De Duitse minister van Financiën Theo Waigel zei dat Italië en België niet konden toetreden tot de muntunie. Een andere Duitse kristen-demokraat spreekt hem tegen.

Het CDU-parlementslid Karl Lamers, Euro-advizeur van de Duitse kanselier Helmut Kohl, was vorige week op de Millennium-konferenties. Een gesprek over de Belgische slaagkansen in de EMU en de Duitse houding tegenover de muntunie.

– KARL LAMERS : Over de motieven van minister van Financiën Theo Waigel kan ik mij niet uitspreken. Het resultaat van de polemiek is echter dat de konvergentiecriteria behouden blijven. Ze worden niet verscherpt en ook het tijdschema verandert niet.

– Sprak Waigel namens de hele regeringskoalitie in Bonn ?

– LAMERS : Zeker niet. Ik herhaal wat kanselier Helmut Kohl zei : hoe graag we het ook zouden hebben, elk land zal zich niet meteen kunnen kwalificeren.

– Hoe staan de Belgische kansen ?

– LAMERS : Ik ben er zeker van en de grote meerderheid van mijn landgenoten denkt er ook zo over dat België er bij zal zijn.

– Hoe weet u dat ?

– LAMERS : Ook in het ekonomisch en financieel beleid is politieke stabiliteit doorslaggevend. Ik heb er het volste vertrouwen in dat de Belgische politiek ook dit probleem zal beheersen. Het beslissende criterium is toch het overheidstekort en daar zijn de perspektieven beduidend verbeterd. Zeker als de geplande privatizeringen worden doorgevoerd. Verder is er de koppeling van de Belgische frank aan de mark, dus de stabiliteitspolitiek van de Bundesbank. Om al deze redenen ben ik ervan overtuigd dat België aan de normen zal voldoen. Ook in de politiek moet het onderscheid worden gemaakt tussen echte problemen en voorwendsels.

– Sinds Maastricht lijkt de Duitse publieke opinie kritischer ten aanzien van Europa ?

– LAMERS : Dat is zo. Zoals in Denemarken en Frankrijk bestaat er een grotere skepsis rond een Europees buitenlands en veiligheidsbeleid. Afgezien daarvan heeft het gerommel op de wisselmarkten de twijfel en de angst gestimuleerd. Die monetaire krisissen zouden een argument moeten zijn om de EMU door te voeren, want de mark werd almaar sterker. Zo’n sterke munt heeft immers niet alleen voordelen. In feite zitten we met de vraag of we de stabiliteit het levenselexir voor ons allen met of zonder muntunie realizeren. De laatste weg betekent echter Duitse dominantie. Maar het is evident dat de muntunie het Duits belang dient.

– Ex-minister van Buitenlandse Zaken van de Verenigde Staten Henry Kissinger schreef ooit dat alleen Kohl Duitsland de muntunie kan doen slikken. Ook Jean-Luc Dehaene zei iets gelijkaardigs.

– LAMERS : Dat zijn problematische loftuitingen. De kanselier heeft natuurlijk een biezonder sterke positie en we moeten deze troefkaart ten volle uitspelen. De Europese gedachte is in Duitsland echter zo soliede verankerd dat de Europese koers ook na de ambtstermijn van Kohl zal worden voortgezet. Gelukkig maar. Het zou er beroerd uitzien als het allemaal van één persoon afhangt.

– Hoelang blijft Kohl nog in funktie ?

– LAMERS : Dat weet hij waarschijnlijk zelf niet. Ik hoop nog zeer lang.

– U hebt vorig jaar het CDU-CSU-rapport over het Kern-Europa geschreven. Deze zomer verscheen een nieuwe, minder radikale tekst, waarin het woord federalisme niet één keer valt. Werd u teruggefloten ?

– LAMERS : Nee, ik werd niet afgeschoten, anders had ik de kanselier vorige maand niet naar het Europees parlement vergezeld. Onze voorstellen zijn evenmin afgezwakt. Wat is de essentie van federaal ? Niet dat het een bondsstaat is, maar wel een staat. Uiteindelijk komt het er op neer of er al dan niet met meerderheidsbeslissingen wordt gewerkt. Wij hebben dat voorgesteld, ook voor de buitenlandse politiek en de veiligheidspolitiek. We blijven dus federaal.

– Waarom schrijft u het dan niet ?

– LAMERS : Sommige mensen zijn op dat punt voorzichtig geworden.

– U ook ?

– LAMERS : Men moet altijd voorzichtig zijn. Het is een taktische kwestie. Er is een moment waarop je de dingen heel duidelijk moet formuleren en een moment waarop je wat omzichtiger tewerk moet gaan. Ten gronde zijn we echter niet van standpunt veranderd. Niet over het federalisme en evenmin over het Kern-Europa. We blijven erbij dat de voorstanders van een muntunie en een Europees veiligheidsbeleid met de realizatie ervan moeten kunnen beginnen. Daarover bestaat niet de minste twijfel en dat zal langzaamaan duidelijker worden.

– Na de top van regeringsleiders in Mallorca zei de Franse president Jacques Chirac dat er een consensus was om het buitenlands beleid intergoevernementeel te houden.

– LAMERS : Als in het buitenlands beleid het principe van de meerderheidsbeslissingen aanvaard wordt, betekent dat nog niet dat het communautaire materie is. De Fransen zijn immers terughoudend om de kommissie meer bevoegdheden te geven. Toch geloof ik dat een vergelijk haalbaar is. De reaktie op kernproeven heeft Frankrijk ervan bewust gemaakt dat het niet alleen in de wereld staat. Voor de grote politiek, onder meer de nucleaire, heeft het Europese rugdekking nodig. Vandaar het Franse aanbod dat we, mijns inziens, grondig moeten onderzoeken.

– Heeft de komst van Chirac in het Elysée de as Parijs-Bonn gehypotekeerd ? Lonkt de Franse president naar Londen ?

– LAMERS : Ik zou wensen dat het er tussen Frankrijk en Groot-Brittannië opnieuw wat hartelijker aan toegaat. De manier waarop de Britten zich bij de aankoop van de Apache-helikopter hebben opgesteld, maakt dat echter weinig waarschijnlijk. Toen François Mitterrand president werd, voorspelde heel Europa een dramatische verslechtering van de Frans-Duitse relaties. Het tegendeel gebeurde, ondanks de persoonlijkheid van Mitterrand en de problemen rond de hereniging. Ik twijfel er niet aan dat Chirac de Frans-Duitse samenwerking nieuwe impulsen zal geven.

– Hij is nochtans een gaullist met uitgesproken opvattingen over de soevereine natiestaat.

– LAMERS : Politici evolueren. Charles de Gaulle was niet alleen een visionair, maar ook een realist. Chirac lijkt me ook een pragmatisch man. Als hij het ekonomisch en fiskaal beleid had uitgevoerd dat hij in de verkiezingsstrijd aankondigde, moesten we nu zelfs niet meer over de EMU praten.

Reageren op dit artikel kan u door een e-mail te sturen naar lezersbrieven@knack.be. Uw reactie wordt dan mogelijk meegenomen in het volgende nummer.

Partner Content