Ted Cruz zorgt voor vuurwerk, en gaat in de clinch met de zaal en met Donald Trump (video)

21/07/16 om 06:32 - Bijgewerkt om 06:36

Het emotioneel hoogtepunt van de derde dag van de Republikeinse Conventie was de toespraak van Ted Cruz, die in boegeroep eindigde nadat bleek dat hij Donald Trump niet zou ondersteunen. De zaal werd woedend, Cruz bleef ijzig kalm. Trump reageerde schouderophalend op de onenigheid in eigen partij.

Ted Cruz zorgt voor vuurwerk, en gaat in de clinch met de zaal en met Donald Trump (video)

Senator Ted Cruz © REUTERS

Ted Cruz toonde waarom hij als student debat- en voordrachtprijzen won. Zijn speech was zonder meer de meest beklijvende van deze Conventie tot dusver.

Hij feliciteerde Donald Trump met zijn nominatie, en ging dan over op het 9-jarig dochtertje van een agent die enkele weken geleden in Dallas werd neergeschoten, tijdens een schietpartij waarbij in totaal 5 politiemensen het leven lieten.

Het bracht hem bij het thema van de vrijheid. Die agent was gestorven terwijl hij een betoging van Black Lives Matter beschermde - waarbij hij manifestanten, die hem misschien haatten, met zijn leven verdedigde.

'I want to be free'

"Amerika is meer dan gewoon een hoeveelheid land tussen twee oceanen. Amerika is een idee, een eenvoudige maar krachtige gedachte: vrijheid doet ertoe. In veel van de menselijke geschiedenis was overheidsmacht een onvermijdelijke constante in het leven - de regering bepaalt, en de mensen gehoorzamen. Maar niet hier. We hebben geen koning of koningin. Geen dictator. Wij, het volk, beperken de regering. Ons land is uitzonderlijk omdat het gebouwd is op de vijf machtigste woorden uit de Engelse taal: I want to be free".

"Nooit is die boodschap meer nodig geweest dan vandaag".

Hij verwees ook naar het feit dat de Republikeinse partij "opgericht was" om slavernij af te schaffen, en dat de eerste Republikeinse president, Abraham Lincoln, dat inderdaad had gedaan. Hij pleitte tussendoor, en toen nog onder applaus, voor de muur die Trump wil bouwen aan de grens met Mexico - als een middel om vrijheid te beschermen. Bij die muur verwees hij niet bij naam naar Trump.

'Stem volgens je geweten'

Na een heel lange omweg kwam hij bij zijn stemadvies uit.

"We verdienen leiders die principieel zijn. Die ons verbinden achter gedeelde waarden. Die kwaadheid opzijzetten voor liefde. Dat is het niveau dat we moeten verwachten, van iedereen trouwens."

"Aan degenen die luisteren: blijf alsjeblieft niet thuis in november (bij de verkiezingen). Als je van je land houdt, en als je zoveel van je kinderen houdt als ik weet dat je doet, spreek en stem dan volgens je geweten. Stem op de verschillende niveaus voor kandidaten van wie je in vertrouwen aanneemt dat ze onze vrijheid zullen verdedigen en trouw zullen zijn aan de Grondwet".

Op dat moment ging er een schokgolf door de zaal, die niet goed wist wat te verwachten, maar die, onder meer via gewezen speaker Newt Gingrich had vernomen dat er een grote verrassing stond te wachten. Die verrassing werd door sommigen geïnterpreteerd als een steunbetuiging van Cruz.

Volgens Jonathan Freedland van The Guardian, die tijdens de toespraak tussen de delegates zat, riep men "houd je belofte" (een verwijzing naar de "pledge" die alle Republikeinse presidentskandidaten in augustus 2015 hadden ondertekend en waarbij ze beloofden de genomineerde te ondersteunen), of "ondersteun Trump". Delegates gaven volgens hem aan dat ze Cruz nooit nog zouden vertrouwen, en dat hij Texas te schande maakte. Anderen hadden het over "een ontgoocheling".

Donald Trump kwam net op het moment dat Cruz zijn niet-stemadvies gaf de zaal in, wat volgens de Washington Post de afwijzende reactie van die zaal nog deed aanzwellen. Vooral de delegates van New York gaven van katoen.

Cruz keek minzaam toe terwijl het boegeroep zijn verdere uitspraken onverstaanbaar maakte.

Rancune? Ambitie?

Waarom hij het vertikte Trump te ondersteunen? Er zijn twee verklaringen, die wellicht allebei gelden.

Trump heeft het tijdens de voorverkiezingen wel heel bont gemaakt. Hij suggereerde dat de vader van Cruz betrokken was bij de moord op president Kennedy. Hij spotte met het uiterlijk van echtgenote Heidi Cruz. Hij had het over 'Lyin Ted'. Cruz kon dat alles moeilijk vergeten en vergeven, had hij eerder aangegeven.

En daarnaast is er de ambitie van Cruz, die hoopt over vier jaar de genomineerde te worden. Hij heeft een heel ander idee over politiek dan Trump. De omarming van Trump zou hem over vier jaar duur te staan kunnen komen.

Wat er ook van zij: de volkswoede was dusdanig dan Heidi Cruz, volgens CNN, geëvacueerd werd door de veiligheidsdiensten. Ze werd door iemand nageschreeuwd: "Goldman Sachs". Dat is de naam van de Wall Street bank waar ze vicedirecteur is. Het is ook de bank die Hillary Clinton 675.000 dollar uitbetaalde voor drie toespraken.

Newt Gingrich, die kort na Cruz het woord kreeg, probeerde de toespraak van Cruz nog een alternatieve draai te geven. Ze was verkeerd begrepen, zei hij. Cruz had gepleit voor een gewetenskeuze ten voordele van iemand die trouw zou zijn aan de Grondwet. De enige die trouw zou zijn aan de grondwet was het duo Trump-Pence...

De zaal wist wel beter.

Na afloop van de sessie tweette Donald Trump luchthartig over de onenigheid tijdens zijn Conventie. "Wauw. Ted Cruz werd van het podium gehoond. Hield zich niet aan de belofte. Ik zag zijn toespraak twee uur van tevoren maar liet hem toch spreken. Maak niet veel uit!'.

Onze partners