"Vulkanen kunnen de mensheid uitroeien"

22/04/10 om 15:49 - Bijgewerkt om 15:49

Wat als de uitbarsting van de Eyjafjallajokull niet zomaar een waanzinnig natuurfenomeen is, maar het begin van het einde?

"Vulkanen kunnen de mensheid uitroeien"

© Reuters

De moderne mens is voorlopig gespaard gebleven van catastrofale gevolgen van een uitbarsting van een supervulkaan. Maar hoe lang duurt het nog voor een mega-uitbarsting de hele mensheid uitroeit? De Britse journalist en auteur, Simon Winchester, biedt een antwoord op die vraag in zijn boeken.

Tot dusver heeft de moderne mens nog geen vulkaanuitbarsting met drastische gevolgen meegemaakt. Maar wat als de uitbarsting van de Eyjafjallajokull niet zomaar een waanzinnig natuurfenomeen is maar het begin van het einde?

Grote vulkaanuitbarstingen hebben de gewoonte om wereldwijd grote veranderingen teweeg te brengen. Hun impact is veel groter dan aardbevingen of tsunami's die nochtans veel meer doden eisen. Eenmaal de aarde stopt met beven, is het gevaar voorbij. Bij vulkanen zijn de gevolgen op lange termijn veel dramatischer dan eender welk natuurfenomeen, aldus Winchester in The Britse krant The Guardian.

De bergen spuiten materialen uit die meteen de wereld rondtrekken. Overal waar de zogenaamde aswolken komen, laten ze een spoor van vernieling na. Bij de uitbarsting van Tambora op het Indonesische eiland Soembawa in 1815 daalden de temperaturen bijvoorbeeld enorm. In Italië vroor het in juni en een maand later sneeuwde het in de Amerikaanse staat Virginia. Europa en Amerika kregen te maken met mislukte oogsten.

Een ander voorbeeld is de uitbarsting van de Indonesische vulkaan Krakatau in 1883. Die veroorzaakte een tsunami die de kusten van de eilanden Java en Sumatra overspoelden waardoor complete dorpen werden weggespoeld. Ook deze uitbarsting liet de wereldwijde temperatuur met 1,2° Celsius zakken.

De uitbarsting van Leki in IJsland in 1783 vernielde oogsten, verminderde veestapels, veroorzaakte hongersnood, liet de temperaturen wereldwijd dalen, doodde 9.000 mensen en gaf zelfs de aanzet tot de Franse Revolutie.

Uitroeiing mensheid

Maar vergeleken met de supervulkaan Toba in het noorden van Sumatra verdwijnen de voorgaande uitbarstingen in het niets. Naast het ontstaan van een meer van ongeveer 97 kilometer, zorgde de vulkaanuitbarsting zo'n 72.000 jaar geleden voor heel wat onheil.

De aswolken van Toba liet de wereldwijde temperatuur met bijna 5° Celsius zaken en doodden miljarden dieren en planten. Maar ook de mensheid werd niet gespaard. Het wereldwijde bevolkingsaantal zakte naar slechts 5.000 mensen waarvan er 1.000 vruchtbaar waren.

Dergelijke uitbarstingen van supervulkanen komen zelden voor. De vulkaanuitbarsting die bijvoorbeeld de bergen in het Yellowstone National Park in de Amerikaanse staat Wyoming vormde, dateert van 640.000 jaar geleden. Momenteel gaat de bodem van de rivier daar stilletjes op en neer, net alsof er een groot wezen onder ademt.

Vulkanologen waarschuwen dat een nieuwe uitbarsting niet lang op zich zal laten wachten, nog zo'n 250.000 jaar. Als die er komt, zal het hele noorden en het westen van het Amerikaanse continent onbewoonbaar worden. De inwoners van Vancouver tot in Oklahoma City zullen bedolven worden onder het puin.

Lees meer over:

Onze partners