Bergtop wordt opgeblazen om naar aliens te kunnen kijken

18/06/14 om 15:19 - Bijgewerkt om 19:26

Een enorme knal betekent het begin van een groot nieuw wetenschapsproject. En misschien ook het begin van de eerste tekenen van buitenaards leven.

Bergtop wordt opgeblazen om naar aliens te kunnen kijken

De grootste telescoop ter wereld: de E-ELT in vergelijking met de Big Ben in Londen © ESO

De top van een berg in Chili wordt weggeblazen, zodat daar de bouw van de grootste telescoop ter wereld kan beginnen, de Europese Extreem Grote Telescoop (E-ELT). Door de knal wordt de berg, de 3064 meter hoge Cerro Armazones, ongeveer 40 meter kleiner. Ongeveer een miljoen ton gesteente gaat aan gruzelementen.

Het complex verrijst in de Chileense woestijn, omdat de lucht daar gortdroog is en het vrijwel elke nacht onbewolkt is. Wetenschappers kunnen dus ongehinderd naar de sterrenhemel kijken. "De E-ELT wordt veel groter en sterker dan wat we nu hebben. De waarnemingen zijn misschien wel 100 of 1000 keer beter dan wat we nu hebben", zegt de Leidense hoogleraar Ignas Snellen.

Buitenaards leven

De telescoop kan onder meer helpen bij de zoektocht naar planeten buiten ons zonnestelsel waar misschien leven mogelijk is. Dat is de heilige graal in de sterrenkunde, maar het is ook zoeken naar een speld in een hooiberg. Alleen al in ons Melkwegstelsel staan waarschijnlijk 500 miljoen planeten op de goede afstand van hun ster, niet te dichtbij en niet te ver weg. Er zijn miljarden stelsels zoals de Melkweg.

"Als er leven op een andere planeet is, is dat heel ver weg. We kunnen het leven zelf niet zien. Maar we kunnen wel van een afstand bepalen wat voor gassen er in de atmosfeer zitten", aldus Snellen. "Als je van een grote afstand naar de Aarde kijkt, zie je hier zuurstof, omdat er leven is. Met de E-ELT kun je naar zuurstof op andere planeten zoeken."

Dat kan nu nog niet. De huidige telescopen kunnen alleen de grote planeten bekijken. Die zijn ongeveer zo groot als Jupiter en bestaan uit gas. Ze zijn te groot voor een rotsachtig oppervlak zoals de Aarde en zijn dus te groot voor leven. Snellen: "We hebben op zulke planeten al koolmonoxide, methaangas en waterdamp gemeten. Maar objecten als de Aarde zijn veel kleiner en dus veel moeilijker te zien."

Invloed op ons denken over de mensheid

"De mooiste uitkomst zou zijn dat we een planeet als de Aarde vinden, de gassen in de atmosfeer meten en de eerste aanwijzing van leven zien. Dat wordt een heel gedoe, daar zijn we nog tientallen jaren zoet mee. Maar als we buitenaards leven vinden, zal dat een enorme invloed hebben op hoe we als mensheid denken over onszelf", aldus Snellen.

De E-ELT is een project van de Europese Zuidelijke Sterrenwacht (ESO), een wetenschappelijk samenwerkingsverband van 15 landen, waaronder België. De sterrenkijker moet rond 2020 klaar zijn en kost ongeveer 1 miljard euro. (Belga/TE)

Onze partners