Hubert van Humbeeck
Hubert van Humbeeck
Commentator bij Knack
Opinie

21/06/10 om 16:04 - Bijgewerkt om 16:04

Zwart goud

Barack Obama dreigt BP met hel en verdoemenis, maar de VS hebben vooral nood aan een ander energiebeleid.

Twee maanden na de ontploffing op het booreiland Deepwater Horizon in de Golf van Mexico weet nog altijd niemand hoeveel olie er elke dag anderhalve kilometer diep uit de bodem van de zee spuit. Zoals niemand weet wanneer of hoe dat lek kan worden gedicht. Zeker is ondertussen wel dat de verantwoordelijke oliereus BP weinig voorzichtig te werk ging: het bedrijf wist al weken van tevoren dat er iets fout kon gaan.

Maar het is nu ook duidelijk dat deze ramp net zo goed een van de andere grote petroleummaatschappijen had kunnen overkomen, en dat de controlerende overheid haar opdracht op z'n minst nonchalant uitvoerde. Overigens zorgde Deepwater Horizon niet alleen voor een economische en een ecologische ramp. Niemand heeft het er nog over dat de ontploffing ook aan elf mensen het leven kostte.

Barack Obama hield vorige week voor het eerst een tv-toespraak in primetime vanuit het Oval Office in het Witte Huis. De boodschap van de president in zijn werkkamer moest zijn dat hij de zaak ernstig neemt, en dat Big Oil zich niet alles kan permitteren. Maar hij kan ook alleen dreigen en BP onder druk zetten.

De oliemaatschappij stort alvast 20 miljard dollar in een fonds voor de vergoeding van de schade, en zal haar aandeelhouders dit jaar geen dividend uitkeren. Een politicus moet zich een leider van zijn volk tonen, alleen kan hij dat lek natuurlijk zelf ook niet dichten.

Enkele maanden voor belangrijke tussentijdse verkiezingen moet Obama vaststellen dat zijn tactiek in Afghanistan niet werkt. De Amerikaanse werkloosheid blijft onveranderlijk hoog, en het olielek geeft zijn tegenstanders de kans om hem als een besluiteloze, machteloze president af te schilderen.

Tegelijk zorgt de botsing met BP voor wrevel in de relatie met de bondgenoot in Londen. BP staat sinds 1998 niet meer officieel voor British Petroleum, maar het kan moeilijk doen vergeten dat het vanuit de City wordt bestuurd en dat het mee door Winston Churchill op de kaart werd gezet. Het bedrijf mobiliseerde ook zijn Britse politieke vrienden om de schade in Washington te beperken.

Britse media beschuldigen de Amerikanen van xenofobie vanwege de manier waarop BP wordt aangepakt. Het zakenblad The Economist vergeleek Obama zowaar met de voormalige Russische president Vladimir Poetin en de manier waarop die de Russische olieconcerns naar het pijpen van Moskou liet dansen - de zenuwen staan overal strak gespannen.

Dat komt ook omdat de VS er niet in zijn geslaagd om een energiebeleid te voeren dat het land minder afhankelijk maakt van olie. Amerika consumeert nog altijd 20 procent van de wereldwijde olieproductie. Obama probeert al anderhalf jaar om een nieuwe energie- en klimaatwet door het Congres te krijgen. Het is zuur voor de president dat hij uitgerekend enkele maanden geleden toch weer olieboringen op zee toeliet, in ruil voor steun van de Republikeinse oppositie voor zijn plannen. Die deal kan nu weer de koelkast in. De president heeft geblaft, maar hij kan niet bijten. Het is weer aangetoond dat aan olie - zwart goud - veel geld kleeft. En dat geld de wereld regeert. Daaraan kan zelfs Barack Obama niets veranderen.

Hubert van Humbeeck

Onze partners