Vrije Tribune
Vrije Tribune
Knack.be geeft hier een forum aan columnisten en gastbloggers
Opinie

22/05/14 om 16:31 - Bijgewerkt om 16:31

Meer én betere jobs met een Europees minimumloon

Vele grote Europese tenoren zijn het erover eens: een Europees minimumloon is niet enkel haalbaar, maar vooral ook wenselijk.

Een Europees minimumloon zal zich vertalen in een relatieve ondergrens die voor elk land volgens eenzelfde formule wordt berekend, maar dus wel op een ander niveau zal liggen. Concreet zou het hier kunnen gaan over een percentage van het mediaan inkomen, dat bijvoorbeeld op de armoedegrens kan worden gelegd. Een Europees minimumloon zou Europa legitimiteit geven in het oog van de burger, de stijgende ongelijkheid een halt toe roepen en kunnen leiden tot extra groei. Maar wat met de werkgelegenheid? Zal een stijging van de minimumlonen in Europa net geen jobs kosten?

De vele internationale onderzoeken die hier reeds naar gevoerd werden zijn het erover eens: een stijging van het minimumloon heeft amper een effect op de werkgelegenheid. Recente ervaringen in Ierland en Engeland, die een minimumloon invoerden in 1999 en 2000, bevestigen deze studies. Ook daar werden, ondanks strikte monitoring, geen negatieve effecten opgemerkt, wat ertoe leidde dat vele beleidsexperts het minimumloon aanwezen als de beste beleidsbeslissing van deze landen in de laatste 30 jaar.

Een veelzeggend onderzoek over de werkgelegenheidseffecten van een stijging van het minimumloon komt uit de VS. Daar vergeleken David Card en Alan Krueger de aangrenzende staten New Jersey en Pennsylvania. In de jaren 90 besliste New Jersey om zijn minimumloon sterk op te trekken en dit gaf de onderzoekers een unieke gelegenheid om de werkgelegenheidseffecten van een minimumloon te onderzoeken. Ze concentreerden zich op één sector die de impact van een stijging van het minimumloon sterk voelde: de fastfoodsector. Hun belangrijkste vaststelling was dat de tewerkstelling in New Jersey, in vergelijking met de controlegroep in Pennsylvania, niet daalde maar integendeel steeg als gevolg van het hogere minimumloon. Ze vonden nog bijkomende bewijzen voor het positieve effect van minimumlonen op tewerkstelling, door binnen New Jersey de bedrijven die lage lonen betaalden te vergelijken met de bedrijven die hoge lonen betaalden. Bedrijven die hoge lonen betaalden (boven het nieuwe minimumloon) moesten zich immers niet aanpassen aan de nieuwe minimumlonen. Card en Krueger stelden vast dat de werkgelegenheid toenam (!) in de bedrijven met lage lonen die deze door de invoering van het minimumloon moesten verhogen.

Daarnaast stelden Card en Krueger vast dat de lonen in New Jersey in deze periode aanzienlijk stegen (gemiddeld met 10 procent in de onderzochte sector), wat natuurlijk de bedoeling was van de verhoging van de minimumlonen. Ook de productprijzen in de fastfood-restaurants stegen wat zodat een deel van de hogere loonkosten werd afgewenteld op de consument. Ze onderzochten de evolutie van het aantal startende ondernemingen, maar vonden echter geen effect van de verhoging van het minimumloon.

Deze en veel andere onderzoeken tonen aan dat een invoering van een Europees minimumloon geen negatieve effecten zal hebben op de tewerkstelling in de lidstaten. Integendeel, economische modellen stellen dat een stijging van het minimumloon zowel meer groei kan betekenen als een gelijkere maatschappij.

Nick Deschacht is als econoom verbonden aan de HUB en actief bij Poliargus.

Stan De Spiegelaere is verbonden aan het HIVA (Onderzoeksinstituut voor Arbeid & Samenleving - KU Leuven) en actief bij poliargus

Ferdi De Ville is professor aan het Centrum voor EU Studies van de UGent en actief bij Poliargus

Onze partners