“Kopnaad” van Stefan Hertmans bij het Kaaitheater.

Met Friese koppigheid trekt de Groningse toneelmaker Jan Ritsema in “Kopnaad” de lijn door die hij eerder had uitgezet in “De Opdracht” (met Dirk Roofthooft, Bea Rouffart en wijlen Dries Wieme) en “Philoktetes-Variaties” (met Dirk Roofthooft, Viviane de Muynck en wijlen Ron Vawter). Het is de lijn van het zoals hij het zelf noemt antiteater.

Hij kreeg daarvoor van Stefan Hertmans alle maneuvreerruimte. De Gentse schrijver leverde niet alleen een werkstuk af waarvan hij in extremis alle regie-aanwijzingen heeft geschrapt, het is ook een tekst zonder personages en verhaallijn. In feite gaat het om een lang gedicht of poëtische gedachtensliert, ogenschijnlijk geschreven in pure écriture automatique-stijl en vol associaties aan Lenz, Hölderlin, Kaspar Hauser, Nietzsche, Trakl en Herbeck. Stuk voor stuk Duitstalige dichters en figuren die volgens de auteur gemeen hebben dat ze zich in de “sprakeloosheid van de waanzin hulden. “

Dirk Roofthooft (in renaissance-jasje zonder broek en met slordige Samson-pruik), Eugène Bervoets (in deftig maatpak zonder hemd), Johanne Saunier (met een te lange, donkerblauwe fluwelen jurk) en Kitty Kortes Lynch (met een soort witte lijkwade rond de wespentaille) strompelen rond op een klein speelvlak voor een decor met een groot aquarium, een namaakbos en een kleine kerstboom.

Ze sturen de teksten machinaal, razendsnel en rechtstreeks af op het publiek. Roofthooft speelt een indrukwekkende kruising tussen de hond Samson en de onlangs overleden Antwerpse komiek Max Schnur. Bervoets heeft de getormenteerde blik van een oversekste charmezanger en slaagt erin om zowel op Gert te lijken als op een politicus die net vijf miljoen heeft laten verbranden. De mooie en uitdagend tsjilpende en kronkelende dames blijven meer op de achtergrond, al is Kitty Lynchs duiksprong in het aquarium beslist een hoogtepunt in de zeer statische enscenering.

We krijgen zelden vat op de nagenoeg onverstaanbare tekst, ook al omdat de ene spreker aan het woord is terwijl de anderen door Walter Hus gekomponeerde muziekflarden neuriën en skanderen. “Kopnaad” overschrijdt bewust alle grenzen van het genre teater. Het is een waanzins-performance van vier vredig cohabiterende gekken die ontsnapt zijn uit het informatiesnelweg-brein van een schrijver die patetisch veel woorden nodig heeft om te zeggen dat gekken de waarheid spreken. Maar welke waarheid ?

Edward van Heer

Van 19 t/m 22/4 in de Kaaitheater-Studio’s. Daarna voorstellingen in Nederland en in Leuven, Kortrijk, Gent en Antwerpen. Inl. : 02/201.59.59.

Dirk Roofthooft, Eugène Bervoets, Johanne Saunier en Kitty Kortes Lynck in “Kopnaad” : vier vredig cohabiterende gekken.

Reageren op dit artikel kan u door een e-mail te sturen naar lezersbrieven@knack.be. Uw reactie wordt dan mogelijk meegenomen in het volgende nummer.

Partner Content