Een biezonder dokument over een groots muzikaal verleden.

De laatste drie CD’s van de tiendelige Eufoda-reeks “De Vlaamse polyfonie” zijn klaar. Ze zijn de kroon op één van de voortreffelijkste produkties die hier over ons rijk kultuurbezit uit de 15de en 16de eeuw werden gerealizeerd. Voortreffelijk door de historische, artistieke en edukatieve benadering.

De achtste van de tien CD’s gaat helemaal over Josquin des Prez (ca. 1440-1521). Terecht, want hij is zowat de belangrijkste van die dozijnen Fiamminghi die in het Europa van toen de toon aangaven op het gebied van kompositie, zangkunst en muziekpedagogie. Geniet van zijn “Miribilia testimonia tua” en “Douleur me bat”. Hij is graag een beetje droevig.

De negende behandelt Johannes Ockeghem (ca. 1410/’20-1497) als centrale figuur en de andere Vlaamse polyfonisten, die bij elkaar zeventig jaar in Frankrijk werkzaam waren zoals Compère, Prioris, Févin en de Leuvenaar Divitis.

De tiende ten slotte gaat over Guillaume Dufay (± 1400-1474) als centrale persoonlijkheid, en het Bourgondische hof waar vooral Gilles Binchois (ca. 1400-1460) de man was. Dufay munt uit door een “panconsonante schrijfwijze”, praktisch zonder dissonanten, waardoor veel van zijn werken heel welluidend overkomen.

De uitvoerders van al dit moois zijn de Capella Sancti Michaelis en het Currende Consort onder leiding van Erik Van Nevel. Zij presteren overtuigend en natuurlijk. Ook klanktechnisch zijn de opnamen goed verzorgd. Heel fijn is dat in de bijsluiters alle gezongen teksten staan mèt een voortreffelijke Nederlandse vertaling erbij. Dit laatste is heel belangrijk omdat je de tekstinhoud moet kennen als je ten volle van de muziek wil genieten. Zeker vanaf Des Prez dikteert de tekst meer en meer de polyfone konstruktie : de tekst als gesproken woord, als een klankwereld met eigen aksenten en eigen ritme en, in samenhang daarmee, de tekst als een met betekenis geladen kommunikatiemiddel. De muziek dient om het expressieve karakter te verhogen.

De CD-reeks gaat samen met een zeer mooi boek van Ignace Bossuyt. Het heet “De Vlaamse polyfonie”. Het leest als een roman en is helemaal niet hoogdravend. Het tweede deel eruit is als luistergids voor de Eufoda CD-reeks opgevat.

Het is jammer dat er geen grotere aandacht aan dit prachtig projekt wordt besteed. Dat zou bij een gelijkaardige opzet in Frankrijk, Duitsland of Engeland anders wezen. Aarzelt u niet de CD’s en het boek aan te schaffen om er op rustige momenten zalig van te kunnen genieten. U krijgt er gratis een opbergbox bij.

Fons de Haas

“Josquin des Prez”, Eufoda 1167. “Johannes Ockeghem en Frankrijk”, Eufoda 1168. “Guillaume Dufay en Bourgondië”, Eufoda 1169.

Ignace Bossuyt, “De Vlaamse Polyfonie”, Davidsfonds, Leuven. 716 blz., 1650 fr.

Josquin des Prez : een beetje droevig.

Reageren op dit artikel kan u door een e-mail te sturen naar lezersbrieven@knack.be. Uw reactie wordt dan mogelijk meegenomen in het volgende nummer.

Partner Content