Gek of geniaal: duurste schilderij brengt 260 miljoen op

Volgens kunstexperts is de recordprijs van 260 miljoen euro voor Paul Gauguins Nafea Faa Ipoipo niet enkel een kwestie van smaak. ‘Je koopt kunstgeschiedenis. Mensen willen een omweg maken om dit schilderij in het museum te zien.’

Nadat in 2012 Paul Cézannes Kaartspelers voor 250 miljoen euro werd verkocht aan Qatar, is nu Paul Gauguins Nafea Faa Ipoipo(Wanneer zul je trouwen?) uit 1892 het duurste kunstwerk ooit. De koper, waarschijnlijk opnieuw de emir van Qatar die bezig is een museum te vullen, betaalde ruim 260 miljoen euro bij een onderhandse verkoop aan de Zwitserse familie die het werk bezat.

Is deze Gauguin zo bijzonder?

JAMES ROUNDELL (directeur van kunsthandel Dickinson in Londen): Ja, dit is een van Gauguins beste werken uit zijn beste periode, toen hij op Tahiti zat. Je kunt het gerust een iconisch werk noemen.

JOP UBBENS (directeur van veilinghuis Christie’s Amsterdam): Gauguin is ook erg belangrijk in de kunstgeschiedenis. Samen met Paul Cézanne en Vincent Van Gogh heeft hij kunstenaars als Picasso, Matisse, symbolisten en modernisten beïnvloed.

Waarom wil iemand er zoveel geld voor neertellen?

ROUNDELL: Omdat het zeldzaam is. Zulke topwerken hangen meestal in musea. Werken van dit niveau komen zelden op de markt. Wellicht hebben we te maken met een koper die een museum met iconische werken aan het opbouwen is. In het Midden-Oosten beginnen ze daar nu mee, honderdvijftig jaar na de Europese musea. Er is nu veel minder beschikbaar, en dus gaan de prijzen omhoog.

UBBENS: Je mag niet denken dat de hoge prijs een kwestie is van smaak. Met dit schilderij koop je kunstgeschiedenis. Nafea Faa Ipoipo is een werk waarvoor mensen een omweg willen maken om het in het museum te zien.

Waarom 260 miljoen euro?

ROUNDELL: Er is iemand die het vroeg, en er is iemand die het ervoor wilde betalen.

UBBENS: In dit marktsegment geldt: de prijs is wat de gek ervoor geeft. 260 miljoen is het bedrag voor een werk dat eigenlijk niet is te krijgen. Maar als het schilderij straks naast die Cézanne hangt, haal je die investering er makkelijk uit via kaartverkoop en merchandising.

Is zo’n exorbitante prijs wel reëel?

UBBENS: Wie moet dat beoordelen? 260 miljoen is nu het nieuwe ijkpunt voor een iconisch werk. Na de Cézanne dachten we: hoger gaan we niet. Maar nu weten we dat 260 miljoen euro voor een schilderij mogelijk is. Al zijn er wel golfbewegingen op de markt die ervoor zorgen dat de prijzen soms ook dalen. Maar de ijkpunten in de kunstgeschiedenis behouden hun prijs.

ROUNDELL: Sterker nog, de prijzen voor de topwerken stijgen nog steeds. We hebben het dan over de beste werken van Rembrandt, Picasso, Van Gogh, Gauguin. Stel je eens voor dat het beroemdste werk van Manet, Le dejeuner sur l’herbe, op de markt kwam. Dat zou 300 of 400 miljoen euro kunnen opleveren.

Van Goghs Stilleven, dat in november 2014 werd geveild, kostte maar 53 miljoen euro.

ROUNDELL: Ja, maar dat was geen bijzonder werk van Van Gogh. De Zonnebloemen zou vergelijkbaar zijn met deze Gauguin.

UBBENS: Een Van Gogh komt ook vaker op de markt.

Sandra Kooke / © Trouw

‘Die 260 miljoen haal je er makkelijk uit via kaartverkoop en merchandising.’

Reageren op dit artikel kan u door een e-mail te sturen naar lezersbrieven@knack.be. Uw reactie wordt dan mogelijk meegenomen in het volgende nummer.

Partner Content