Noodwet kan studenten in Québec niet kalmeren

23/05/12 om 11:59 - Bijgewerkt om 11:59

Het studentenprotest in Canada is na 100 dagen uitgebreid tot een strijd voor vrije meningsuiting en het recht om te betogen.

Noodwet kan studenten in Québec niet kalmeren

© AFP

Al sinds februari protesteren studenten in Québec tegen de verhoging van het inschrijvingsgeld in het hoger onderwijs. Om de protesten onder controle te krijgen keurde het Québecse provinciebestuur onlangs een noodwet goed die betogen zo goed als onmogelijk maakt. Dat werkte als een rode lap op een stier en ondertussen kregen de studenten de steun van vakbonden en juristen.

Studeren wordt duurder
Begin februari besliste het Québecse provinciebestuur om het inschrijvingsgeld voor het hoger onderwijs te verhogen. Tegen 2017 zal studeren ongeveer 1625 dollar per jaar duurder worden. Die verhoging van ongeveer 75 procent brengt het inschrijvingsgeld in 2017 gemiddeld op 4145 dollar, of 3190 euro.

De provincie vond die verhoging nodig, omdat het collegegeld in Québec een van de laagste is in heel Canada. "Zelfs na de verhoging zal studeren in Québec nog altijd goedkoper zijn dan in de rest van Canada of in Noord-Amerika", rechtvaardigde het bestuur zijn beslissing. Angus Johnston, Amerikaans historicus en advocaat, waarschuwt op zijn blog voor de vicieuze cirkel van de beslissing. "Als je het collegegeld telkens moet verhogen wanneer je onder een gemiddelde zit, dan rechtvaardigt de ene verhoging op de duur de andere", zegt hij.

Hevig protest
Meteen na de beslissing kwamen studenten uit Québec op straat. Tegen eind februari hadden de organisatoren van de protesten het al over meer dan 50 000 deelnemers. In maart berichtten de Canadese media over meer dan 100 000 studenten die weigerden hun lessen bij te wonen. "Als de provincie niet met ons wil overleggen, zullen we blijven staken", zei een van de studenten. "De universiteiten zullen het semester moeten verlengen en dat zou wel eens een kostelijke zaak kunnen worden", ging hij verder.

Volgens de Canadese openbare omroep vertegenwoordigt de protesterende groep studenten slechts een klein deel van de hele studentenpopulatie. De meeste studenten zouden wel akkoord gaan met de verhoging van het collegegeld.

Noodwet
Vorige week keurde het provinciebestuur een noodwet goed die de protesten onder controle moet krijgen. Door de wet wordt betogen nagenoeg illegaal. Personen die universiteiten bezetten, riskeren boetes tussen 1000 en 5000 dollar. Indien een vereniging wil betogen, moet ze acht uur op voorhand een veiligheidsdossier indienen ter goedkeuring. Ten slotte wordt het academiejaar in de getroffen universiteiten vroegtijdig stopgezet.

De wet had echter het omgekeerde effect. De betogers reageerden woedend en slechts enkele uren na de goedkeuring braken er rellen uit in Montréal. "In plaats van het gesprek met ons aan te gaan, trekken ze de stekker uit onze vrijheid", stelde een student.

De overheid vindt de reacties overdreven. "Er zijn genoeg voorbeelden van steden die veel strenger zijn. Bijvoorbeeld in Los Angeles moeten betogers tachtig dagen op voorhand een aanvraag doen", zei minister van Openbare Orde, Robert Dutil, aan de Canadese televisie.

Breder draagvlak
Ook de vakbonden en juristen reageerden kwaad op de noodwet. Louis Masson, de voorzitter van de balie van Québec, zegt dat de wet een schending is van de vrije meningsuiting en het recht om te betogen. "Deze noodwet gaat inderdaad heel erg ver", trad oud-rechter John Gomery hem bij op het CBC News.

De vakbonden stellen ondertussen fondsen ter beschikking aan de studentenverenigingen die de protesten organiseren. Ze willen de studenten ook helpen om de noodwet aan te vechten in de rechtbank. Bovendien roepen ze studenten uit andere steden op om mee te betogen tegen de verhoging van het collegegeld. "Het lage inschrijvingsgeld in de Québecse universiteiten zou een voorbeeld moeten zijn voor Canada, niet omgekeerd", vindt Sid Ryan, voorzitter van de Ontario Federation of Labour.

Hoger doel

Na 100 dagen is het studentenprotest uitgegroeid tot een strijd voor toegankelijk onderwijs, vrije meningsuiting en het recht om te betogen. Het einde lijkt nog niet in zicht. De betogers vierden de 100 dagen alvast met nieuwe protesten. Tegen de avond groeiden die opnieuw uit tot rellen. "Deze betoging van opnieuw tienduizenden mensen is een duidelijk signaal van burgerlijke ongehoorzaamheid", zei studentenleider Gabriel Nadeau-Dubois aan Associated Press. (GM)

Lees meer over:

Onze partners