Scheervlucht asteroïde geen reden tot paniek

14/02/13 om 17:22 - Bijgewerkt om 17:22

Een asteroïde zal vrijdag voorbij de Aarde flitsen op een afstand van 27.000 km. Veel horen we er niet over, maar er zijn tal van asteroïden bekend in ons zonnestelsel.

Scheervlucht asteroïde geen reden tot paniek

© NASA

Geen botsing met de Aarde of satellieten Het zal vrijdag in geen geval tot een botsing komen. 27.000km lijkt misschien ver, maar het is slechts een dertiende van de afstand tot de maan. En onze satellieten vliegen nog verder, namelijk op zo'n 35.800 km van de Aarde. "De baan van deze asteroïde is zo berekend dat, zelfs met orbitale onzekerheden, het niet dichter dan 27.000 km van het aardoppervlak zal komen", zegt Donald Yeomans, 'Near Earth Objects Program Office Manager' bij de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie Nasa. "Een impact met de aarde is onmogelijk."

De asteroïde zoeft van Zuid naar Noord, tussen de Aarde en de geostationaire baan, de baan waar veel satellieten zweven. Er zijn speculaties over storingen op televisiezenders en gps-netwerken, maar Yeomans zegt: "Deze asteroïde zal net tussen de GPS-satellieten en communicatie- en weersatellieten vliegen, dus is het erg onwaarschijnlijk dat deze satellieten bedreigd zijn".

Een oude vriend
De asteroïde werd ontdekt door 'La Sagra Sky Survey', amateurastronomen in het Zuiden van Spanje, op 22 februari 2012. Ze zagen de rots op een afstand van 4,3 miljoen km en doopten het tot 2012 DA14. De asteroïde zelf is eigenlijk een oude vriend, ze flitst vrij vaak voorbij de Aarde, zo schrijft de nieuwssite Livescience.com. Het heeft een baan rond de zon, ruwweg vergelijkbaar met de Aarde. Het volgend bezoekje is gepland voor 15 februari 2046, op 1,6 miljoen kilometer van de Aarde.

Marc Van den Broeck, directeur van de Belgische volkssterrenwacht Urania zegt dat de asteroïde moeilijk te zien zal zijn. Het kan misschien met een verrekijker of telescoop, maar dan nog blijft het een uitdaging. "Vrijdagavond om 20.15 staat de asteroïde het dichtst bij de Aarde. Het zal op de horizon zichtbaar zijn, maar er moet een goede luchtkwaliteit zijn en geen lage bewolking. De weersverwachtingen voor vrijdag zien er in dit opzicht niet goed uit."

De asteroïde gaat ook heel snel. Om middernacht zal het zich al op een afstand van 71.000 km bevinden, zaterdag om 6u 's ochtends haalt hij al 218.000 km afstand van de Aarde. Sterrenkijkers met telescopen in Australië, Oost-Europa, Azië en in het bijzonder Indonesië zullen wel in staat zijn om het te zien.


Geen paniek zaaien Met zo'n 400 000 bekende asteroïden in ons zonnestelsel, waarvan meer dan 6500 ervan geklasseerd zijn als 'Near Earth Objects' (NEO's), krijgen we misschien ooit een kans om eentje met het blote oog te zien. Wat minder leuk is, is dat Nasa 1376 asteroïden klasseren als 'potentieel gevaarlijke asteroïden', gebaseerd op zowel hun grootte als op hun benaderde afstand van de Aarde. Hoewel de meeste asteroïden relatief klein zijn, houden ruimtevaartorganisaties en wetenschappers toch systematisch de ruimte in de gaten. Geavanceerde traceermethodes kunnen soms precies bepalen waar elk object zal zijn op elk moment.

Zullen we het onmiddellijk weten als er een asteroïde op weg is naar de aarde? Van den Broeck zegt van niet: "Als er een asteroïde met een onrustwekkende diameter op weg is naar de aarde, zal het publiek dat niet zo snel weten. Het zou paniek zaaien."

Ernstige schade op wereldwijde schaal Grote dwalende ruimterotsen kunnen op Aarde veel schade veroorzaken. Die schade hangt wel sterk af van hun grootte. 2012 DA14 is ongeveer 40m breed en is vergelijkbaar in grootte met het object dat boven een onbewoond gebied in Siberië, Rusland explodeerde in juni 1908. Die explosie veegde duizenden vierkante kilometer bos van de kaart.

Time Magazine stelt dat alle ruimterotsen met een diameter kleiner dan 40m door de atmosfeer worden verbrand vooraleer ze de grond raken. Asteroïden van 40 m tot 1 km zouden "enorme schade op lokale schaal" kunnen veroorzaken volgens NASA. En een 2 km of grotere asteroïde zou "leiden tot ernstige schade aan het milieu op wereldwijde schaal. Heel waarschijnlijk zou dan een 'impact winter' volgen met verlies van gewassen wereldwijd en daaropvolgende honger en ziekte".

Ook de meest gangbare theorie over het uitsterven van dinosaurussen gaat uit van een inslag van een asteroïde, 65 miljoen jaar geleden. Toen boorde een projectiel zich met een enorme vaart in de aardkorst en schat men dat er zo'n grote hoeveelheid energie is vrijgekomen dat grote rotsblokken omhoog zijn geslingerd. Enkele uren na de inslag zouden ook wereldwijd meteorietenregens, bosbranden, tsunami's en aardbevingen plaatsgevonden hebben. Daarbovenop slingert een inslag van deze omvang enorme hoeveelheden stof de atmosfeer in, genoeg om te voorkomen dat zonlicht de Aarde bereikt. Het kan dus dat het enkele maanden te donker is geweest om te zien en voor fotosynthese.

Van rotsachtig Mars tot gasvorming Jupiter Wetenschappers zijn niet enkel geïnteresseerd in asteroïden om mogelijke rampscenario's te voorkomen, maar ook om meer inzicht te krijgen in de diversiteit van andere planeten. De samenstelling van een asteroïde kan wijzen op waarom onze buren zo divers zijn, van rotsachtig Mars tot gasvormig Jupiter, aldus Livescience.com. Amateurastronomen hebben al enkele foto's van asteroïde 2012 DA14 genomen en NASA is van plan om gedetailleerde waarnemingen van de rots te maken.

200 miljard dollar Tot slot wekt de asteroïde niet alleen wetenschappelijke interesse op, ook op economisch vlak gaan belletjes rinkelen. Volgens Deep Space Industries (DPI) en Planetary Resources zou de asteroïde 200 miljard dollar waard zijn aan grondstoffen. Toch is dat maar een gokje, want de compositie van de rots is niet bekend en zijn grootte is ook een schatting gebaseerd op zijn helderheid.

DPI zegt geen plannen te hebben met 2012 DA14, de asteroïde is daarvoor te moeilijk na te jagen. "Maar het dient wel ter illustratie van de rijkdom van asteroïden, die gewoon wachten om gewonnen en gebruik te worden", zegt voorzitter Rick Tumlinson van DPI. "Hoewel deze bezoeker niet de juiste kant opgaat voor ons om het te oogsten, zullen er anderen zijn die dat wel doen, en we willen klaar zijn als ze aankomen," aldus Tumlinson.

Vanaf 20.00 uur kan u op NASA TV de unieke passage volgen, met commentaar, real-time animatie en live of bijna-live beelden van het hemellichaam, tenminste indien het weer goed is rond observatoria in Australië. (BELGA/CV)

Lees meer over:

Onze partners