Walter Pauli
Walter Pauli
Redacteur Knack
Opinie

02/04/13 om 16:55 - Bijgewerkt om 16:55

Wie nog wil besturen, moet iets te zeggen hebben

Het 'ontwerp van Beginselverklaring' van de SP.A past voortaan opnieuw in een coherente politieke analyse. Vlamingen mogen daar voor of tegen zijn. Wie tegen is, kan zich tot een andere partij wenden. Maar wie voor is, wéét eindelijk wat de SP.A vindt en wil.

Wie nog wil besturen, moet iets te zeggen hebben

© Belga

Bij de Vlaamse socialisten werd de voorbije maanden in stilte getwijfeld aan de kwaliteiten van voorzitter Bruno Tobback. Er werd gefluisterd. Werkte hij wel hard genoeg aan de renouveau van zijn partij? Was hij voldoende aanwezig? Deed de SP.A het met hem wel beter dan met de beleefd doorgestuurde Gennez?

Met de voorstelling van het nieuwe en noodzakelijke 'ontwerp van Beginselverklaring' heeft de SP.A-voorzitter die kritieken gesmoord, voorlopig toch. Hij deed dat op zijn Tobbacks: duidelijk, to the point, en zonder overbodige beleefdheden. Zijn 'koerswijziging' over de hoofddoek kreeg alle aandacht, maar veel belangrijker is dat de punctuele standpunten voortaan opnieuw passen in een coherente politieke analyse. Vlamingen mogen daar voor of tegen zijn. Wie tegen is, kan zich tot een andere partij wenden. Maar wie voor is, wéét eindelijk wat de SP.A vindt en wil.

Dat is ook het belangrijkste: dat er überhaupt opnieuw een socialistisch standpunt is. Tobback voorgangers huldigden vaak de strategie van 'horen, zien en zwijgen'. In 2005 schreef Steve Stevaert Ander Geloof (of liet het schrijven). Daarin promootte hij het 'actief pluralisme': omdat de samenleving een bonte schakering is van mensen en opvattingen, moeten politici die diversiteit aanvaarden en ermee omgaan, en zich niet altijd verschansen achter het containerbegrip 'neutraliteit'. Dat was de theorie. In de praktijk raadde diezelfde Stevaert zijn partij aan zich vooral niet uit te spreken over moslims of de hoofddoek. Als diversiteit ter sprake kwam, was de SP.A liefst zo neutraal mogelijk. Grijzer vond je niet.

Dat was niet alleen zo over de hoofddoek, maar over bijna elk delicaat thema. De SP.A was als de dood zich te verbranden. Vlaamse socialisten zijn pragmatische bestuurders geworden, de fixers van de Wetstraat. Ze trekken nergens stekkers uit, zoals Open VLD, ze gooien ook geen knuppels in het hoenderhok, zoals N-VA, noch schoppen ze een geweten, zoals PVDA+. Integendeel. Ze rapen stekkers op, repareren het kippengaas, en proberen de sukkelaars zo veel mogelijk te helpen. De SP.A kan haar partijdotatie stilaan laten uitbetalen in dienstencheques.

Bij de gemeenteraadsverkiezingen botste de SP.A op de grenzen van die politiek-zonder-verhaal-of-lijn. De kiezer gaf aan: wie nog wil besturen, moet iets te zeggen hebben. Dat Bruno Tobback daar nu naar handelt, is niet alleen een kwestie van voortschrijdend inzicht, maar ook van noodzaak. Als de SP.A niet duidelijk maakt waarvoor socialisten staan, is het voor hen voorbij.

Niet alleen de partij van Bruno Tobback worstelt met zo'n existentiële crisis. in Knack spreekt Boerenbond-baas Piet Vanthemsche over de steeds afstandelijkere relatie van zijn organisatie met de christendemocratie. Ook dat samenwerkingsverband loopt op zijn laatste benen, beseft hij. Voor CD&V geldt wat opgaat voor SP.A, en bij uitbreiding voor heel het politieke bestel: de status-quo is geen optie.

En dan nog. 'Voor SP.A mag de hoofddoek', kopte De Standaard toen Tobback zijn vernieuwingsoperatie voorstelde. Of die hoofddoek voor SP.A al dan niet mag, zal tienduizenden moslima's in dit land een zorg wezen: ze dragen hem toch. Op zijn best slagen politici er dus in hun partij op een lijn te krijgen die aansluit bij de maatschappelijke realiteit. Dat blijft een verdienste, maar één van bescheiden omvang.

Walter Pauli

Onze partners