Nieuwe Super Tuesday: de cijferscenario's voor en tegen Trump

15/03/16 om 08:42 - Bijgewerkt om 08:48

Als vannacht de voorverkiezingen in vijf staten in zijn voordeel verlopen, zit Donald Trump op rozen richting nominatie. Maar Republikeinse tegenstanders zien nog mogelijkheden om hem van de absolute meerderheid aan delegates weg te houden.

Nieuwe Super Tuesday: de cijferscenario's voor en tegen Trump

Donald Trump tijdens een meeting in Hickory, North Carolina © REUTERS

Bij de Democraten zijn de voorverkiezingen relatief eenvoudig, en verschillen ze weinig van staat tot staat. Er is een proportioneel systeem, dat aangevuld wordt met Superdelegates, de partijbonzen die een stem krijgen op de partijconventie waar de genomineerde gekozen wordt. Het zou theoretisch kunnen dat Bernie Sanders in meer staten wint, maar dat Hillary Clinton, zelfs zonder de Superdelegates, waar ze een grote voorsprong heeft, toch de meerderheid haalt, omdat ze in haar staten met een grotere marge wint.

Bij de Republikeinen bepalen de staten hun eigen systeem, en is de opeenvolging zo geordend dat er in het begin veel kleine, open, vrij proportionele verkiezingen zijn, terwijl er gaandeweg meer gesloten en winner-takes-all of winner-takes-most staten aan de beurt komen, en ook meer grote staten. De bedoeling is een soort versnelling en verduidelijking te creëren.

Van de vijf staten waar vandaag gestemd wordt, is er maar één, North Carolina, met een proportioneel systeem, waar de 72 afgevaardigden over de vier resterende presidentskandidaten worden verdeeld. Van de andere staten zijn er twee, Florida en Ohio, met winner-takes-all: als de winnaar één stem meer haalt dan de tweede krijgt hij alle delegates, zijnde 99 in Florida en 66 in Ohio. In Illinois (69 delegates) en Missouri (52) zijn het winner-takes-most verkiezingen: wie in een kiesdistrict wint, wint in dat district alle delegates.

In totaal staan er vannacht aan Republikeinse kant 367 vertegenwoordigers op het spel (ter vergelijking: op 1 maart tijdens de eerste en echte Super Tuesday waren het er 595).

Tot dusver, na anderhalve maand van voorverkiezingen en caucussen, ligt Donald Trump 90 afgevaardigden voor op de tweede, Ted Cruz. Trump heeft 460 delegates tegen 370 voor Cruz. Marco Rubio heeft er 163 en John Kasich 63. Voor een meerderheid heeft men 1.273 delegates nodig, Trump heeft op dit ogenblik iets minder dan tweevijfde van de nodige afgevaardigden binnen.

Na vannacht zullen de helft van de delegates zijn verdeeld. Als hij in Florida wint, wat de peilingen suggereren, heeft Trump meteen zijn voorsprong verdubbeld. Als hij ook in Ohio wint, moet hij nog minder dan de helft van de resterende delegates winnen om de meerderheid te halen, wat volgens de meeste specialisten zonder instorting van zijn aanhang makkelijk haalbaar is.

Establishment hoopt op Ohio

Echter: het Republikeins establishment hoopt dat John Kasich, gouverneur van Ohio, en recent met overdonderende meerderheid herkozen, in zijn eigen staat Trump kan verslaan. De recentste peilingen, en een peiling van peilingen, geven het voordeel aan Kasich, die in zijn campagne de steun kreeg van ex-presidentskandidaat Mitt Romney en van John Boehner, de vorige speaker van het Huis van Afgevaardigden.

Als Marco Rubio in zijn thuisstaat Florida verliest, is hij alle winstkansen kwijt. Zelfs als Kasich in Ohio wint, heeft de gouverneur praktisch gesproken geen kans. Dat wordt al gauw zelfs mathematisch onmogelijk. De enige kandidaat die echt Trump kan bedreigen, is Ted Cruz, de conservatieve senator uit Texas. Maar zijn beste staten, de staten met de meeste evangelische christenen, doorgaans zuidelijke staten, liggen achter de rug. Voor deze Super Tuesday liggen de kansen van Cruz het best in de nogal evangelisch-christelijke staat Missouri. In Florida en Ohio doet hij volgens de peilingen niet mee voor de overwinning. In North Carolina en Illinois voert Trump de peilingen aan. In Illinois heeft Ted Cruz op het laatste moment een resem meetings gehouden.

Wat de impact is van de recente gebeurtenissen, de niet-aflatende stroom aan anti-Trump-advertenties die Republikeinen tegen hun partijgenoot lanceren, en de rellen bij een uiteindelijk afgelaste meeting van Trump in Chicago, is niet in peilingen gemeten, maar volgens gokkantoren zijn Trumps kansen op nominatie door de rellen met vijf procent gestegen. De zakenman beheerste in ieder geval nog maar eens de nieuwscyclus.

Het beste scenario voor Trump is dat hij in de vijf staten overdonderend wint en na de nacht zo'n 800 delegates heeft. Als hij daarna, zoals hij beweert, goed zal scoren in staten als New Jersey, Philadelphia, New York en Californië, is hij verzekerd van de meerderheid aan delegates.

De tegenstand hoopt dat hij in Ohio en liefst ook in Florida verliest, en het slechter dan verwacht doet in de andere staten.

In dat geval vergroot Trump allicht nog wel zijn voorsprong in delegates op Cruz, maar creëert hij geen overweldigend verschil, en wordt een absolute meerderheid moeilijk voor hem: nog net haalbaar als hij alleen in Ohio verliest, maar zo goed als onmogelijk als hij zowel in Ohio als in Florida verliest.

Een of meer tegenstanders?

Bij sommige partijbonzen groeit het gevoel dat men maar beter alle kandidaten in de race houdt. Tot dusver dacht men dat Marco Rubio, die min of meer door zijn geld zit, na een nederlaag in Florida de spons in de ring zou gooien, maar nu doen toch weer scenario's de ronde waarbij men met meer kandidaten meer delegates weghoudt bij Trump (de SuperPAC van Marco Rubio, die al 35 miljoen dollar heeft uitgegeven, heeft geen advertenties meer gepland vanaf woensdag). Alle delegates die men aan Trump ontfutselt, kunnen tijdens de partijconventie in Cleveland in juli aan de niet-Trump-kandidaat worden toegekend.

Maar de belangen blijven verdeeld. Het Trump-kamp wil vannacht een KO-slag verkopen aan Rubio en Kasich. Cruz wil dat Rubio en Kasich uit de race stappen zodat het gaat tussen Trump en een onverdeelde niet-Trump-stem (die dan in de schoolk zou vallen van Cruz, die zelf ook verre van de lieveling van het establishment is).

Terwijl Rubio en Kasich in hun staat willen winnen en zo hun campagne gaande willen houden - want wie weet wat op de partijconventie gebeurt? Kasich hoopt, tegen Cruz en Trump in, de kandidaat van het establishment en het gezond verstond te worden.

Deze Super Tuesday is ook van belang omdat er drie wisselstaten kiezen: Ohio, Florida (remember 2000, Bush versus Gore) en North Carolina zijn staten die in de verkiezingen van november fel betwist zullen worden tussen Democraten en Republikeinen. Men zal onder meer kijken naar de opkomst: welke partij mobiliseert meer kiezers?

Opschuiven naar Sanders

Aan Democratische kant kan Bernie Sanders het goed doen in vier van de vijf staten, waar de peilingen een niptere race voorspellen, na zijn verrassende overwinning in de staat Michigan.

De boodschap tegen vrijhandelsakkoorden slaat aan in industriegebied, en de 'zwarte firewall' van Hillary Clinton, die in sommige staten 85 procent van de zwarte stemmen haalde, is niet zo stevig in industriegebied (in Michigan stemde uiteindelijk toch nog 70 procent van de zwarte Democratische kiezers op haar). In haar geboortestaat Illinois heeft Clinton nog een extra probleem. De burgemeester van Chicago, Rahm Emanuel, een medewerker van de presidenten Bill Clinton en Barack Obama, is na gevallen van dodelijk politiegeweld en na het wegsaneren van buurtscholen onpopulair is in het algemeen en heel onpopulair in de zwarte gemeenschap. De Sanderscampagne moet niet veel moeite doen om Emanuel in advertenties met Clinton te associëren.

In Missouri heeft Sanders volgens Amerikaanse analisten de beste kansen - omdat het aandeel aan witte arbeiders er groot is.

Clinton probeert de opmars van Sanders te stuiten door op te schuiven naar links.

Het satirisch tv-programma Saturday Night Live parodieerde zowel Clintons transformatie in de richting van Sanders, als Sanders' beperkte aanhang (vanaf 2'15" in bovenstaande video) bij gekleurde en oudere kiezers.

Volgens CNN heeft Hillary Clinton enkele keren de staat verandert van waaruit ze dinsdagavond zal reageren op de verkiezingsuitslag. Ze overwoog Ohio, North Carolina, Illinois en Missouri, maar besloot uiteindelijk vanuit Florida het land toe te spreken - een staat waar ze in alle peilingen een grote voorsprong heeft.

Volg het vannacht live bij Knack.be. De uitslagen worden niet heel vroeg verwacht, het is al zomertijd in de VS wat het tijdsverschil met België kleiner maakt - misschien vanaf 2 uur in de Belgische nacht, maar wellicht pas vanaf 3 uur.

Onze partners