Obama: 'Ik had Guantanamo Bay op mijn eerste dag moeten sluiten'

19/03/15 om 01:42 - Bijgewerkt om 03:51

Als hij er opnieuw aan kon beginnen, dan zou president Obama de gevangenis van Guantanamo Bay op "de eerste dag" van zijn eerste ambtstermijn sluiten. Dat zei hij na een toespraak in Cleveland. Tijdens diezelfde bijeenkomst schetste hij de voordelen van stemplicht.

Obama: 'Ik had Guantanamo Bay op mijn eerste dag moeten sluiten'

Obama, tijdens zijn optreden in Cleveland © REUTERS

"Ik denk dat ik Guantanamo op de eerste dag gesloten zou hebben", aldus Barack Obama tijdens de vragensessie na een toespraak die over economie en de positie van de middenklasse handelde. Een student had hem gevraagd of hij de kwestie anders zou aanpakken mocht hij kunnen herbeginnen.

De sluiting van de militaire gevangenis, waar terrorismeverdachten worden vastgehouden, was een verkiezingsbelofte in 2008, en in zijn recentste State of the Union heeft Obama die intentieverklaring nog eens herhaald.

Waarom heeft hij het destijds niet gedaan?

Zijn tegenkandidaat in 2008, John McCain, had zich ook voor sluiting uitgesproken, en "ik dacht dat de consensus groot genoeg was" om met de twee partijen een regeling voor de sluiting af te spreken. "Maar dat werd politiek lastig, en mensen kregen schrik door de retoriek eromheen. Eens dat begon, werd het de weg van de minste weerstand om de gevangenis open te houden, ook al is zo'n gevangenis niet wie we zijn als land, en ook al wordt dit over de hele wereld gebruikt door terroristen om jihadisten te recruteren." Nu de gevangenis niet is gesloten "moeten we er jaar na jaar stukken van weghalen, maar ik denk dat we het in de eerste weken (na zijn aantreden, red.) sneller hadden kunnen doen".

De president gaf niet aan hoe de sluiting destijds snel had gekund.

Martelingen

De gevangenis, die in 2002, kort na de aanslagen van 11 september, werd geopend op de zeebasis die de VS in Cuba hebben, werd gebruikt om gevangenen onwettig (niet gebonden aan het Amerikaans recht omdat de basis in het buitenland ligt) vast te houden.

De gevangenis werd vaak en internationaal veroordeeld, onder meer wegens martelpraktijken en omdat gevangenen langdurig worden vastgehouden zonder dat ze in beschuldiging worden gesteld.

De voorbije maanden heeft de regering Obama het aantal transfers van gevangenen naar derde landen wel versneld, overigens onder kritiek van Republikeinen die vrezen dat de vrijgelaten gedetineerden wraak zullen willen nemen.

Maar of een volledige sluiting er de komende jaren inzit blijft onduidelijk, al zei uittredend minister van Justitie Eric Holder onlangs dat zo'n sluiting voor het einde van Obama's presidentschap "een realistische mogelijkheid" was.

Volgens nieuwssite The Huffington Post waren er in januari nog 122 gevangenen over, van in totaal 779 die er ooit zijn vastgehouden.

Een deel daarvan is volgens de site, in de inschatting van specialisten die door de president werden geraadpleegd, "te gevaarlijk om naar elders over te brengen terwijl het niet mogelijk is ze voor een rechtbank te brengen".

In 2010 werd het aantal van dergelijke gevangenen volgens The Huffington Post op 46 geraamd.

Stemplicht

Tijdens dezelfde bijeenkomst raakte hij een thema aan dat zelden ter sprake komt in de VS en dat hijzelf volgens het persagentschap Bloomberg nog nooit in het openbaar heeft besproken: stemplicht. Stemplicht, zei hij, "kan op korte termijn de betere strategie zijn" om de invloed van geld op de politiek te verminderen. "Dat zou heelwat veranderen. Dat zou een tegengewicht vormen voor geld. Als iedereen zou stemmen, verandert dat de politieke landkaart. Mensen die niet gaan stemmen zijn eerder jong, hebben een lager inkomen, en zitten eerder bij recente migranten en minderheden. Dat zijn de mensen die proberen overeind te blijven en op te klimmen richting middenklasse. Ze werken hard. Er is een reden waarom men hen wil weghouden van de stembus. We zouden er juist naar moeten streven dat ze wel gaan kiezen".

Lees meer over:

Onze partners