Het NTG speelt “Gisteren” van Pinter.

Harold Pinter is bekend voor zijn versluierde dialogen en gewichtige stiltes, en in “Old Times” (1971) drijft hij de geslotenheid van de personages en de handeling nog verder door. Deeley (Jef Demedts) is met Kate (Chris Boni) gehuwd en zij wonen heel chique in een afgelegen huis bij de zee. Zoals gebruikelijk in Pinters stukken worden het schijnbare geluk en evenwicht grondig verstoord. Anna (Lieve Moorthamer), Kates jeugdvriendin, komt op bezoek. Zij is de indringster die een gemeenschappelijk beleefd verleden naar binnen brengt en oude gevoelens wakker maakt.

Kate en Anna waren jarenlang intiem bevriend. Maar ook Deeley blijkt Anna te kennen. Tenzij alle herinneringen niet op feiten maar op verbeelding zouden steunen. Misschien is Anna niet echt, maar veeleer een afsplitsing van Kate die alleen met zichzelf bezig is.

“Gisteren” is een verbaal gevecht tussen gehuwden, maar ook tussen minnaars en rivalen. Anna en Kate vernietigen Deeley, maar Deeley en Anna willen Kate in hun macht hebben. Deeley wil alles weten over Kate en Anna is een welgekomen katalysator in die zoektocht. Kate spoelt haar verleden weg in de badkamer en komt gezuiverd terug. Hoe meer de anderen praten, verhalen opdissen en intriges verzinnen, hoe sterker en zwijgzamer Kate wordt. Voor Kate is Anna al dood vóór ze binnenkomt, en ook Deeley bestaat op de duur niet meer. Hij zit hulpeloos te snikken, zowel door Anna als door Kate afgeschreven. Pinter laat in het midden of het om een herkenbare realiteit gaat, dan wel om een innerlijk proces dat Kate loutert en waardoor ze zichzelf kan aanvaarden. Meteen zijn ook de interpretatiemogelijkheden legio.

Het decor van Benoit Dugardyn refereert naar zuiverheid, maar ook naar een klinische kilte. Het regent tegen de grote ramen, het uitzicht op de rotsen en de zee is troebel. Deeley en Kate zitten in de zitkuil van hun woonkamer letterlijk in de put. Ook Anna komt. Het tweede deel speelt zich af in de slaapkamer die eenzelfde sfeer oproept. De éénpersoonsbedden wijzen op scheiding en dienen voor een Freudiaanse biecht.

Regisseur Jean-Claude Berutti weert zoveel mogelijk een realistische interpretatie, maar het alternatief veroorzaakt stijlbreuken en werkt verlammend. Alleen Chris Boni slaagt er in om een personage te creëren dat zijn mysterie niet onmiddellijk prijsgeeft.

Roger Arteel

Tot 23/12 in de Gentse stadsschouwburg (KNS).

Jef Demedts, Chris Boni en Lieve Moorthamer in “Gisteren” : klinische kilte.

Reageren op dit artikel kan u door een e-mail te sturen naar lezersbrieven@knack.be. Uw reactie wordt dan mogelijk meegenomen in het volgende nummer.

Partner Content