John Crombez

Het valt dus toe te juichen/te vrezen dat een socialistische staatssecretaris voor de bestrijding van de sociale en fiscale fraude, bovendien toegevoegd aan een socialistische premier, nu écht werk zal maken van de fraudebestrijding. Bovendien is John Crombez al meer dan 15 jaar gefascineerd door belastingontduiking.

De titel bovenaan komt namelijk recht uit zijn licentiaatsthesis, waarvan ik veronderstel dat hij ze zelf heeft geschreven. Crombez studeerde in het academiejaar ’94-’95 af met een eindverhandeling over de “economische impact van sociale en faillissementsfraude.” Daarin stelt hij op basis van een literatuurstudie dat een links bewind fraude doorgaans doeltreffender bestrijdt dan een rechts bewind. Ik durf daaraan te twijfelen.

Leest u het recente werk van voormalig senaatvoorzitter Danny Pieters er maar eens op na. In zijn boek “Onze sociale zekerheid: anders en beter” laat dit N-VA-zwaargewicht er geen twijfel over bestaan. Sociale fraude moet met hand en tand worden bestreden. “Sociale zekerheidsfraude is diefstal, en dan nog van het ergste soort, met name diefstal van de gemeenschap, de zwaksten het eerst.”

Nu mag een ander kopstuk van N-VA, Siegfried Bracke, beweren dat zijn partij een linkse groepering is, politicologen zijn het erover eens dat N-VA zich aan de rechterkant van het politieke spectrum bevindt. De bottomline is dat burgers die hun behanger in het zwart betalen ook met een rechtste partij mogen vrezen voor zware controles.

Crombez meent dat ons land in het bestrijden van sociale fraude al een flink stuk is opgeschoten. We beschikken over indrukwekkende databanken, waarvan sommige al met elkaar in verbinding zijn gesteld. Maar dat is nog geen garantie om misbruik performant op te sporen.

Wat je nodig hebt, vertelt Crombez mij op gedempte toon in de schminkkamer, zijn toptalenten in datamining. Datamining is een techniek waarbij alle gegevens van de fiscus en de sociale diensten in een wiskundig model worden gestopt om dan te graven naar iets waardevols in een grote berg. Nu al wordt die techniek toegepast, maar een topambtenaar deed Crombez de ontboezeming dat de overheid de allerbesten niet kan aanwerven.

De statuten van de ambtenarij laten namelijk niet toe dat de administratie deze toptalenten de exuberante lonen kan bieden die gangbaar zijn. “Laat 4 van dat soort mensen 2 dagen los op onze systemen en je hebt hun kost er al uit”, zo vertrouwde die topambtenaar toe aan de gloednieuwe staatssecretaris. Crombez is overigens zélf een dataminer. Enkele maanden geleden kreeg hij het aanbod van een internationale speler om talent via datamining op te sporen. “Wat schuift dat dan?” vroeg ik hem. Na enig aandringen vertelde Crombez dat hij daar 10.000 euro per maand mee kon vangen. Het strekt Crombez tot eer dat hij de politiek bleef verkiezen. Overigens verdient hij vandaag als staatssecretaris nog net iets meer dan dat.

Uiteraard zal hij die inkomsten niet inbrengen in een managementvennootschap. “Want belastingontwijking die indruist tegen de economische realiteit is ook fraude”, zo staat te lezen in zijn thesis. Maar misschien moet de staatssecretaris zich ook afvragen hoe het komt dat het een nationale sport is om belastingen of sociale lasten te ontduiken of op zijn minst te ontwijken? Met een overheidsbeslag dat tendeert naar 50 procent en de straffeloosheid van grote fiscale fraude zou je misschien gek zijn om altijd mooi binnen de lijntjes te kleuren. Je kan de zaak ook omkeren. De belastingdruk is zo hoog omdat er zoveel gefraudeerd wordt. 10 tot een kleine 30 miljard zo becijfert de Nationale bank. Als je het zo bekijkt vind ik dat de ambitie van de staatssecretaris om jaarlijks gemiddeld dik 1 miljard euro binnen te halen eerder aan de onderkant van de vork ligt. Of zoals hij het zelf omschrijft in de studio: peanuts. Het zou mooi zijn mocht hij meer dan die borrelnootjes binnenhalen.

Het interview met John Crombez in Z-Talk Goossens op Kanaal Z is een heel weekend lang te bekijken op Kanaal Z of op deze website.

Véronique Goossens