‘Mannenpil’ tegen kanker

KANKERGEZWEL Een mannelijk anticonceptiemiddel heeft kankerbestrijdende effecten. © Science Photo Library

Bekende geneesmiddelen worden in de strijd tegen kanker gegooid.

Er is een zoveelste mechanisme voor de vorming van kanker ontdekt. Kanker wordt steeds meer beschouwd als een amalgaam van uiteenlopende ziektebeelden met vergelijkbare karakteristieken. Het nieuwe mechanisme, beschreven door de groep van Eric Legius van het Centrum voor Menselijke Erfelijkheid aan de KU Leuven in Nature, draait om histonen: eiwitten waarrond de DNA-strengen in de chromosomen gewikkeld zijn. Die eiwitten zorgen ervoor dat een aantal genen op het DNA niet actief wordt, maar als dat om allerhande redenen toch gebeurt, komen er kwaadaardige gezwellen op de huid en de zenuwen, en in de hersenen.

De onderzoekers konden het gen dat daarbij in de fout gaat opsporen, wat opties opent voor een eventuele behandeling. Ze ontdekten een stof die de betrokken genen weer in slaap wiegt en de ontwikkeling van tumoren terugdringt. Het middel was ooit in opmars als mannelijk anticonceptiemiddel, maar aangezien veel vrouwen – waarschijnlijk terecht – weinig vertrouwen hebben in een man die claimt dat hij aan de pil zit, werd het nooit op de markt gebracht. Het kan nu misschien aan een nieuw leven als antikankermiddel beginnen.

Kim De Leeneer van het Centrum Medische Genetica in het UZ Gent werkte met een groot aantal collega’s mee aan de ontdekking van een nieuw gen dat de kans op borstkanker verhoogt. De resultaten verschenen in The New England Journal of Medicine. Erfelijke borstkanker is vrij zeldzaam – het gaat om ongeveer 5 procent van alle gevallen – en werd tot dusver vooral gekoppeld aan twee genen die routinematig op fouten kunnen worden gecontroleerd, waardoor vrouwen soms hun borsten preventief laten amputeren. Met de nieuwe studie komt een derde speler op het toneel, die gevonden werd in vijf families van de 450 die het UZ Gent onderzoekt in het kader van de strijd tegen erfelijke borstkanker. Het gen speelt een rol in het onderhoud van het genoom door een eiwit te fabriceren dat onder meer breuken in het DNA herstelt.

Het hoeft gelukkig niet altijd zo ingewikkeld te zijn. De aan het Britse University College London verbonden Vlaamse kankerexpert Bart Vanhaesebroeck meldde met zijn team in Nature dat bepaalde geneesmiddelen tegen leukemie groot potentieel hebben voor de strijd tegen andere kankers, omdat ze het afweersysteem alerter maken. En Hannelore Maes van de KU Leuven rapporteerde met een aantal collega’s in Cancer Cell dat het antimalariamiddel chloroquine de kans op de groei van tumoren en op uitzaaiingen belemmert, onder meer omdat het een herstel van abnormaal gevormde bloedvaten in gezwellen bevordert.

Er is een derde gen ontdekt dat met borstkanker geassocieerd is.

Reageren op dit artikel kan u door een e-mail te sturen naar lezersbrieven@knack.be. Uw reactie wordt dan mogelijk meegenomen in het volgende nummer.

Partner Content