopen, maar we maken ons sterk: als George Zimmerman die avond geen pistool op zak had, dan leefde Trayvon Martin vandaag nog.

Trayvon Martin was zijn zeventiende verjaardag drie weken voorbij. Hij hield van sport en hiphop. Hij haalde A's en B's op school. Hij wisselde tientallen sms'jes per dag uit met zijn vriendinnetjes. Hij rookte wel eens een jointje. Hij was, kortom, een doodgewone Amerikaanse tiener.

Maar Trayvon Martin was dus zwart. Graag of niet, dat blijft in de VS een risicofactor. Loop op het verkeerde moment in de verkeerde straat, kom de verkeerde creepy-ass cracker tegen en je kan het met je leven bekopen.

Er is overigens geen zwarte man in de VS die dat niet weet. Of je nu een werkloze bent of een advocaat, een loodgieter of een Wall-Street bankier, men ziet je maar al te vaak per definitie als gevaarlijk tuig. En al zijn Afro-Amerikanen er sinds de burgerrechtenbeweging van de jaren zestig economisch flink op vooruit gegaan, zit er een zwarte president in het Witte Huis en gaan jongeren van allerlei kleuren en afkomsten in de VS vandaag normaler met elkaar om dan ooit tevoren, dat is hoever dat zogenaamde post-raciale Amerika strekt: voor hetzelfde geld eindig je zelf als Trayvon Martin.

In de Verenigde Staten van Amerika is het nog steeds levensgevaarlijk om een zwarte jongeman te zijn. Simpelweg op het verkeerde moment door de verkeerde straat lopen, kan je het leven kosten. Dat is de conclusie die je noodgedwongen moet trekken uit het proces tegen George Zimmerman, de buurtwachter die vorig jaar in Sanford (Florida) de ongewapende zwarte tiener Trayvon Martin doodschoot. George Zimmerman werd door een jury in Florida vrijgesproken van moord. Formeel-juridisch is daar niet veel op aan te merken. Maar dat iets in orde is volgens de nauwe letter van de wet, betekent niet dat het ook rechtvaardig is. Een combinatie van lakse wapenwetten, niet klein te krijgen vooroordelen en één overijverige would-be-politieman tonen aan dat de mythe van het post-raciale Amerika niet bestaat. Als Trayvon Martin blank was geweest, had hij nog geleefd. Politieagentje spelen Nogmaals de feiten. Op de avond van 26 februari 2012 was Trayvon Martin tijdens de rust van het All-Star Game van de NBA op weg naar het huis van zijn vader. Hij was net even naar de winkel gelopen en zou bij zijn vader thuis naar de tweede helft van de wedstrijd gaan kijken. Martin was niet gewapend. Hij had niet meer bij zich dan een blikje ice tea en een zakje snoep. Hij deed, kortom, niks verkeerd. Alles zou goed gegaan zijn, ware het niet dat Martin George Zimmerman op zijn pad vond. Zimmerman had een voorgeschiedenis. Een aantal mensen in de buurt vonden het goed dat hij als zelfbenoemde kapitein van de buurtwacht een oogje in het zeil hield. Anderen vonden hem een bazige bemoeial die te pas en te onpas met een wapen op zak politieagentje liep te spelen. Sanford ligt in een hard door de economische crisis getroffen deel van Florida. Er was leegstand in de wijk en er werd vaak ingebroken. Zimmerman had sinds 2006 niet minder dan 46 keer de politie gebeld. Meestal om verdachte zwarten te signaleren. Dat wist ook Ibrahim Rashada, een zwarte wijkbewoner die voor luchtvaartmaatschappij US Airways werkt. Hij vertelde aan de krant The Miami Herald dat hij omwille van Zimmerman zo weinig mogelijk zijn huis uitkwam. "Ik paste bij het stereotype dat hij rondmailde", zei Rashada: "'Een zwarte heeft dit gedaan, een zwarte heeft dat gedaan.' Dus ik dacht: 'Laat ik maar gewoon in mijn huis zitten. Ik wil niet dat er iemand achter me aan zit.'" 'Een griezelige blanke' Ook toen hij Trayvon Martins pad kruiste, belde Martin het noodnummer 911 van de politie. "This guy looks like he's up to no good", zei hij aan de 911-operator: 'Deze kerel heeft kwaad in de zin.' En even later: 'These assholes always get away', ofte: 'Die klootzaken komen altijd weg.' Hij gebruikte weliswaar niet het beruchte N-woord dat rijmt op 'bigger', maar een tekeningetje moet je daar niet bij maken: voor Zimmerman was Martin verdacht omwille van zijn huidskleur. Vastbesloten dat Martin deze keer niet weg zou komen, begon Zimmerman hem te volgen met zijn auto. Dat deed hij tegen het advies in van de noodlijn, waar de operator hem zei dat hij dat niet moest doen. Vervolgens stapte hij uit, ook al nadat de 911-operator hem gezegd had om te blijven zitten en op de politie te wachten, en begon hij Martin te voet te volgen. Over wat er vervolgens gebeurde, bestaat geen volledige duidelijkheid. Martin zei aan Rachel Jeantel, het vriendinnetje waarmee hij aan de gsm hing, dat hij gevolgd werd door 'a creepy-ass cracker' - een griezelige blanke, dus, en dat laatste is een scheldwoord. Vervolgens kwam het tot een confrontatie. Eén van beide partijen schreeuwde om hulp. Zimmerman claimt dat hij overmeesterd werd door de 25 kilo lichtere, tien jaar jongere Martin, die hem vervolgens met zijn hoofd tegen de straatstenen bonkte. De wetsdokter stelde tijdens het proces dat de lichte verwondingen die Zimmerman opliep aan zijn achterhoofd niet overeenstemden met dat soort geweld. In ieder geval eindigde het incident toen Zimmerman het 9 millimeter-pistool dat hij legaal bij zich droeg trok en Martin door het hart schoot. Volgens hem was dat zelfverdediging.Een obsceniteit van formaat Wat er tijdens die laatste paar minuten precies gebeurd is, zullen we nooit weten. Je kan het proces, zoals in de Amerikaanse media nu gebeurt, eindeloos herkauwen, maar dat heeft geen zin. Of Zimmerman tijdens de allerlaatste seconden volgens de kleine lettertjes van de wet nu wel of niet uit zelfverdediging handelde, is niet de grond van de zaak. Het punt is: Zimmerman ging achter Trayvon Martin aan omdat hij zwart was. Hij lokte de confrontatie zelf uit. Voor Zimmerman was de met een pakje snoep gewapende Martin vanaf de eerste seconde al een misdadiger, omdat hij als zwarte door de buurt wandelde. Nogmaals: was Martin blank geweest, dan had hij nog geleefd. Als Zimmerman zwart was geweest, dan zou hij nu achter de tralies zitten. Het is een verhaal dat zo oud is als Amerika. Wie iets anders gelooft, heeft zijn kop wel heel diep in het zand zitten. Al is ze technisch in orde, die vrijspraak is dus een obsceniteit van formaat. Dat krijg je als je slechte wetten hebt. Met de dood tot gevolg Florida is een van de vele staten in de VS waar ze een zogenaamde 'Stand your ground'-wet hebben. Die van Florida bepaalt dat wie het gevoel heeft dat zijn leven of zijn fysieke integriteit bedreigd wordt ten allen tijde het recht heeft om zich te verdedigen met dodelijk geweld. Dat wil zeggen: weg met het principe dat je jezelf terugtrekt als je kan, weg met de regel dat je proportioneel geweld gebruikt en jezelf dus niet met een vuurwapen verdedigt tegen een zakje zuurtjes en weg met het idee dat het er wel degelijk toe doet wie begonnen is. Zo krijg je dus situaties als die met Zimmerman en Martin, waarin een man met een wapen op zak doelbewust een confrontatie uitlokt, dat wapen gebruikt met de dood tot gevolg, vervolgens doodleuk verklaart dat hij wel moest omdat hij dacht dat zijn leven in gevaar was en ongestraft wegwandelt. Komt daar nog eens bij dat de bewijslast in Florida bij het slachtoffer ligt. Elders zou de schutter moeten bewijzen dat hij wel degelijk uit zelfverdediging handelde. Niet zo in Florida. Daar moet de tegenpartij bewijzen dat de schutter geen enkele reden had om voor zijn leven te vrezen. Begin daar maar eens aan, zeker als je weet dat er geen enkele getuige is die het hele incident gezien heeft en de enige andere persoon die weet hoe de vork echt aan de steel zat - Trayvon Martin, dus - het niet kan navertellen. Een doodgewone Amerikaanse tiener De les die de slimme geweldenaar is Florida daaruit leert, is dat je, zo gauw je er redelijk zeker van bent dat er geen getuigen in de buurt zijn, beter als eerste schiet. Als je maar hard genoeg staande houdt dat je leven in gevaar was, kan men je nauwelijks wat maken. En zo zijn we dus weer eens bij de lakse wapenwetten in de VS. Deze zaak is het zoveelste argument tegen de kromme logica van de vuurwapenfanaten dat meer wapens op straat voor meer veiligheid zorgen. Het tegendeel is waar. Je weet het natuurlijk nooit zeker, want ook in een ouderwets vuistgevecht kan het flink mislopen, maar we maken ons sterk: als George Zimmerman die avond geen pistool op zak had, dan leefde Trayvon Martin vandaag nog. Trayvon Martin was zijn zeventiende verjaardag drie weken voorbij. Hij hield van sport en hiphop. Hij haalde A's en B's op school. Hij wisselde tientallen sms'jes per dag uit met zijn vriendinnetjes. Hij rookte wel eens een jointje. Hij was, kortom, een doodgewone Amerikaanse tiener. Maar Trayvon Martin was dus zwart. Graag of niet, dat blijft in de VS een risicofactor. Loop op het verkeerde moment in de verkeerde straat, kom de verkeerde creepy-ass cracker tegen en je kan het met je leven bekopen. Er is overigens geen zwarte man in de VS die dat niet weet. Of je nu een werkloze bent of een advocaat, een loodgieter of een Wall-Street bankier, men ziet je maar al te vaak per definitie als gevaarlijk tuig. En al zijn Afro-Amerikanen er sinds de burgerrechtenbeweging van de jaren zestig economisch flink op vooruit gegaan, zit er een zwarte president in het Witte Huis en gaan jongeren van allerlei kleuren en afkomsten in de VS vandaag normaler met elkaar om dan ooit tevoren, dat is hoever dat zogenaamde post-raciale Amerika strekt: voor hetzelfde geld eindig je zelf als Trayvon Martin.