VS: Republikeinen stemmen om Obama voor de rechter te slepen

31/07/14 om 03:10 - Bijgewerkt om 03:10

In het Amerikaanse parlement hebben de Republikeinen een plan goedgekeurd om president voor de rechter te brengen wegens machtsmisbruik. Democraten zien daar het begin van een afzettingspoging in.

VS: Republikeinen stemmen om Obama voor de rechter te slepen

Barack Obama © REUTERS

Formeel draait de rechtszaak om Obama's beslissing om een onderdeel van zijn nieuwe ziektewet (beter bekend als 'Obamacare') uit te stellen. Hij deed dat zonder het parlement te raadplegen. Volgens de Republikeinen overtrad hij daarmee zijn grondwettelijke bevoegdheden.

De eisende partij in de rechtszaak is de Republikeinse fractie in het Huis van Afgevaardigden, de Amerikaanse tegenhanger van onze Kamer van Volksvertegenwoordigers. Zij gebruikten hun meerderheid in dat halfrond om het plan met 225 tegen 201 stemmen goed te keuren. De Democratische fractie stemde massaal 'nee'. Slechts vijf Rpeublikeinen stemden tegen.

"Bent u bereid om eender welke president te laten kiezen welke wetten hij uitvoert en welke hij verandert?", zei de Republikeinse voorzitter van het Huis John Boehner vanop het spreeksgestoelte. "Bent u bereid om toe te laten dat iemand het bouwwerk van onze stichters uit elkaar rukken?"

'Politieke stunt'

Obama herhaalde tijdens een toespraak in Kansas zijn eigen argumenten tegen de rechtszaak. Hij betoogt dat de Republikeinen hem geen andere keuze laten dan zijn presidentiële bevoegdheden gebruiken om beleid te voeren, omdat ze systematisch al zijn wetgevende initiatieven blokkeren in het parlement. "Ze dagen me voor de rechter omdat ik mijn job doe", zei hij.

"Iedereen herkent dit als een politieke stunt", vervolgde Obama. "Maar het is erger dan dat. Iedere keer dat ze stemmen om dit soort dingen te doen, doen ze niets voor u."

Dat de rechtszaak niet alleen wettelijke, maar ook politieke implicaties heeft, staat vast. In november zijn er in de VS tussentijdse parlementsverkiezingen. De Republikeinen zeggen wel dat het hen alleen om de juridische argumenten te doen is, maar het minste wat je kan zeggen, is dat ze met deze rechtszaak hun eigen achterban aanvuren.

Obama is sowieso geen buitengewoon populaire president, maar bij Republikeinse supporters is hij ronduit gehaat. Met de rechtszaak kunnen de Republikeinen hun enthousiasme aanzwengelen voor de verkiezingen.

Impeachment

Vraag is of een rechtszaak wel voldoende is voor de meest radicale elementen in de Republikeinse partij. Een aantal Republikeinse mandatarissen, vooral van de ultraconservatieve Tea Party-strekking, hebben al laten horen dat ze te vinden zijn voor 'impeachment', de procedure die tot afzetting van de president leidt. Democraten vrezen dan ook dat de rechtszaak een aanloop kan worden voor een impeachmentprocedure in het Huis van Afgevaardigden.

Tegelijkertijd zien de Democraten zulke uitspraken als een potentiële stok om de Republikeinen mee te slaan tijdens de campagne. De laatste keer dat de Republikeinen een afzettingsprocedure inzetten tegen een Democratische president - dat was tegen Bill Cinton in de jaren negentig - kregen ze dat van de kiezer als een boemerang terug in hun gezicht.

De Democraten laten dan ook met luide stem horen dat impeachment een zo goed als gedane zaak is als de Republikeinen in november ook de meerderheid winnen in de Amerikaanse Senaat. Boehner, die er in de nineties al bij was, zegt ondertussen dat hij niet voor impeachment te vinden is, maar het zou niet de eerste keer zijn dat blijkt dat hij de rechtervleugel van zijn fractie niet in de hand heeft. De uitspraak in de rechtszaak die nu gaat beginnen, wordt pas over een jaar of twe verwacht, wanneer Obama geen president meer is.

Onze partners