Oekraïne, Syrië en NSA overschaduwen veiligheidsconferentie München

01/02/14 om 16:03 - Bijgewerkt om 16:03

De opstanden in Oekraïne, de burgeroorlog in Syrië en de NSA-affaire: de veiligheidsconferentie in München heeft veel weg van een geopolitiek mijnenveld. Het Westen de Rusland vinden moeilijk aansluiting.

Oekraïne, Syrië en NSA overschaduwen veiligheidsconferentie München

Lakhdar Brahimi (L), John Kerry (C) en Sergej Lavrov (R) © REUTERS

De relaties tussen Rusland en het Westen blijven verstoord. Ook op de veiligheidsconferentie in München bleek dat beide zijden een volledig andere kijk op belangrijke kwesties van de veiligheidspolitiek hebben, zoals de machtsstrijd in Oekraïne, de burgeroorlog in Syrië, ontwapening en mensenrechten.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, John Kerry, en zijn Russische ambtgenoot Sergej Lavrov toonden zich in principe bereid tot samenwerking. Maar beiden maakten duidelijk dat er amper hoop is op een spoedige verbetering in de betrekkingen.

Kerry verzekerde de oppositie in Oekraïne van de solidariteit van de westerse wereld. De mensen in Oekraïne hebben het recht zelf hun toekomst te bepalen, zei de Amerikaanse minister. 'De Verenigde Staten en de Europese Unie staan aan de zijde van het Oekraïense volk in deze strijd.'

Lavrov bestreed dat het om de vrije keuze van Oekraïne ging. In werkelijkheid besliste de NAVO al in 2007 dat Oekraïne ooit lid van het bondgenootschap zou worden. 'Hier wordt een keuze opgedrongen. En Rusland heeft daar niets mee te maken.'

De secretaris-generaal van de NAVO, de DeenAnders Fogh Rasmussen, zei dat Rusland een staat het recht ontzegt zelf over zijn bondgenootschappen te beslissen. 'Oekraïne moet in vrijheid de Europese weg kunnen inslaan, zonder buitenlandse druk.'

De vroegere bokskampioen Vitali Klitsjko, een van de Oekraïense oppositieleiders, is ook in München. Hij wil een meeting in de binnenstad toespreken. 'Het volstaat niet gesprekken te voeren en solidariteit te tonen. Dat is niet genoeg', zei Klitsjko op de Duitse radio. Klitjsko had ook een ontmoeting met Europees raadsvoorzitter Herman Van Rompuy. Die laatste benadrukte dat de EU inzake Oekraïne een sterk engagement aangaat.

Een aanbod van de Verenigde Naties om te bemiddelen, werd in München voorlopig afgewezen door Arseni Jazenjuk, ex-minister van Buitenlandse Zaken en ook een leider van de Oekraïense oppositie.

Lavrov verweet de NAVO dat de alliantie zijn land bedreigt. 'Aan de oostelijke grens wordt de militaire infrastructuur (van de NAVO) uitgebouwd', zei de Russische minister.

Burgeroorlog Syrië blijft twistappel

Ook de burgeroorlog in Syrië was een belangrijk thema in München. De Verenigde Naties schetsten een dramatisch beeld. VN-bemiddelaar Lakhdar Brahimi sprak van steden die vernield waren zoals Berlijn aan het einde van de Tweede Wereldoorlog.

VN-vluchtelingencommissaris Antonio Guterres had het over 'de ergste humanitaire crisis sinds de volkerenmoord in Rwanda'.

VN-secretaris-generaal Ban Ki Moon riep de oppositie en de regering van Syrië op de onderhandelingen in Genève zoals gepland voort te zetten op 10 februari. Hij zei dat hij er bij Kerry en Lavrov op aangedrongen had hun invloed te laten gelden.

NSA-affaire zindert na

Na de NSA-affaire (waarbij enerzijds klokkenluider Edward Snowdenvoor de VS bezwarend materiaal lekte en nadien asiel kreeg van Vladimir Poetinen anderzijds uit die documenten bleek dat de VS ook haar Europese bondgenoten en diens leiders op grote schaal afluisterde) pleitte Kerry ervoor de trans-Atlantische betrekkingen nieuw leven in te blazen. De VS en en Europa staan het sterkst wanneer ze met één stem spreken, zei de Amerikaanse minister in zijn toespraak.

Staatshoofden, regeringsleiders, topmilitairen, wetenschappers en managers zijn voor de 50ste keer bijeen in München. De conferentie eindigt zondag. (Belga/SD)

Onze partners