Asteroïdendag: hoe kunnen we onze Aarde beschermen tegen een catastrofale impact?

30/06/16 om 10:27 - Bijgewerkt om 10:33

De dreiging van een dodelijke asteroïde-inslag op de Aarde is reëel, zegt de organisatie die vandaag Wereld Asteroïdendag organiseert. Hoe kunnen we een toekomstige catastrofe vermijden?

Asteroïdendag: hoe kunnen we onze Aarde beschermen tegen een catastrofale impact?

© iStock

Voor het tweede jaar op rij wil de Internationale Asteroïdendag op 30 juni wereldwijd aandacht vragen voor het gevaar die asteroïden mogelijk vormen voor onze planeet. Waarom precies op 30 juni? Op die dag vieren we de verjaardag van de grootste asteroïde-impact in de recente geschiedenis van onze Aarde, namelijk de impact in Toengoeska in Siberië in 1908. Als gevolg van de ontploffing van een meteoriet zo'n 8 km boven het aardoppervlak braken tot in een omtrek van 30 tot 40 kilometer bomen aan de basis van de stam af. Gelukkig vond het fenomeen plaats in een nagenoeg onbewoond gebied. Was dat niet zo geweest, waren er wellicht duizenden of zelfs honderdduizenden slachtoffers geweest.

Maar de bekendste asteroïde-inslag is natuurlijk die van 66 miljoen jaar geleden die het einde van de dinosaurussen inluidde. De kans dat er opnieuw iets dergelijks gebeurt, is niet onbestaand. Nochtans zouden we Moeder Aarde perfect kunnen hoeden voor dit onheil. Een asteroïde-inslag is immers de enige natuurramp die de mens kan voorspellen en verhinderen. Alleen zijn wetenschappers het nog niet helemaal eens over een plan van aanpak.

Zo testen onderzoekers van het Lawrence Livermore National Laboratory (LLNL) in Californië hoe ze asteroïden kunnen afslaan of vernietigen met lasers van op de grond. Maar omdat elke asteroïde steeds uit verschillende elementen bestaat, zullen lasers niet altijd op alle exemplaren hetzelfde effect hebben. Over de kracht van een asteroïde is overigens ook weinig bekend.

Star Wars

Een team van de universiteit van Californië komt met een iets sensationeler idee op de proppen: een 'Dodelijke Ster' naar de ruimte sturen om ons te beschermen. Het gaat om hetzelfde principe als de lasertheorie, maar iets gekker. Een onbemand ruimteschip, genaamd 'De-Star' (Directed Energy System for Targeting of Asteroids and exploRation), wordt uitgerust met sterke lasers die de aankomende asteroïden kunnen laten verdampen. Het klinkt allemaal heel erg Star Wars en het blijft ook enigszins een sciencefictionverhaal. Voorlopig is de gebruikte laser enkel krachtig genoeg om een asteroïde met een diameter van 100 meter af te slaan. Daarvoor heeft het bovendien 30 jaar de tijd nodig. Daarnaast ontwikkelt het team momenteel ook een kleiner ruimtetuig dat met de asteroïde kan meevliegen en het van zijn baan laten afwijken.

De Tomsk universiteit in Rusland gelooft dan weer dat ons kernwapenarsenaal de sleutel is voor onze redding. Een team van wetenschappers heeft al uitgedokterd hoe een asteroïde met een diameter van 200 meter kan vernietigd worden door ze te bestoken met kernwapens. Om te vermijden dat radioactief afval op de Aarde neervalt, doet men dat het best wanneer de ruimtesteen zich op een baan weg van de Aarde bevindt.

Nucleaire ontploffingen in de ruimte zijn door internationale wetgeving verboden, maar in het geval van een dreiging voor de mensheid zal een uitzondering op de regel wellicht worden toegelaten.

Het meest aanneembare (en veiligste) idee komt evenwel van de NASA. De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie wil een ruimtetuig sturen naar een asteroïde die op de Aarde zou kunnen botsen. De missie OSIRIS-Rex wordt in september gelanceerd en zou de asteroïde Bennu in 2018 bereiken voor een rendez-vous. Hoewel het hoofddoel van de missie het verzamelen van stalen is voor een mogelijke toekomstige ontmijning, kan het ons ook informatie verschaffen over doe we asteroïden kunnen afslaan.

Asteroïden, meteoren, meteorieten

Asteroïden zijn overblijfselen van de vorming van ons zonnestelsel. Sommige, zoals meteoren, branden op wanneer ze de atmosfeer van de Aarde binnendringen en zijn dus ongevaarlijk. Als meteoren toch door de atmosfeer raken en op het aardoppervlak belanden, noemen we ze meteorieten.

Asteroïden worden vaak 'mini-planeten' genoemd omdat ze te klein zijn om als planeet door het heelal te gaan. Hun diameter varieert van 950 km tot minder dan een km. Ter vergelijking: onze maan heeft een diameter van 3.474 km. De bekendste asteroïden zijn Ceres (950 km), Pallas (544 km) en Vesta (580 km).

Zowel de Europese als de Amerikaanse Ruimtevaartorganisaties ESA en NASA speuren voortdurend naar asteroïden. Helaas zijn de mogelijkheden van onze aardse telescopen nog steeds te beperkt en blijven heel wat potentieel gevaarlijke ruimtestenen die zich in de nabijheid van de Aarde kunnen bevinden, onder de radar. Zo verwondden meteoren in 2013 meer dan 1.000 mensen in het Russische Chelyabinsk.

Volgens de website van Wereld Asteroïdendag zijn er meer dan 1 miljoen asteroïden die een impact kunnen hebben op de Aarde. Slechts zo'n één procent daarvan is nog maar in kaart gebracht. En we kunnen onszelf nu eenmaal niet beschermen tegen iets waarvan we niet weten dat het bestaat.

De NASA beweert dat we voorlopig op beide oren kunnen slapen. Volgens haar Near Earth-Object Program zullen we de komende 100 jaar geen bezoek krijgen van vernietigende asteroïden. Maar zoals het evenement in Chelyabinsk aantoont, zijn er altijd wel exemplaren die door de mazen van het net kunnen glippen.

Onze partners