Op weg naar een moslimdemocratie?

HAMADI JBELI De nieuwe premier van Tunesië? © MOHAMED HAMMI/IMAGE GLOBE
Simon Demeulemeester
Simon Demeulemeester Adjunct-hoofdredacteur Knack

De eerste vrije verkiezingen in Tunesië draaiden uit op een overwinning voor de ‘gematigde islamisten’ van Ennahda.

Twitter en Facebook gonsden van de teleurstelling toen de voorlopige resultaten van de vlot verlopen eerste democratische verkiezingen in Tunesië – meteen ook de eerste vrije verkiezingen na de Arabische Lente – binnenliepen. Het stond zo goed als vast dat de islamistische partij Ennahda van de onder dictator Zine El Abidine Ben Ali verbannen Rached Ghannouchi zou winnen. Maar dat ze dik veertig procent zou halen, was een verrassing. Net zoals de ondermaatse score van de centrumlinkse Ettakatol (10 procent) en van het Congrès Pour la République (CPR) (14 procent).

Dat de seculiere partijen onder de verwachtingen scoren, hebben ze vooral aan zichzelf te danken, vindt Koert Debeuf, die in Caïro de Liberalen en Democraten van het Europees Parlement vertegenwoordigt en tijdens de verkiezingen in Tunesië was. ‘De CPR heeft een rommelige campagne gevoerd die vooral tegen Ennahda was gericht. Die negatieve houding heeft hen stemmen gekost. Ze zetten ook mensen van het oude regime op hun lijsten.’ Waardoor snel het idee ingang vond dat een stem voor Ennahda, een stem voor verandering was. Ennahda is ook de partij die het sterkst heeft geleden onder de seculiere repressie van Ben Ali.

De Tunesiërs wilden echte verandering, stelt Debeuf. Onder de seculiere maar autoritaire regimes van Habib Bourguiba en Ben Ali werd religie minachtend bejegend. In een land waarin 98 procent van de mensen zich moslim noemt, was een stem voor de gematigde islam – want zo profileert Ennahda zich – dus een stem voor de revolutie. ‘Net zoals in de voormalige Sovjet-Unie en het Oostblok: naar de kerk gaan was een daad van verzet.’ Ennahda was de meest stabiele partij, met een stevig uitgebouwd programma (een 365-puntenplan). Ze appelleerde dus het sterkst aan de belangrijkste verzuchtingen van het Tunesische volk: stabiliteit en werk creëren voor de 700.000 werklozen.

Rest de vraag wat de plannen van Ennahda zijn. Koert Debeuf ziet twee mogelijkheden. Ofwel draaide Ennahda het volk een rad voor ogen met haar gematigde discours en probeert de partij nu een streng islamitisch beleid op te leggen. Of ze bouwt samen met andere partijen een echte moslimdemocratie uit. We moeten de Tunesiërs nu het voordeel van de twijfel geven, vindt Debeuf: ‘De boekhandels in Tunis liggen vol met boeken over islam en democratie. Ze zijn daar erg mee bezig. We moeten hen die zoektocht gunnen.’

Simon Demeulemeester

Reageren op dit artikel kan u door een e-mail te sturen naar lezersbrieven@knack.be. Uw reactie wordt dan mogelijk meegenomen in het volgende nummer.

Partner Content