VS: 'Heldhaftige agent die neergeschoten werd', had zijn dood zelf in scene gezet

05/11/15 om 03:33 - Bijgewerkt om 09:43

De dood van agent Charles J. Gliniewicz, gruwelijk neergeschoten tijdens een achtervolging, was de afgelopen zomer in de VS een van de elementen in het debat over politiegeweld versus geweld tegen politie. Uit onderzoek blijkt nu dat Gliniewicz de achtervolging had verzonnen, en zijn dood als moord ensceneerde om zijn financieel gesjoemel te verbergen.

VS: 'Heldhaftige agent die neergeschoten werd', had zijn dood zelf in scene gezet

Agent Charles Gliniewicz, op een Facebookfoto © /

Het gebeurde in Fox Lake, een stadje met 10.000 inwoners in de staat Illinois, goed een uur rijden van Chicago verwijderd. De 52-jarige Charles Joseph Gliniewicz, vader van vier kinderen, die plaatselijk bekend stond als G.I. Joe, stuurde op 1 september om 8 uur 's ochtends via de radio het bericht door dat hij te voet de achtervolging inzette op drie verdachten, twee wit en een zwart. Meer uitleg gaf hij niet. Vervolgens ging het radiocontact verloren. Korte tijd later werd het levenloze lichaam van de agent ontdekt, getroffen door twee schoten.

Er werd een klopjacht naar de drie verdachten georganiseerd, waarbij bosgebied werd uitgekamd. Het zoekgebied werd nog uitgebreid nadat een vrouw had getuigd dat ze de drie vluchtende verdachten zo'n 10 kilometer van de plaats van het misdrijf had zien rennen. De getuige, bleek achteraf, kletste uit haar nek, en ze werd zelf gevangen gezet wegens het hinderen van politiewerk.

Maar dat alles maakte dat lange dagen, over een grote radius, onder meer met helikopters, naar de drie verdachten werd gezocht. De operatie kostte, volgens een schatting van nieuwssite The Daily Beast, 300.000 dollar. Van de drie verdachten werd nooit een spoor ontdekt, wat men indertijd toeschreef aan het gebrek aan getuigen. Na het stopzetten van de zoekacties nam men van vele omwonenden DNA-stalen.

'Uitgekiende zelfdoding'

Goed twee maanden na de dood van G.I. Joe heeft het hoofd van de politie, George Filenko, de resultaten van het onderzoek bekendgemaakt.

Volgens hem was er nooit sprake van een achtervolging en ging het om een zorgvuldig uitgekiende zelfdoding, bedoeld om een aantal malversaties van Gliniewicz toe te dekken. De agent had geld gestolen van politiefondsen voor opleiding en hulp aan jongeren. Hij had dat geld gebruikt voor "persoonlijke aankopen", zoals reiskosten, lidmaatschap van een fitnessclub, betalingen aan pornosites, of afbetalingen aan zijn huis. In totaal, aldus Filenko, gaat het om diefstal "met vijf cijfers", dus minstens ten bedrage van 10.000 dollar (9.000 euro).

Op het moment van zijn wanhoopsactie was de politie een intern onderzoek gestart, niet naar het verdwijnende geld maar naar een dronken man die in de gevangenis van Fox Lake mishandeld werd. Gliniewicz, die volgens de huidige commissaris niets met die zaak van mishandeling te maken had, moet volgens enkele e-mails en tekstberichten die zijn teruggevonden, gedacht hebben dat hij op het punt stond ontmaskerd te worden. Door die ontmaskering zou zijn zorgvuldig opgepoetst imago - door The Daily Beast samengevat als "daadkrachtige agent, patriottische legerveteraan, spectaculaire vader, liefhebbende echtgenoot" - in de prullenmand zou belanden.

"Ze haat me", schreef hij over de vrouw die het onderzoek voerde naar wat er met de dronken man was gebeurd, "hoewel ik nooit meer dan drie zinnen met haar gewisseld heb". "Als je niet wilt dat ik in de gevangenis beland, stort dan geld op mijn rekening", sms-te hij aan een ander contact.

Hij sms-te ook met de toenmalige politiecommissaris, die vervangen werd wegens het wangedrag van zijn team tegenover de dronken gevangene. Er zijn, volgens de huidige commissaris, nog twee mensen onder verdenking in deze zaak.

Heldenstatus

Gliniewicz, die bij de opleiding van agenten was betrokken, wist hoe hij een misdaad kon ensceneren. Hij liet verwarring stichtende voorwerpen op zijn route achter, pepperspray hier, een wapenstok elders. Ook wist dat bij zelfdoding met een wapen doorgaans één kogel wordt gebruikt. Hij bracht zichzelf twee schoten toe, allebei van heel dichtbij afgevuurd. De ene kogel bleef in zijn kogelvrij vest steken. Voor het fatale schot hij hij zijn kogelvrije vest weggeduwd.

"Hier zijn geen winnaars", aldus commissaris Filenko tijdens zijn persconferentie, "Gliniewicz beging het ultieme verraad tegenover de burgers die hij diende en tegenover de ordemacht".

Wat precies zijn redenering was, valt niet meer te achterhalen, maar volgens de politiechef was de daad van de agent bedoeld om zijn imago hoog te houden, nog meer een held te lijken dan tevoren. En in eerste instantie lukte hem dat.

Iemand liet zijn beeltenis op zijn arm tatoeëren. De grootste sportclub van Chicago, de Chicago Bears, projecteerde tijdens de rust van een thuiswedstrijd een video over de agent. Zijn kinderen brachten op tv hulde aan hun model-vader. Er werden naar aanleiding van zijn dood manifestaties gehouden tegen geweld op agenten. Vertegenwoordigers van volgens sommigen 1.000 politiekorpsen woonden zijn begrafenis bij.

Gliniewicz werd ook genoemd in debatten rond politiegeweld. Enkele dagen voor zijn overlijden was er in Texas aan een benzinestation een agent doodgeschoten. Er kwam een debat op gang over de veiligheid van agenten. De stelling van sommige politici en politiemensen was dat men de levens van agenten in gevaar bracht door de politie in vraag te stellen, zoals gebeurde door organisaties als Black Lives Matter, ontstaan nadat een ongewapende zwarte jongeman in Ferguson door politiekogels werd gedood.

De krant USA Today publiceerde na het overlijden van G.I. Joe een opiniestuk van een voormalig onderdirecteur van de FBI, waarin het "onverantwoordelijk" en "gevaarlijk" gedrag van Black Lives Matter werd gehekeld. De organisatie zou met haar retoriek "criminelen" en "opportunisten" in de kaart spelen en een klimaat scheppen waarin het doden van agenten wordt vergoelijkt. USA Today en de gewezen onderdirecteur van de FBI waren verre van de enige die de dood van Gliniewicz aangrepen voor vragen over Black Lives Matter.

Naar nu blijkt had de dood van Gliniewicz helemaal niets te maken met welk maatschappelijk debat ook.

Wie met vragen zit over zelfmoord, kan terecht bij:

De Zelfmoordlijn

1813

www.zelfmoord1813.be

Tele-Onthaal tel 106

www.tele-onthaal.be

Lees meer over:

Onze partners