Wie kan Donald Trump nog stoppen?

21/02/16 om 06:06 - Bijgewerkt om 06:58

Zakenman Donald Trump won met 10 procent voorsprong de Republikeinse voorverkiezing in South Carolina, voor Marco Rubio en Ted Cruz. Zowel Rubio als Cruz riepen zich uit tot winnaar, maar wie kan Trump nog tegenhouden op weg naar de nominatie?

Wie kan Donald Trump nog stoppen?

Trump groet supporters © REUTERS

Een uitgelaten Trump zette na zijn overwinning, die zo groot was dat de media ze al aankondigden toen er nog maar enkele duizenden stemmen geteld waren, meteen nieuwe doelstellingen: "Laten we gaan voor een grote overwinning in Nevada. Laten we een grote overwinning hebben op Super Tuesday". De Republikeinen houden dinsdag hun caucus in Nevada, en op dinsdag 1 maart wordt er in 12 staten gestemd. In Nevada voert Trump de peilingen met grote voorsprong aan. In de meeste van de Super Tuesday-staten heeft hij eveneens een voorsprong.

Trump zag tijdens zijn toespraak vooral de zon schijnen. Een presidentscampagne, zei hij, is éhard, gemeen, en mooi... als je wint".

Volgens een wet van de voorverkiezingen brengt winst ook een bonus: wie in de ene staat wint, stijgt in de peilingen voor de andere. In de geschiedenis van de Republikeinse partij heeft nog nooit iemand zowel in New Hampshire en South Carolina de voorverkiezingen gewonnen zonder dat de kandidaat uiteindelijk ook de nominatie won.

De vraag is of Trump na Super Tuesday nog iemand in de achteruitkijkspiegel ziet. Hij leeft op het scherp van de snee, dus er kan op elk moment iets verschrikkelijk fout gaan. Maar ook in de week voorafgaand aan de voorverkiezing in South Carolina deed hij vele dingen die als "fout" bestempeld werden, hij gaf kritiek op de oorlog in Irak, noemde ex-president Bush een leugenaar, zag het goede van Planned Parenthood, wauwelde over gezondheidszorg, vocht een robbertje uit met de paus etc. Het deerde hem niet bijzonder in deze voorverkiezing, wellicht integendeel.

Misschien zal de pers iets opduikelen dat hem wel deert. Misschien wordt hij het campagne voeren moe. Misschien neemt hij een standpunt in dat echt mensen afschrikt. Maar voorlopig ziet het er bijzonder goed uit voor Trump.

Winst over bijna de hele lijn

Volgens kiesanalyses won Trump in alle categorieën van kiezers behalve bij de hooggeschoolden, waar Rubio een lichte voorsprong had. Maar hij won bij evangelische kiezers, bij progressieve of gematigde kiezers, bij militairen, hij won in de steden en op het platteland. Hij won met grote voorsprong bij boze kiezers, hij won bij Republikeinen en onafhankelijken, hij won nog het meest bij Republikeinen die hun eigen partij maar niets vinden. Overigens: ruim 50 procent van de Republikeinen die hun stem uitbrachten, is boos op de eigen partij. En bij dat alles kwamen, wellicht onder invloed van Trump, recordaantallen kiezers opdagen (bij de andere partij, de Democraten, haalde men in Nevada minder kiezers dan 8 jaar geleden toen Obama campagne voerde, wat laat vermoeden dan Sanders minder mobiliseert dan Obama of Trump).

Analisten geven nog een kleine kanttekening over de hergroepering van de tegenstand. Trump haalde 'slechts' 32,5 procent van de stemmen in South Carolina. Jeb Bush stapte uit de race. Hij behaalde in South Carolina een schamele 7,8 procent, maar als zijn kiezers en zijn geldschieters hun krachten bundelen met bijvoorbeeld Marco Rubio zitten ze al niet meer zover achter bij Trump. Vraag is ook of de grootfinanciers van de partij, genre de Koch-broers en Sheldon Adelson, nu hun geld zullen bundelen ten voordele van bijvoorbeeld Rubio.

Trump wuifde in zijn toespraak die analisten al weg. "Wat zij niet begrijpen is dat als er kandidaten wegvallen, ik ook die stemmen zal binnenhalen".

Naast Trump blijven er aan Republikeinse kant nu nog 4 kandidaten over. Marco Rubio werd tweede, met 22,5 procent van de stemmen, Ted Cruz derde met 22,3 procent. Na Bush werd John Kasich vijfde met 7,6 procent, en Ben Carson eindigde met 7,2 procent.

Zowel Rubio als Cruz verklaarden zich tot overwinnaar. Rubio zei dat het nu tussen drie kandidaten ging, en dat hij in de strijd als overwinnaar zou overblijven. Hij stelde zich voor als de kandidaat van de diversiteit, en van de billijke kans op een beter bestaan. Bij Rubio, die in New Hampshire vijfde werd, was de vreugde begrijpelijk.

Maar de conservatieve Cruz, die met 65 procent evangelische kiezers op beter moet gehoopt had, die 11.000 vrijwilligers in de staat had ingezet, deed ook alsof hij onverwacht goed gescoord had. Hij zei dat hij de enige was die Trump kon verslaan. Een medewerker verklaarde later dat Cruz het beter zou hebben gedaan als er in de staat niet enkele minder conservatieve enclaves waren geweest.

Onze partners