Haydns ?Parijse symfonieën”.

Het lijkt me moeilijk om over Joseph Haydn een kaskraker van een film te maken. Er is namelijk niets jankerigs in zijn leven te vinden. Geen spat ellende. Op het verhaal na dat hij als ?knaap met engelachtige stem” bijna het slachtoffer werd van een castratenchirurg waar of niet waar en een vervelende vrouw had, leidde hij best een leuk leven : lange tijd een vaste job, een eigen orkest en leuke reisjes. Componeren deed hij aan de lopende band, met losse hand en eindeloos veel plezier. Zo klinkt ook zijn muziek.

Neem nu zijn symfonieën. Hij schreef er 107. Of misschien meer, maar die zijn verdwenen. Je kan ze niet vergelijken met dat latere zware gedoe van Beethoven, Brahms, Bruckner of Mahler die altijd een soort boodschap kregen toegedicht en bijnamen als ?de tragische” en zo. Haydns symfonieën zijn lichte kost, puur entertainment. Natuurlijk zitten er gevoelige passages in, zeker in de langzame delen. Maar die waren eerder voor de jonge liefdes in de zaal, om elkaars handje vast te houden. Voor de rest keek niemand ernstig. In deze twintigste eeuw is dat allemaal anders. Veel mensen die nu naar symfonische Haydn-concerten gaan, trekken een geconstipeerd gezicht alsof ze naar een ?Miserere” of ?Requiem” luisteren.

In Haydns tijd werd er tijdens de uitvoeringen van symfonieën naar hartelust gekucht, gebabbeld, of geapplaudiseerd bij leuke vondsten. Zo’n veertig van zijn symfonieën kregen door die vondsten een bijnaam zoals ?de beer”, ?de klok”, ?de vogel”, ?de kip”, ?de jacht” of ?het afscheid”. Wat een leuke tijd was het toen. De componisten vraten hun gekwelde ziel nog niet op. Muziek was er om het leven dragelijker te maken.

Zes van Haydns 107 symfonieën worden ?Parijse symfonieën” genoemd, simpelweg omdat Haydn ze maakte in opdracht van Claude-François-Marie Rigoley, graaf van Ogny. De juiste toedracht leest u in de bijsluiters van 2 cd’s met die zes symfonieën, uitgebracht bij Vivarte-Sony. De ?Beer” zit erbij, de ?Kip” en de ?Koningin”. Ze worden uitgevoerd door één van de beste barokensembles, namelijk door het Canadese Tafelmusik dat vorige week nog in Brussel optrad. Jeanne Lamon is de bezielende leidster. De symfonieën worden gedirigeerd door Bruno Weil. De uitvoeringen zijn sprankelend, fris en accuraat. Ze beantwoorden aan Haydns opzet : ze maken je blij.

Bij de twee cd’s krijgt u een derde met highlights uit composities van Vivaldi, Händel en Mozart. In Vivaldi’s celloconcerto is Anner Bylsma solist. Ook in deze highlights swingt het musiceergenot de pan uit. Deze 3 cd-box is een aanrader.

Fons de Haas

Joseph Haydn, ?Paris Symphonies”, Tafelmusik, Sony SX3K 62593.

Het barokorkest Tafelmusik : sprankelend en fris.

Reageren op dit artikel kan u door een e-mail te sturen naar lezersbrieven@knack.be. Uw reactie wordt dan mogelijk meegenomen in het volgende nummer.

Partner Content