Nigeria ebola-vrij: 8 manieren waarop het land de ziekte bestreed

20/10/14 om 10:21 - Bijgewerkt om 10:28

Nigeria is officieel ebola-vrij verklaard. Dat heeft het land samen met de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) gemeld. Het is 42 dagen geleden dat er een nieuw geval werd vastgesteld. Een mijlpaal in de strijd tegen de ziekte, die in de West-Afrikaanse buurlanden nog stevig doorgaat.

Nigeria ebola-vrij: 8 manieren waarop het land de ziekte bestreed

© Reuters

Nigeria en de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) hebben aangekondigd dat het land vrij is van ebola. De mijlpaal werd vastgelegd op 9u lokale tijd (10u Belgische tijd), maandag 20 oktober. Dan zou het 42 dagen geleden zijn dat er een nieuw geval werd vastgesteld.

Dubbele incubatietijd

Om Nigeria officieel ebola-vrij te kunnen noemen, moest het land volgens de WHO gedurende die periode - of twee keer de incubatietijd van het virus - ook vrij blijven van nieuwe gevallen, alle mogelijke contacten met besmette personen nagaan en negatieve testresultaten kunnen voorleggen voor vermoedelijke gevallen.

Het West-Afrikaanse land heeft 20 gevallen gekend nadat de Liberiaans-Amerikaanse Patrick Sawyer op de luchthaven van Lagos ineenstuikte. Hulpverleners die de man hadden verzorgd, raakten daarop zelf besmet. Zoals de ziekte zich onder de bevolking verspreidde, vielen er uiteindelijk acht doden.

Een laag aantal, gezien de meer dan 4.500 doden in de complete getroffen regio inclusief Liberia, Sierra Leone en Guinea, waar de uitbraak nog steeds niet onder controle lijkt. Het ziet er dan ook naar uit, dat Nigeria niet helemaal immuun is voor een nieuwe uitbraak.

'We kunnen ebola verslaan'

Toch blijft de Nigeriaanse minister van Gezondheid, Onyebuchi Chukwu, positief tegenover Time.com. 'Het is mogelijk om ebola onder controle te krijgen. Het is mogelijk om ebola te verslaan. We hebben het hier in Nigeria gezien', beweert de man. 'Als er in de toekomst nog gevallen voorkomen, zullen die - volgens internationale normen - beschouwd worden als een aparte uitbraak. Als dat gebeurt, zal Nigeria er klaar voor zijn en het probleem aanpakken zoals dat bij de afgelopen epidemie gebeurd is.'

Het Nigeriaanse gezondheidssysteem zou sterker zijn dan dat van de buurlanden, maar experts vreesden dat een geval in een van de overbevolkte sloppenwijken zou opduiken en daar tot een extreme uitbraak zou leiden. Dat had het moeilijker gemaakt om de dodelijke ziekte onder controle te krijgen.

Maar wat heeft het land dan precies gedaan om dit veelbelovende resultaat te bereiken? Behalve het reeds vermelde gezondheidssysteem, speelden enkele andere punten een rol, menen Chukwu en dokter Faisal Shuaib van het Nigeriaanse ebola-crisiscentrum op Time.com.

1. Vroege voorbereiding

Nigeria verwachtte dat een persoon besmet met ebola ooit via de buurlanden in het land zou terechtkomen. Daarom werden hulpverleners al vooraf opgeleid om met de ziekte om te gaan en werd de bevolking geïnformeerd, zodat ook de burgers wisten wat te verwachten.

2. Meteen noodtoestand uitroepen

Toen voor het eerst een besmetting in Nigeria werd vastgesteld, riep de overheid onmiddellijk een nationale openbare gezondheidsnoodtoestand uit. Daarop organiseerde het ministerie van Gezondheid het Ebola Emergency Operations Center (EOC), waar Nigeriaanse experten samenwerkten met de WHO, centra voor ziektecontrole en groepen als Artsen Zonder Grenzen. Het EOC ging contacten na - waarbij mensen werden geïdentificeerd die direct of indirect contact hadden gehad met ebolapatiënten, voerde strikte procedures in voor de behandeling van die patiënten, screende alle individuen die het land binnenkwamen en uitgingen via land, lucht en zee, en communiceerde met de gemeenschap.

3. Educatie

Sommige hulpverleners gingen van deur tot deur om de bevolking te informeren over de ziekte, andere campagnes betrokken daar religieuze en politieke leiders bij. Ook sociale media vormden een belangrijk onderdeel van de educatieve reactie op de uitbraak.

4. Lokale dokters opleiden

Nigeriaanse dokters werden opgeleid door Artsen Zonder Grenzen en de WHO en behandelden patiënten in shiften onder hun toezicht.

5. Angst controleren

'Mensen waren bang om besmet te raken met de ziekte', zegt Shuaib. 'Aanvankelijk gingen er geruchten over mogelijke genezingen. Angst en misinformatie moesten gecontroleerd worden.' Daarvoor maakte Nigeria gebruik van sociale media, waarop onder andere ruchtbaarheid gegeven werd aan patiënten die behandeld werden en de ziekte overleefden. 'Benadrukken dat als iemand zich vroeg bij het ziekenhuis meldde, meer kans op overleven had, stelde de mensen gerust, omdat ze zo toch enige controle hadden over de prognose.'

6. Grenzen openhouden

Nigeria heeft de grenzen nooit gesloten voor reizigers uit Guinea, Sierra Leone of Liberia, omdat zoiets contraproductief zou zijn. 'De grenzen sluiten, zou tot meer paniek leiden en het gevoel van hulpeloosheid versterken', verklaart Shuaib. 'Legale doorgangen sluiten, opent illegale passages en vergroot het probleem.' Volgens de man kunnen publieke gezondheidsstrategieën helpen bij de controle van een uitbraak. Grenzen sluiten, is nefast voor de commerciële activiteit binnen die landen waar de economie al lijdt onder de ebolacrisis.

7. Voorbereid blijven op nieuwe patiënten

Nigeria zal de opleiding van hulpverleners en de voorbereidingen op nieuwe gevallen niet opschorten nu de uitbraak onder controle is.

8. Oproepen voor een grotere internationale reactie

'De internationale gemeenschap moet samenwerken in het geval van een publieke gezondheidscrisis. Of dat nu ebola is of een natuurramp', vindt Shuaib. 'Hoewel er veel gedaan is, schiet de actie tekort. We moeten nu reageren, niet morgen, niet volgende week.'

Lees meer over:

Onze partners