“Het beroep van Mrs. Warren” door de Amsterdamse groep Carrousel.

De uit Dublin afkomstige George Bernard Shaw emigreerde op zijn twintigste (in 1876) naar Londen, waar hij negen jaar lang vergeefse pogingen ondernam om aan de kost te komen als schrijver. In 1884 werd hij lid van de Fabian Society, een intellektueel klubje dat socialistische idealen wilde verwezenlijken. Niet via de harde revolutionaire weg, maar door een infiltrerende samenwerking met de “burgerlijke stromingen”, dus door een afwachtende houding aan te nemen zoals de Romeinse veldheer Quintus Fabius Maximus dat had gedaan in zijn oorlog tegen Hannibal.

Als muziek- en teatercriticus ging Shaw vanaf 1888 hevig tekeer tegen het verval van het Engels repertoiretoneel, waar Franse blijspelen en saaie leesdrama’s in de mode waren. Shaw wilde, net als zijn grote leermeester Henrik Ibsen, het teater hanteren als middel om misstanden en hypokrisie te hekelen.

In “Het beroep van Mrs. Warren” (1894) voert hij Vivie Warren op, een meisje dat een voorbeeldige opvoeding heeft genoten op een kostschool. Van de kostschool gaat ze over naar de “kotsschool” die de school van het echte leven is. Als diverse mannen om Vivie’s hand beginnen te bedelen, komt haar moeder uit Europa om haar te advizeren bij de partnerkeuze. Al snel ontdekt Vivie dat de gerespekteerde en welgestelde mevrouw Warren haar fortuin heeft verdiend met het werken in en runnen van een internationaal vertakt bordelennetwerk.

Nauwelijks van de schok bekomen, krijgt Vivie nog een mentale opdoffer : haar hartsvriendje, domineeszoon Frank, zou best wel eens haar halfbroer kunnen zijn. En daarna volgt nog een schok, maar het zou niet fair zijn alle details prijs te geven.

Het kijkgenot zit niet alleen in de vernuftige intrige en de Oscar Wilde-achtige ironische dialogen van Shaw. In de briljante bewerking en enscenering die Matin van Veldhuizen maakte bij de Amsterdamse groep Carrousel zit het plezier ook in de koele, loepzuivere regie, in het sobere decor van Marc Warning en vooral in de manier waarop de akteurs op een subtiele manier deze honderd jaar oude tekst naar vandaag halen. Dic van Duin, Walter Crommelin en Wouter Crommelin maken op een beheerste manier heerlijke karikaturen van hun personages, sullige vertegenwoordigers van kerk, adel en burgerij.

Dat het stuk geen greintje verouderd is, merken we vooral in de taferelen waarin moeder en dochter diskussiëren over de moraal van de tijd. Marlies Heuer als de omhooggevallen hoerenmadam die haar dochter wil behoeden voor een naïef geloof in eerlijkheid, en José Kuijpers als de dochter die uit haar kinderdroom ontwaakt en ziet dat de wereld geen sprookje is : ontoerend toneel op de vierkante centimeter.

Edward van Heer

Op 26/9 première in Vlaanderen in De Werf in Aalst (053/76.13.12). Daarna in Leuven, Eeklo, Hamme, Brussel, Berchem, Strombeek-Bever en Brugge.

José Kuijpers, Erik de Visser, Marlies Heuer in “Het beroep van Mrs. Warren” : nog altijd aktueel.

Reageren op dit artikel kan u door een e-mail te sturen naar lezersbrieven@knack.be. Uw reactie wordt dan mogelijk meegenomen in het volgende nummer.

Partner Content