Reacties na overlijden van Castro: van 'goede kameraad' tot 'brutale dictator'

26/11/16 om 08:36 - Bijgewerkt om 17:23

De eerste reacties op het overlijden van Fidel Castro lopen binnen. 'Vooral in Cuba zelf is zijn erfenis groot.'

Reacties na overlijden van Castro: van 'goede kameraad' tot 'brutale dictator'

© Reuters

'De geschiedenis zal beslissen over de enorme impact van Fidel Castro, de vader van de Cubaanse revolutie, zegt Amerikaans president Barack Obama op het overlijden van de voormalige Cubaanse president. Obama haalde de laatste jaren de banden aan met de huidige president van Cuba, Fidels broer Raúl. 'Zijn regering heeft hard gewerkt om de bladzijde om te draaien van meer dan een halve eeuw tweedracht en diepe politieke meningsverschillen', klinkt het nog.

Obama's opvolger Donald Trump hield het op Twitter eenvoudiger. 'Fidel Castro is dead!' was de letterlijke tekst van zijn berichtje.

Later volgde een langere, scherpe reactie. Trump noemde Castro 'een brutale dictator die zijn eigen volk onderdrukte, die een erfenis nalaat van vuurpelotons, diefstal, lijden en armoede'. Anderzijds wil Trump, eens hij zijn intrek in het Witte Huis heeft genomen, 'alles' doen om bij te dragen tot de 'vrijheid' van het Cubaanse volk. Of hij zich als president aan de door de Castro's en Barack Obama bereikte Amerikaans-Cubaanse dooi gaat houden, liet Trump in zijn communiqué niet blijken.

Over de tientallen moordpogingen van de CIA op Castro, de mislukte invasie van de Varkensbaai, het wederrechtelijk gebruik van Guantanamo en de Amerikaanse steun aan Cubaanse terreurgroepen en terroristen als Posado Cariles repte Trump evenmin. Overigens vindt Trump het bewind op Cuba nog steeds 'totalitair'. Hij had voorts woorden van lof voor de Cubaanse migrantengemeenschap in de VS, die hem heeft gesteund bij de presidentsverkiezingen.

De Franse president François Hollande laat optekenen dat Castro 'de Cubaanse revolutie incarneerde, in al zijn hoop en desillusies. 'Hij was een speler in de Koude Oorlog en vertegenwoordigde voor Cuba de fierheid van het verzet tegen de externe dominantie.'

Mikhail Gorbatsjov, ex-president van de voormalige Sovjet-Unie zegt dat 'Fidel verzette zich en verterkte zijn land tijdens de Amerikaanse blokkade, toen er een monumentale druk op hem. Hij was in staat (...) om zijn land te leiden op het pad van onafhankelijke ontwikkeling.'

De huidige Russische president, Vladimir Poetin, eert in een boodschap aan broer en huidig president Raul de overleden Fidel Castro. 'Deze staatsman op rust wordt terecht beschouwd als het symbool van een tijdperk uit de moderne wereldgeschiedenis.' Hij voegt eraan toe dat Fidel Castro 'een oprechte en betrouwbare vriend van Rusland' was.

Voor de Nederlandse premier Mark Rutte was Fidel Castro een van de markantste gezichten van de twintigste eeuw. 'Fidel Castro schreef wereldgeschiedenis. Hij omspant in persoon een periode van de Cubacrisis tot de historische handdruk tussen zijn broer en president Obama.' Maar Rutte is ook kritisch: 'Onder zijn bewind vonden ook ernstige mensenrechtenschendingen plaats.'

De Spaanse premier Mariano Rajoy zegt dat Castro een 'grote historische betekenis' had. Hij onderlijnt ook zijn 'grote invloed' op de regio. De Indiase premier Narendra Modi bestempelt Castro via Twitter als 'een van de meest iconische persoonlijkheden van de twintigste eeuw'. 'India rouwt om het verlies van een goede vriend.'

Volgens de Chinese president Xi Jingpin zal Castro 'eeuwig leven'. 'Het Chinese volk heeft een goede en oprechte kameraad verloren', aldus de president en secretaris-generaal van de Chinese communistische partij.

Ook voor Jean-Claude Juncker, voorzitter van de Europese Commissie, belichaamde Juncker de Cubaanse revolutie. De wereld heeft een man verloren die voor velen een held was, zijn invloed reikte ver en hij was een van de revolutionaire gezichten van de 20e eeuw. 'Zijn erfenis zal door de geschiedenis beoordeeld worden.'

De Venezolaanse president Nicolas Maduro, ideologiegenoot van Castro heeft via Twitter opgeroepen om 'de erfenis voort te zetten' van de overleden Fidel Castro.

Maduro wees ook op de innige band tussen Venezuela en Cuba. 'Aan alle revolutionairen van de wereld, we moeten zijn erfenis voortzetten, zijn banier van onafhankelijkheid, socialisme en humaan thuisland', schreef Maduro op Twitter. Hij nam ook reeds contact op met Raúl Castro, de broer van en de huidige president, om 'solidariteit en liefde over te maken aan het Cubaanse volk'.

Met de Boliviaanse president Evo Morales nog een ideologische gelijkgezinde. Hij roemde 'een reus van de geschiedenis' die 'de waardigheid van de wereldvolkeren verdedigde'.

Alexis Tsipras, de Griekse premier van het radicaallinkse Syriza, zei via Twitter 'vaarwel commandant - tot de eeuwige overwinning van het volk'.

Een opvallende reactie kwam er van voetballegende Maradona. 'Dit is een vreselijke dag', zei Pluisje, voor wie Castro 'de grootste' en 'als een tweede vader' was.

Michel pleit voor opheffing embargo

De Belgische premier Charles Michel zegt dat met het overlijden van Casto 'een bladzijde uit de wereldgeschiedenis wordt omgedraaid. Een definitief einde aan de Koude Oorlog die volkeren zo heeft verdeeld de vorig eeuw.' Michel roept op om het politieke parcours van de communist naar waarde te schatten, 'zodat toekomstige generaties niet zouden kiezen voor een beleid van terugtrekking met zware gevolgen voor de inwoners'.

De premier wijst er ook op dat Fidel Castro een halve eeuw met bijna absolute macht over zijn land regeerde. Verder heeft hij het vooral over Raúl Castro, die zijn broer Fidel opvolgde als president en onder wie de relaties met de Verenigde Staten fors werden verbeterd. 'Ik onthou vooral de openingen die door de presidenten Barack Obama en Raúl Castro werden gecreëerd. Te beginnen in 2014 met de aankondiging van een verzoening na 55 jaar van confrontaties. En dan in maart 2016, toen Obama Cuba bezocht. Die gebeurtenissen kunnen alleen maar positieve gevolgen hebben voor de Cubaanse bevolking, hoewel we nog moeten pleiten voor de volledige opheffing van het economische embargo op het eiland', aldus de premier.

Minister van Buitenlandse Zaken Didier Reynders sluit zich aan bij zijn partijgenoot en zegt op Twitter dat met de dood van Fidel Castro 'een bladzijde van de geschiedenis wordt omgedraaid'. Reynders drukt nog zijn deelneming uit aan Raul, de broer van Fidel Castro en de huidige president van Cuba, en alle naasten van de overledene.

Volgens John Crombez heeft Castro de afgelopen jaren een grote invloed gehad op de wereldpolitiek. 'Castro was een apart figuur, die een halve eeuw lang zijn land heeft geleid op een speciale wijze. Cuba is een klein land, maar stond zo constant in de aandacht', vertelt hij aan Knack.be.

De sp.a-voorzitter meent dat er geen band is tussen het communisme van Castro en het socialisme in Europa. 'Er is het open sociaal systeem in Cuba, maar de vrijheid was er niet voor iedereen. Het communisme in dat land was van een vreemdsoortige ambiguïteit.'

Vandaag is de invloed van Castro's beleid een pak groter in Cuba dan in de rest van de wereld. 'De verhoudingen tussen Cuba en de rest van de wereld beginnen zich te normaliseren. Obama heeft het land bezocht, Trudeau (Justin, premier van Canada, nvdr) ook.'

'Castro, ook al was hij geen staatshoofd meer, speelde nog wel degelijk een leidende rol in Cuba. Daar zal nu waarschijnlijk wel iets gaan bewegen.'

(BELGA/JVL)

Onze partners