Le Pen wil nieuwe verkiezingen

MARINE LE PEN vernedert president Hollande.

Europese voortrekker Frankrijk loopt imagoschade op in de EU.

‘Een aardverschuiving.’ ‘Het echec van een complete natie.’ ‘Frankrijk is kampioen extreemrechts.’ In de Franse media is geschokt gereageerd op de eclatante verkiezingsoverwinning van het nationalistische Front National van Marine Le Pen. De partij krijgt met 24 zetels een derde van de 74 Franse zetels in het Europees Parlement en heeft daarmee in haar eentje meer volksvertegenwoordigers dan middelgrote landen als België, Portugal of Tsjechië.

Dertig jaar na zijn electorale doorbraak, eveneens bij Europese verkiezingen, is het Front National voor het eerst in de geschiedenis de grootste partij van Frankrijk. Met een kwart van de uitgebrachte stemmen is het succes van Marine Le Pen vergelijkbaar met dat van haar vader Jean-Marie, de partijoprichter die zich in 2002 verrassend kwalificeerde voor de beslissende tweede ronde van de presidentsverkiezingen. Marine Le Pen hoopt dat huzarenstukje over drie jaar te herhalen.

Referendum

De Europese stembusgang is de enige proportionele verkiezing in Frankrijk en vormt in veel opzichten de beste afspiegeling van de voorkeur van het Franse electoraat. De opkomst was met 47 procent weliswaar laag te noemen, maar wel aanzienlijk hoger dan vijf jaar geleden én boven het Europese gemiddelde.

Le Pen wil nu dat Frankrijk een referendum organiseert over de Europese toekomst. Voorts eist ze dat het nationale parlement ontbonden wordt en dat er nieuwe verkiezingen plaatsvinden, eveneens met proportionele kieslijsten. In het huidige parlement bezet haar partij slechts 2 van de 577 zetels. Het kiessysteem met districtenstelsel en twee ronden werkt in haar nadeel, aangezien haar tegenstanders vaak samenspannen om een FN-kandidaat te dwarsbomen.

Voor president François Hollande is het hoe dan ook een nieuwe tegenvaller. Met een slecht resultaat voor zijn eigen Parti Socialiste (twaalf of dertien zetels; één of twee verlies) had hij rekening gehouden, maar de ruime achterstand op het FN komt hard aan. Twee maanden geleden leed zijn partij ook al een nederlaag bij de gemeenteraadsverkiezingen, waarna Hollande enkele grote veranderingen doorvoerde in zijn regeringsploeg. Met onder meer de benoeming van een nieuwe premier, Manuel Valls, wilde hij zijn landgenoten laten zien dat hij hun boodschap had begrepen en dat hij van koers zou veranderen. Zo’n signaal kan hij niet nogmaals geven.

Politieke crisis

De rechtse oppositie leed eveneens een gevoelig verlies en komt uit op zo’n twintig zetels. De positie van voorman Jean-François Copé, die toch al niet onomstreden was, wankelt. Het imago van Frankrijk, dat samen met Duitsland altijd de spil heeft gevormd van Europese samenwerking, loopt zo een fikse deuk op binnen de EU. Economisch gaat het land al langer door voor ‘de zieke man van Europa’ en nu lijkt het ook politiek op een onvermijdelijke crisis af te stevenen.

Olivier van Beemen

Reageren op dit artikel kan u door een e-mail te sturen naar lezersbrieven@knack.be. Uw reactie wordt dan mogelijk meegenomen in het volgende nummer.

Partner Content