“Uit liefde voor Marie Salat”, het regiedebuut van Warre Borgmans.

Warre Borgmans kreeg in het Nederlands-Vlaams Theaterfestival de Louis d’Or-prijs 1995 voor de beste mannelijke hoofdrol (Simon Harford in “Rijkemanshuis” van Eugene

O’Neill bij Het Zuidelijk Toneel). De jury prees hem voor “zijn gevoel voor nuance, subtiliteit en het kleine maar veelzeggende detail. “

Het zijn die kenmerken die ook zijn regiedebuut met “Uit liefde voor Marie Salat” bij Malpertuis bepalen. Bovendien vindt hij bij Monika Dumon en Karen Vanparys de bescheiden gedrevenheid en gevoelsgeladen schroom voor een ideale vertolking.

“Pour l’amour de Marie Salat” (vertaling Tineke van Dijk) dateert van 1986, en is een brievenboek dat Régine Deforges schrijft nadat ze in een rommelzaak een aantal oude prentbriefkaarten vond. Het zijn liefdesverklaringen tussen de naaister Marie en de arbeidster Marguerite, beiden uit een klein Frans dorp in het begin van de eeuw. Als schrijfster en geëmancipeerde vrouw in 1968 richt ze als eerste vrouw in Frankrijk een eigen uitgeverij op voelt Deforges het pijnlijke liefdesproces aan dat Marguerite en Marie doormaken, wetende dat homofilie zelfs vandaag niet door iedereen wordt aanvaard.

Voor Marguerite en Marie is er eerst een periode van grote onzekerheid. Vooral Marie twijfelt lang en moet veel innerlijke weerstand overwinnen. Meer dan eens plaatst ze de vurig aandringende Marguerite voor een muur, door Walter Hadermann in het fonddoek van het decor gesuggereerd. Er is ook de angst voor de buitenwacht. Marguerite voelt, om meer dan één reden, niet veel voor haar man en kinderen. Marie volgt haar echtgenoot, een postbeambte, wel naar zijn nieuwe bestemming maar ze keert toch terug naar Marguerite. Voor hoelang blijft een open vraag.

“Uit liefde voor Marie Salat” is niet als een toneelstuk geschreven, maar als een opeenvolging van brieven en mededelingen waarin het verlangen van de twee vrouwen naar elkaar, nu eens zakelijk dan weer hartstochtelijk, is weergegeven. Borgmans kiest voor een uiterst sobere zegging, maar geleidelijk worden de brieven dialogen en maken we ook de fysieke ontmoetingen van de geliefden mee. De brieven krijgen een gelaat en een lichaam, de woorden worden voelende handen.

Er komen niet zozeer felle emoties los in de voorstelling, dan wel warme gevoelens van een ingehouden en alles overwinnende passie. Die soberheid en uiterste beheersing creëren een volgehouden spanning en laten een respektvolle stilte na.

Roger Arteel

Reisvoorstellingen, info 051/40.18.45.

Karen Vanparys en Monika Dumon in “Uit liefde voor Marie Salat” : brieven krijgen een gelaat.

Reageren op dit artikel kan u door een e-mail te sturen naar lezersbrieven@knack.be. Uw reactie wordt dan mogelijk meegenomen in het volgende nummer.

Partner Content