Sinds BBC-coryfee Jimmy Savile postuum werd ontmaskerd als seksmisbruiker zijn duizenden slachtoffers van seksuele uitbuiting met hun verhaal naar buiten gekomen. Tientallen jaren, zo blijkt nu, hebben de Britse gezagsdragers de ogen gesloten voor het wijdverspreide misbruik.

Na jaren van ontkenning en verhulling richten de Britten eindelijk de schijnwerpers op hun diepste geheim: de grootschalige, vaak georganiseerde seksuele uitbuiting van kinderen. Een serie onderzoeken trekt huidige en historische zedendelicten uit de schaduw. Anonieme belagers én grote, tot voor kort onaantastbare namen uit de wereld van kindertelevisieprogramma’s en muziekshows zijn aangeklaagd en veroordeeld. Het is de gevangenissen aan te zien: sinds eind vorig jaar zit een op de acht gedetineerden, 11.500 in totaal, achter de tralies voor zedendelicten. Er zijn acht gevangenissen waar enkel pedofielen en verkrachters huizen. En het zijn er niet genoeg, waarschuwde minister van Justitie Chris Grayling.

Britse slachtofferorganisaties spreken van het Savile-effect. BBC-coryfee Jimmy Savile viel in 2012 postuum van zijn voetstuk toen bleek dat hij niet alleen veertig jaar lang de natie met zijn tv-shows vermaakt had, maar ook ‘de grootste seksmisbruiker in de recente Britse geschiedenis’ was. Sinds zijn ontmaskering hebben duizenden slachtoffers, die soms decennia geleefd hadden met hun geheim, op politiebureaus en in de media hun verhaal gedaan. Het Savile-schandaal leidde tot nationaal zelfonderzoek. Overtredingen als aanranding, waar vroeger geen agent zich voor interesseerde, worden minder snel weggewuifd. In Londen steeg vorig jaar het percentage mensen dat vervolgd wordt voor verkrachting met negentien procent. En de politie is niet langer bang achter Beroemde Britten aan te gaan.

Niemand kan er meer omheen dat in heel Groot-Brittannië decennialang duizenden jongeren seksueel uitgebuit werden – en dat het in veel steden en stadjes nog steeds gebeurt. Soms zijn de daders witte Britten die alleen opereren, zoals Savile, soms zijn het taxichauffeurs van Pakistaanse afkomst die in bendes te werk gaan. En het gebeurt overal. Er zijn onderzoeken naar ‘historisch misbruik’ opgestart bij scoutsverenigingen, kindertehuizen, justitie, de BBC, de Anglicaanse en katholieke kerk, het parlement en Buckingham Palace. Ieder veelgeprezen Brits instituut wordt, met reden, verdacht. Minderjarigen waren nergens veilig.

Kamerleden en senatoren

Aanwijzingen dat pedofielen actief waren in het Britse establishment circuleren al sinds de jaren zeventig. Maar de Londense politie verhoort nu pas getuigen over ’tenminste vijf pedofielenkringen’ die in ‘het hart van de politiek’ opereerden. In een pension in zuidwest-Londen zouden jongens vanaf tien jaar misbruikt zijn door diplomaten en spionnen, rechters en parlementariërs. ‘Het waren hele machtige mannen’, zegt een man met het pseudoniem Nick over de mensen die ‘negen jaar lang mijn leven bepaalden’. ‘Ze waren goed georganiseerd. Ze hadden auto’s met chauffeur en waren soms heel open over wie ze waren. Ze gaven nooit de indruk zich zorgen te maken dat ze ooit zouden worden geïdentificeerd of opgepakt’. Bij een inval in 1982 werden zwepen, kettingen en touwen gevonden, ‘genoeg voor iedere vorm van subversief gedrag’. Ten minste drie Kamerleden werden verhoord, maar niemand werd gearresteerd. 22 politici, onder wie drie huidige Lagerhuisleden en drie senatoren, staan onder verdenking. Getuigenverklaringen dat drie jongetjes destijds vermoord werden tijdens seksspelletjes door Engelands élite zijn, zegt Scotland Yard, ‘geloofwaardig’.

De verklaringen waren natuurlijk dertig jaar geleden ook ‘geloofwaardig’, maar de standaardrespons van autoriteiten toen was de andere kant op te kijken. En niet alleen wanneer het ’s lands vips betrof. De politie ontving al in 1964 een klacht over het seksuele wangedrag van Savile. Als klachten al genoteerd werden, volgden ze vaak hetzelfde patroon. Beschuldigingen van slachtoffers en jeugdzorg bleven liggen. Bewijsmateriaal verdween spoorloos. Openbare aanklagers lieten zonder uitleg de zaak vallen.

Het gaat jaren duren voordat de Britten een officieel antwoord hebben op de vraag hoe misbruik zo lang kon worden weggestopt en gemarginaliseerd. Waar de verklaring gezocht moet worden, is evenwel duidelijk: de kern van de Britse zedendelictcrisis is machtsmisbruik. Institutionele onverschilligheid jegens jongeren hielp ze in stand te houden.

Wat veel slachtoffers gemeen hebben, is dat ze uit de minst bevoorrechte milieus komen of om een andere reden kwetsbaar zijn.

Kinderbelangenorganisaties waarschuwen al jarenlang dat Britse minderjarigen systematisch worden genegeerd en verwaarloosd. De National Society for the Prevention of Cruelty to Children (NSPCC) schat dat twintig procent van de Britse kinderen ‘ernstig mishandeld’ wordt en vijf procent seksueel misbruikt. Graham Wilmer, voorzitter van het Sex Abuse Panel, gelooft dat het resultaat van de diverse onderzoeken louterend zal zijn, maar waarschuwt voor ‘een nationale epidemie’ van honderdduizenden jonge en volwassen slachtoffers. ‘Al die mensen hebben hulp nodig bij het verwerken van hun trauma’s. We zijn daar totaal niet op voorbereid. We kunnen de vraag om psychische bijstand nu al niet aan.’

White trash

‘Bendeverkrachting is onderdeel van je jeugd, hier’, zei een van de minstens 1400 meisjes die de afgelopen zestien jaar in de vroegere koolmijnenstad Rotherham in Noord-Engeland verkracht, verhandeld, geslagen en bedreigd werden. De daders waren bijna allemaal Britse mannen van Pakistaanse origine. Net zoals in Manchester, Oxford, Rochdale, Derby en ten minste zes andere steden waar meisjes soms vanaf hun elfde door loverboys klaargestoomd werden voor prostitutie. ‘Voor sommige Pakistaanse mannen zijn vrouwen tweederangsburgers en witte vrouwen derderangs’, zegt de moslimpolitica Sayeeda Warsi. Een andere uitgesproken moslim, columniste Yasmin Alibhai-Brown zegt: ‘Ik geef de gemeenschap en families gedeeltelijk de schuld. Te veel Aziatische moeders verwennen hun zonen, onderwaarderen hun dochters en vernederen hun schoondochters. Voor sommige Britse Aziaten is het Westen immoreel. Daarom is het oké westerse meiden te misbruiken.’

Bijna alle meisjes (en de paar misbruikte jongens) kwamen uit arbeidersgezinnen. In Rotherham woonde een derde van de slachtoffers in een kindertehuis. Misbruikers zeiden tijdens hun proces minderjarigen uit inrichtingen, met hun korte rokken, hun grote bek en hun hunkering naar alcohol en drugs, te beschouwen als beschadigde goederen. Ze waren ‘white trash’. De reden dat de misbruikers zo lang ongestoord hun gang konden gaan, is dat politie en gemeentes er net zo over dachten. De scholieren van vijftien die ’s nachts op straat rondhingen met mannen die tien jaar ouder waren, werden niet gezien als kinderen die bescherming nodig hadden. Agenten concludeerden: als die meiden met vijf mannen per dag naar bed gaan, doen ze dat omdat ze daarin hebben toegestemd. Als ze met benzine worden overgoten, bedreigd worden met een pistool en gedwongen worden te kijken naar een groepsverkrachting, dan hebben ze erom gevraagd. Een wanhopige vader die zijn veertienjarige dochter uiteindelijk in een hotelkamer trof met drie mannen, werd zelf door de politie gearresteerd.

In Rotherham repten sinds 2002 drie onderzoeksrapporten van ongewenste zwangerschappen, zelfmoordpogingen, heroïnegebruik en zelfbeschadiging bij misbruikte jongeren. De rapporten werden naar de sociale dienst, de politie en gemeenteraadsleden gestuurd. Ze werden genegeerd. Voor onbeminde, onhandelbare meiden gingen gemeenteraadsleden de delicate verhoudingen met Pakistaanse gemeenschapsleiders niet op de tocht zetten.

De regering in Londen heeft begin februari het bestuur van Rotherham overgenomen. De burgervaders van Rotherham is ‘misplaatst politiek correct gedrag’ verweten dat welig kon tieren in een macho bestuurscultuur waar pesterijen en onbekwaamheid domineerden. Zelfbedrog lijkt een andere eigenschap waar de stadsbestuurders in uitblinken. Meer dan twee derde van de gemeenteraadsleden van Rotherham weigert te accepteren tekortgeschoten te zijn. Twee gemeenteraadsleden en een agent staan onder verdenking zelf meisjes misbruikt te hebben.

In heel Groot-Brittannië hebben gezagsdragers decennialang hun plicht grandioos verzuimd. Slachtoffers en hun families werden niet gehoord. Ze werden genegeerd omdat hun verhaal de autoriteiten niet genoeg kon schelen. En dit, meer dan welk ander argument, verklaart waarom de levens van zo veel Britse jongeren verpest konden worden.

DOOR LIA VAN BEKHOVEN

Agenten concludeerden: als die meiden met vijf mannen per dag naar bed gaan, doen ze dat omdat ze daarin hebben toegestemd.

Reageren op dit artikel kan u door een e-mail te sturen naar lezersbrieven@knack.be. Uw reactie wordt dan mogelijk meegenomen in het volgende nummer.

Partner Content