Onthullingen geheime diensten: 'Obama bedreigde Abbas'

24/02/15 om 21:30 - Bijgewerkt om 21:30

De CIA probeerde wanhopig contact te leggen met Hamas, Israël trachtte via Zuid-Afrika een VN-onderzoek naar oorlogsmisdaden in Gaza tegen te houden en Amerikaans president Barack Obama bedreigde zijn Palestijnse collega Mahmoud Abbas om te verhinderen dat die de erkenning van de Palestijnse staat nog zou nastreven.

Onthullingen geheime diensten: 'Obama bedreigde Abbas'

© Reuters

Via de 'Spy Cables' brengen nieuwsmedia Al Jazeera en The Guardian aan de hand van gelekte documenten interne informatie van geheime diensten wereldwijd aan het licht. Zo kwam informatie vrij over hoe de CIA contact zocht met Hamas, hoe Israël een VN-onderzoek naar oorlogsmisdaden trachtte te stoppen en hoe de Amerikaanse president Barack Obama zijn Palestijnse collega Mahmoud Abbas bedreigd zou hebben om te verhinderen dat die laatste de erkenning van de Palestijnse staat zou nastreven.

Contact met Hamas

In de documentaire 'Spy Cables' wordt onthuld hoe de Amerikaanse inlichtingendienst CIA contact zocht met de militanten van Hamas die actief zijn in Gaza. Het gaat om een ontmoeting in het bezette Oost-Jeruzalem tussen een CIA-medewerker en een agent van de Zuid-Afrikaanse geheime dienst in de zomer van 2012. Dat bericht Al Jazeera.

Het gesprek zou begonnen zijn met een gesprekje over een safaritocht in Kenia door de CIA-agent. Kort daarna blijkt de Amerikaanse agent duidelijk te maken dat zijn overheid contact wil leggen met Hamas. Een beweging die door de Verenigde Staten als terroristisch wordt bestempeld. Officieel beweert de VS bovendien geen contact met de groep te hebben.

De Zuid-Afrikaan gaf het Amerikaanse verzoek door aan het staatsveiligheidsagentschap (SSA) op 29 juni 2012 en bestempelde het daarbij als 'wanhopig'. De spion raadde aan het Amerikaanse agentschap te helpen, omdat 'de SSA voordeel kon halen uit de interactie' waarbij ze de 'prioriteiten en vereisten van de CIA' konden vaststellen.

Het Goldstone-rapport

Een document uit 2009 legt het contact bloot tussen de toenmalige Israëlische Mossad-leider Meir Dagan en zijn Zuid-Afrikaanse tegenhanger. Daaruit blijkt dat Dagan het land wilde overtuigen te stemmen tegen de erkenning van een onderzoek van de Verenigde Naties naar mogelijke oorlogsmisdaden in Gaza.

Het ging over vermoedelijke oorlogsmisdaden tijdens de Operatie Gegoten Lood waarbij meer dan 1.300 Palestijnse dodelijke slachtoffers vielen, aldus Al Jazeera. De VN zou zowel de acties van Hamas als het Israëlische leger onderzoeken. Maar het onderzoek werd voorgezeten door een Zuid-Afrikaanse rechter: Richard Goldstone.

Aanvankelijke stelde die, dat Israël bewust burgers had geviseerd tijdens het 22 dagen durende conflict. Later trok Goldstone die verklaring echter terug. Uit de onthullingen van Al Jazeera en The Guardian blijkt dat Dagan het hoofd van de Zuid-Afrikaanse inlichtingendienst rechtstreeks op zijn mobiele telefoon contacteerde. Daarbij zou Dagan 'enkele punten' hebben 'benadrukt' die de Zuid-Afrikaanse stem over het rapport van Goldstone in de VN kon beïnvloeden.

Bovendien zou Dagan gesteld hebben dat zijn inspanningen de steun wegdroegen van de president van de Palestijnse Autoriteit, Mahmoud Abbas. Die zou het rapport willen verhinderen uit vrees dat het in het voordeel van Hamas zou spelen: zijn belangrijkste politieke rivaal. Dat schrijft Al Jazeera.

Obama bedreigt Abbas

Tot slot duikt ook de naam van Amerikaans president Barack Obama op in de 'Spy Cables' van The Guardian en Al Jazeera. In dezelfde periode waarin de VS contact probeerde te leggen met Hamas, zou de president druk hebben uitgeoefend op de president van de Palestijnse Autoriteit, Abbas.

In november 2011 stemde het cultureel agentschap van de VN, UNESCO, voor het lidmaatschap van de Palestijnen. Het volgende jaar dreef de PLO zijn missie op om door de VN erkend te worden als waarnemend niet-lid. Die campagne stuitte op verzet van de VS en Israël.

Zuid-Afrika steunde de poging van de Palestijnen om als staat erkend te worden. Maar een document van 29 oktober 2012 suggereerde volgens de nieuwssite dat 'Zuid-Afrika zou moeten helpen bij het lobbyen bij onbesliste stemmen' in verband met het verzoek tot staatserkenning van de Palestijnen.

Nu onthullen de 'Spy Cables' een geheim contact van 22 november 2012 tussen een Zuid-Afrikaanse agent en Palestijnse leiders. Daarin krijgt Zuid-Afrika te horen dat Obama met Abbas gebeld had en die 'bedreigd' had om hem te overtuigen niet door te gaan met het verzoek tot staatserkenning. De Zuid-Afrikaanse agent rapporteert echter, dat de Palestijnse leiders onaangedaan waren door het nieuws en 'onvermurwbaar zouden doorgaan' ondanks het telefoontje van de Amerikaanse president.

Bij de stemming door de Algemene Vergadering op 29 november 2012 keurden 138 lidstaten de toetreding van de Palestijnen goed, 41 anderen onthielden zich en slechts negen staten - inclusief de VS en Israël - stemden tegen.

Onze partners