Pestkoppen beweren vaak dat het slachtoffer hun gedrag uitlokt. ‘Onzin’, zegt Gie Deboutte (UA en KU Leuven). ‘School, ouders, medeleerlingen: we moeten allemaal samen neen zeggen tegen pesten.’

Zeggen dat een kind pesten soms uitlokt, is haast taboe geworden. Hoe maak je op een vriendelijke manier duidelijk dat het gepeste kind ook verantwoordelijkheid draagt? (Linda Weemaels, Buizingen)

GIE DEBOUTTE: Het mag geen taboe zijn om met het gepeste kind aan de slag te gaan. Bepaalde trainingen kunnen helpen om minder snel in een kwetsbare positie te belanden. Maar niemand is vragende partij om vernederd, uitgesloten en gekwetst te worden. Het typeert daders van agressie en geweld dat ze de rollen vaak omkeren: ze minimaliseren hun aandeel door het slachtoffer te beschuldigen van uitlokking. Als volwassenen daarin meegaan, vergroot de onmacht van het slachtoffer. School, ouders, medeleerlingen: pesten is een verantwoordelijkheid van ons allemaal. Door samen neen te zeggen, binden de pestkoppen sneller in en ervaren de slachtoffers dat ze er niet (langer) alleen voor staan.

Als vrijwilliger van Child Focus probeer ik kinderen te sensibiliseren rond veilig internet. Hoe overtuig je een dader ervan dat de emotionele schade die hij met cyberpesten aanricht, veel groter is dan het ‘geintje’ of de ‘wraak’ die hij wil nemen? (Roland Van Hoorebeke, Gent-Wondelgem)

DEBOUTTE: Nogal wat jongeren die cyberpesten, zijn er zelf ook het slachtoffer van. Ze weten dus wat hun gedrag kan teweegbrengen, maar laten zich vaak leiden door irrationele gevoelens, zeker in stresssituaties. Het is belangrijk om hen te wijzen op de schade die hun gedrag kan veroorzaken. Een ontradende of confronterende boodschap zal sterker overkomen als de pestkoppen voelen dat we hun gedrag afkeuren, maar niet hun persoon. Met hun stoere, intimiderende of manipulatieve pestgedrag willen ze vaak hun eigen kwetsbaarheid verbergen.

In Nederland werken scholen nog volop met onbewezen of zelfs schadelijke antipestprogramma’s. Is dat bij ons ook zo? (Els De Backer, Stabroek)

DEBOUTTE: Dat klopt, maar zij doen er tenminste iets aan. In Nederland zijn er enkele onafhankelijke instituten die op basis van wetenschappelijk onderzoek een analyse maken van de beschikbare programma’s. In Vlaanderen bestaat dat niet: wij moeten ons laten leiden door buitenlands onderzoek en intuïtie. Wij pleiten ervoor om ook bij ons zo’n neutraal, multidisciplinair instituut op te richten.

Ik ben voorzitter van een sportclub in het Leuvense. Hoe moet je reageren op pestgedrag dat buiten je vereniging plaatsvindt, maar waarbij wel sommige van je leden betrokken zijn? (Johan Steylaerts, Kessel-Lo)

DEBOUTTE: Ik raad scholen en organisaties aan om te onderstrepen welk gedrag de club van al zijn leden verwacht, bijvoorbeeld bij de inschrijving. Trek ook regelmatig tijd uit om het gedrag in de groep te bespreken.Zo zullen problemen veel sneller worden opgemerkt en aangekaart. Als er gepest wordt, is het belangrijk om de daders apart te nemen en duidelijk te zeggen dat hun gedrag niet kan. Strenge straffen vergroten het risico op wraak. Het is effectiever om individueel heldere afspraken te maken die de veiligheid van het slachtoffer helpen garanderen, en positief gedrag duidelijk te appreciëren.

Vraag van de week

In de klas van mijn dochter wordt een jongen gepest. Als moeder wil ik niet dat mijn kind gepest wordt, of zelf pest, maar dit vind ik even erg. Mijn verbazing was groot toen ik merkte dat andere ouders niets wilden doen. (Anaïs Bloeyaert, Knokke-Heist)

DEBOUTTE: Ik vrees dat de angst voor een boemerangeffect de doorslag geeft bij heel wat ouders: wie weet wordt hun kind wel de dupe wanneer zij ingrijpen. Het lijkt me een goed idee om een open gesprek aan te gaan met de school. Die moet duidelijk maken wat ze wel en niet van alle ouders verwacht. Daarna moet er met de betrokken klas en leerlingen worden gewerkt. Het is belangrijk dat er een streep onder het verleden wordt getrokken, en dat de hele klas werkt aan afspraken die duidelijk maken dat elk kind erbij hoort. Zo ervaren de kinderen op twee fronten, thuis en op school, dat het venijnige gedoe moet stoppen.

Mail uw vragen naar mijnvraag@knack.be en maak kans op 2 filmtickets. Hebt u vragen over valentijn, liefde en relaties?

Stel ze aan seksuologe en relatietherapeute Rika Ponnet.

Stefanie Van den Broeck

Reageren op dit artikel kan u door een e-mail te sturen naar lezersbrieven@knack.be. Uw reactie wordt dan mogelijk meegenomen in het volgende nummer.

Partner Content